I CO 1/55

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Marowski (sprawozdawca). Sędziowie: W. Kocoń, J. Tyszka.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Ireny C. przeciwko Lubelskim Zakładom Terenowego Przemysłu Materiałów Budowlanych o należność za pracę, po rozpoznaniu rewizji pozwanych od wyroku Sądu Powiatowego w Lublinie z dnia 27 sierpnia 1954 r.,rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneZgodnie z żądaniem pozwu Sąd Powiatowy zasądził na rzecz powódki 8.087 zł 20 gr tytułem wynagrodzenia za prace zlecone przy opracowaniu bilansu zamknięcia za 1952 r.Na skutek rewizji strony pozwanej zarzucającej, że umówione z powódą wynagrodzenie przekraczało stawki instrukcji Przewodniczącego PKPG z dnia 28 września 1952 r. (Biuletyn PKPG Nr 40, poz. 190), wskutek czego zawarta umowa była z mocy art. 41 przep. og. pr. cyw. nieważna co do nadwyżki ponad stawki dozwolone, Sąd Wojewódzki w Lublinie przekazał Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne:"Czy przedsiębiorstwo państwowe zobowiązane jest do wypłacenia należności w wysokości umówionej za prace zlecone wykonywane przez osoby nie pozostające w stosunku pracy z przedsiębiorstwem, jeśli wysokość tego wynagrodzenia przekracza wysokość wynagrodzeń za taką czynność, przewidzianych w instrukcji PKPG?"Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy, przejąwszy sprawę do własnego rozpoznania, nie uznał rewizji za usprawiedliwioną.Odpowiedź na pytanie postawione przez Sąd Wojewódzki zależy od oceny, czy powołaną instrukcję należy uważać za normę prawa, czy też za instrukcję władzy nadrzędnej dla niższych. W pierwszym przypadku byłyby jej postanowienia powszechnie obowiązujące i naruszenie ich powodowałoby nieważność umowy z mocy art. 41 przep. og. pr. cyw., w drugim zaś umówienie wyższych stawek niż dozwolone instrukcją mogłoby skutkować tylko odpowiedzialnością organów strony pozwanej za naruszenie dyscypliny finansowej.Sąd Najwyższy nie widzi podstaw do uznania, żeby omawiana instrukcja mogła być uważana za normę prawa powszechnie obowiązującą. Przewodniczący PKPG na równi z Ministrami uprawniony jest do wydawania rozporządzeń i zarządzeń (art. 31 i 33 Konstytucji). Żadnej z tych nazw nie nosi omawiana instrukcja. Nie została ona również ogłoszona ani w Dzienniku Ustaw, ani w Monitorze Polskim. Wreszcie § 6 instrukcji wyraźnie stanowi, że "dysponowanie funduszem bezosobowym w sposób sprzeczny z postanowieniami instrukcji traktowane będzie jako naruszenie dyscypliny finansowej".Wszystko to wskazuje, że omawianej instrukcji nie można traktować jako normy prawa powszechnie obowiązującej. Tym samym zarzut obrazy art. 41 przep. og. pr. cyw. należy uznać za nieusprawiedliwiony.Również nie jest usprawiedliwiony zarzut rewizji mylnej interpretacji treści zawartej umowy. Sąd Powiatowy w oparciu o wyjaśniające treść umowy zeznania świadków był władny postanowienie umowy: "angażujemy Obywatela do prac popołudniowych (..,), z wynagrodzeniem godzinowym według siatki (...)" rozumieć w ten sposób, że umówiono wynagrodzenie należne za godziny nadliczbowe. Okoliczność, że zeznania złożone zostały w innej sprawie, nie jest istotna, skoro porównanie akt obecnej sprawy i sprawy C 317/54 wykazuje, że w obu sprawach była ta sama strona pozwana i w obu chodziło o te same prace zlecone na podstawie identycznej treści umowy.Z tych powodów i w braku podstaw, które by mogły być uwzględnione z urzędu, Sąd Najwyższy rewizję oddalił.