I CO 81/21

Izba Cywilna2021-06-30

Skład orzekający: Roman Trzaskowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okoliczności dotyczące świadczenia usług cateringowych przez przedsiębiorstwa pozwanej i jej męża na rzecz sądów oraz złożenie zawiadomienia o przestępstwie przez byłego męża pozwanej w związku z inną sprawą, uzasadniają przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, uznając, że przedstawione przez Sąd Okręgowy okoliczności nie uzasadniają takiej decyzji. Sam fakt świadczenia usług cateringowych w przeszłości przez przedsiębiorstwa pozwanej i jej męża na rzecz sądów nie jest równoznaczny z istnieniem przeszkód uniemożliwiających swobodę orzekania lub stwarzających przekonanie o braku bezstronności. Podobnie, złożenie zawiadomienia o przestępstwie przez byłego męża pozwanej w związku z inną sprawą nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy, gdyż dotyczy ono konkretnego sędziego, a nie sądu jako organu, a wątpliwości co do bezstronności sędziego rozstrzyga instytucja wyłączenia sędziego.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Jako podstawę wskazał pisma pozwanej, która zarzuciła sądowi niesprawiedliwe traktowanie, ignorowanie wniosków, nadanie klauzuli wykonalności nieprawomocnemu nakazowi zapłaty oraz fakt, że jej były mąż złożył doniesienie o przestępstwie na sędziego. Pozwana podniosła również, że jej firmy świadczyły usługi cateringowe dla sądów, co może budzić wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione okoliczności nie uzasadniają przekazania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CO 81/21 POSTANOWIENIE Dnia 30 czerwca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Trzaskowski w sprawie z powództwa C. sp. z o.o. w S. przeciwko S. S.-M. o zawarcie umowy przyrzeczonej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 czerwca 2021 r., na skutek przedstawienia przez Sąd Okręgowy w K. akt o sygn. I C […] celem przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 10 maja 2021 r. Sąd Okręgowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Z przedstawienia akt wynika, że przyczynę wystąpienia stanowiło złożone przez stronę pozwaną pismo z dnia 10 lutego 2020 r., w którym wywiodła, iż Sąd Okręgowy w K. rozpoznaje szereg jej spraw, w których jest traktowana niesprawiedliwie. Wskazała, że w sprawie I C [X.] sędzia Sądu Okręgowego w K. nie wydawał przez wiele miesięcy prokuraturze do zbadania weksla, przez co wydanie opinii 2 co do jego autentyczności bez jego zniszczenia okazało się niemożliwe i Sąd ten ponosi odpowiedzialność za to, iż opinii nie da się wykonać. Zarzuciła też, że we wskazanym postępowaniu Sąd Okręgowy od wielu miesięcy ignoruje jej wnioski o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i wyznacza rozprawę, a także nadał klauzulę wykonalności nakazowi zapłaty, który nie był prawomocny i nakaz ten przesłał do wierzyciela, czym naraził ją na niepowetowaną szkodę i tylko jej szybka reakcja doprowadziła do tego, iż klauzula została uchylona. Pozwana zwróciła uwagę, że w następstwie tej sytuacji jej były mąż M. M. złożył w prokuraturze doniesienie o przestępstwie na sędziego Sądu Okręgowego i w takiej sytuacji w społecznym odbiorze może powstać wrażenie - choćby nawet nieuzasadnione - że Sąd Okręgowy w K. nie jest bezstronny, skoro osoba spowinowacona ze stroną złożyła doniesienie do prokuratury na sędziego. Ponadto wskazała, że prowadzone przez nią i jej męża firmy wielokrotnie na przestrzeni kilkunastu lat obsługiwały cateringi gastronomiczne na imprezach organizowanych dla sędziów w Sądzie Okręgowym w K., w Sądzie Rejonowym w K. i w Sądzie Rejonowym w J., co potwierdzają faktury wystawiane dla tych Sądów. Zdaniem skarżącej, przedstawione okoliczności wywołują w sposób oczywisty wątpliwości wobec wszystkich sędziów Sądu Okręgowego w K. co do braku bezstronności w rozpoznaniu sprawy I C […]. W ocenie Sądu Okręgowego, argumentacja pozwanej zasługuje na uwzględnienie w części, w jakiej wskazuje na korzystanie przez Sąd Okręgowy w K. w przeszłości z przedsiębiorstw prowadzonych przez pozwaną i jej męża, między innymi w ramach organizacji imprez integracyjnych z funduszu socjalnego (zarządzenie z dnia 18 stycznia 2021 r. - k. 416). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 może dojść w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, że rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Przyjęte przez Sąd Okręgowy za podstawę wystąpienia, jak również wskazane przez samą pozwaną w piśmie z dnia 10 lutego 2020 r. okoliczności nie uzasadniają takiej oceny w przedmiotowej sprawie. Sam fakt 3 świadczenia w przeszłości przez prowadzone przez pozwaną i jej męża przedsiębiorstwa usług cateringowych na rzecz Sądu nie jest równoznaczny z istnieniem okoliczności, które mogłyby wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób bezstronny przez Sąd Okręgowy w K.. Podstawy wyznaczenia w sprawie innego sądu nie mogło też stanowić twierdzenie pozwanej dotyczące jej niesprawiedliwego traktowania w sądzie występującym. Zarzut ten skierowany został w istocie pod adresem sędziego, który miał orzekać w innej toczącej się w Sądzie Okręgowym w K. sprawie pozwanej – o zapłatę (sygn. I C [X.]). Przepis art. 441 k.p.c. ma jednak na względzie przeszkody dotyczące danego sądu jako organu wymiaru sprawiedliwości, a nie przeszkody odnoszące się do poszczególnego sędziego, gdyż w tym przypadku do rozwiązania zaistniałych wątpliwości służy instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w danej sprawie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2020 r., IV CO 108/20, niepubl.). Nie jest również wystarczające dla stwierdzenia zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości, w tym realnej obawy wystąpienia w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w Sądzie Okręgowym w K. bezstronnie rozpoznana, złożenie przez byłego męża pozwanej w związku z jej inną sprawą toczącą się w Sądzie Okręgowym w K. (sygn. I C [X.]) zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez sędziego, który w tej sprawie orzekał (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2020 r., V CO 1/20, niepubl., z dnia 16 stycznia 2018 r., V KO 112/17, niepubl. I z dnia 23 stycznia 2018 r., III KO 122/17, niepubl.). Z tych względów, na podstawie art. 441 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 441art. 441 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy