I CO 23/19

Izba Cywilna2019-04-16

Skład orzekający: Kamil Zaradkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien zawiesić postępowanie w sprawie o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania powództwa o rozwód, gdy przed Trybunałem Konstytucyjnym toczy się postępowanie dotyczące zgodności z Konstytucją przepisów regulujących tę kwestię?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie w sprawie o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania powództwa o rozwód, ponieważ przed Trybunałem Konstytucyjnym toczyło się postępowanie dotyczące zgodności z Konstytucją art. 45 k.p.c. Rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego miało bezpośredni wpływ na możliwość dalszego prowadzenia postępowania przed Sądem Najwyższym, co uzasadniało zawieszenie na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód, ponieważ oboje małżonkowie, posiadający obywatelstwo polskie, nie mieszkają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z tym ustalenie właściwości miejscowej na podstawie art. 41 k.p.c. było niemożliwe. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, powziął wątpliwości co do zgodności art. 45 k.p.c. z Konstytucją i przedstawił pytanie prawne Trybunałowi Konstytucyjnemu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie przed Sądem Najwyższym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CO 23/19 POSTANOWIENIE Dnia 16 kwietnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz w sprawie z powództwa B.G. przeciwko M.S. o rozwód, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 kwietnia 2019 r., na skutek przedstawienia akt o sygn. I C […] przez Sąd Okręgowy w W. celem oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy, zawiesza postępowanie przed Sądem Najwyższym na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. - w związku z przedstawieniem przez Sąd Najwyższy pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu w sprawie o sygn. akt IV CO 50/19. 2 UZASADNIENIE Postanowieniem z 11 marca 2019 r. Sąd Okręgowy w W. na podstawie art. 45 k.p.c. zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo o rozwód. W sprawie głównej oboje małżonkowie posiadający obywatelstwo polskie nie mieszkają aktualnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przy uwzględnieniu jurysdykcji sądu polskiego (art. 11031 § 1 pkt 4 k.p.c.) nie jest zatem możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu na podstawie art. 41 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W niniejszej sprawie postępowanie przed Sądem Najwyższym powinno być zawieszone na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 w związku z art. 391 § 1 w związku z art. 39821 k.p.c. w związku z przedstawieniem przez Sąd Najwyższy pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu w sprawie o sygn. akt IV CO 50/19. Od wyniku postępowania zainicjowanego przed Trybunałem Konstytucyjnym powyższym pytaniem prawnym, a zatem rozstrzygnięcia w zakresie hierarchicznej zgodności art. 45 k.p.c. z normami konstytucyjnymi, zależy bowiem także rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Pytanie prawne w sprawie o sygn. IV CO 50/19 dotyczy bowiem art. 45 k.p.c., który znajduje w niniejszej sprawie zastosowanie. Wątpliwości Sądu Najwyższego sformułowane w pytaniu prawnym dotyczą tego, czy art. 45 k.p.c. w zakresie, w jakim: 1) wyklucza stwierdzenie niewłaściwości sądu w razie oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo - jest zgodny z art. 2 oraz z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, 2) nie określa kryteriów ani przesłanek stanowiących podstawę oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo - jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 2 oraz z art. 7 Konstytucji RP. 3 Należy dodać, iż ze względu na systematykę przepisów Kodeksu postępowania cywilnego wyłączenie stosowania art. 177 k.p.c. dotyczy wyłącznie spraw, o których mowa w art. 3981 i nast. (część pierwsza, księga pierwsza, tytuł VI, dział Va „Skarga kasacyjna”). Zdaniem Sądu Najwyższego art. 39812 k.p.c. powinien być intepretowany ściśle. W konsekwencji wyłączenie stosowania art. 177 k.p.c. nie dotyczy innych postępowań przed Sądem Najwyższym niż zainicjowane skargą kasacyjną, w tym postępowania na podstawie art. 45 k.p.c. Z tych względów, na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 w związku z art. 391 § 1 w związku z art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 177 § 1 pkt 31 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPCart. 45 KPCart. 11031 § 1 pkt 4 KPCart. 41 KPCart. 177 § 1 pkt 31art. 391 § 1art. 2art. 45 ust. 1art. 176 ust. 2art. 7

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy