I CR 10/69

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Gross (sprawozdawca). Sędziowie: H. Dąbrowski, Z. Masłowski.SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w sprawie z powództwa Prokuratora Wojewódzkiego w Szczecinie przeciwko Piotrowi, Henryce i Eugeniuszowi Ch. o zaprzeczenie ojcostwa, na skutek wniosku pełnomocnika Henryki Ch. o uzupełnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 1969 r.,uzupełnił powyższy wyrok w ten sposób, że żądanie Henryki Ch. zasądzenia na jej rzecz od Eugeniusza Ch. kosztów postępowania rewizyjnego oddalił. Uzasadnienie prawneRozpoznając wniosek pozwanej Henryki Ch., Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek powyższy jest usprawiedliwiony, gdyż w wyroku Sądu Najwyższego brak rozstrzygnięcia o zgłoszonym przez wnioskodawczynię żądaniu zasądzenia na jej rzecz od współpozwanego Eugeniusza Ch. zwrotu kosztów procesu.Żądanie to jednak nie zasługuje na uwzględnienie.Sąd Najwyższy uznał w omawianym wyroku, że usytuowanie po stronie pozwanej uczestnika procesu wszczętego przez prokuratora w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa, w razie oddalenia powództwa i niezaskarżenia wyroku przez prokuratora, nie pozbawia pozwanego prawa do wniesienia rewizji, gdyż o prawie tym nie decyduje tylko formalna sytuacja procesowa strony, lecz jej interes prawny, który - jak w danym wypadku - może nie być zbieżny z pozycją strony w procesie.Inaczej natomiast przedstawia się sprawa w odniesieniu od kosztów procesu. W tym zakresie bowiem art. 98 k.p.c. zobowiązuje stronę przegrywającą sprawę do zwrotu kosztów procesu jedynie przeciwnikowi, który tego zażądał. Przeciwnikiem zaś w procesie jest oczywiście strona, która bierze udział w postępowaniu nie po tej samej, lecz po przeciwnej stronie niż osoba występująca z żądaniem zwrotu kosztów procesu.Sformułowanie art. 98 k.p.c. nie daje zatem podstawy do dokonywania w orzeczeniu rozstrzygającym sprawę wzajemnych rozliczeń z tytułu poniesionych kosztów procesu pomiędzy osobami, występującymi po tej samej stronie, opartych na ich merytorycznym, choćby nawet przeciwstawnym zainteresowaniu w wyniku procesu. Nie może to mieć miejsca także wtedy, gdy usytuowanie w sprawie po jednej stronie osób mających z reguły odmienne zainteresowania w jej wyniku jest następstwem szczególnego i wyjątkowego unormowania, jakie zawiera art. 57 k.p.c. Również bowiem i w tym wypadku, jak to wyraźnie wynika z treści tego przepisu, prokurator, wytaczając powództwo, nie działa na rzecz oznaczonej strony (a więc także tej osoby, która jego powództwo uznaje lub popiera), bo nawet jeśli występuje z powództwem dla ochrony jej praw, to czyni to wówczas, gdy według jego oceny wymaga tego interes społeczny oraz ochrona praworządności (art. 7 k.p.c.).Ubocznie należy nadmienić, że tam gdzie ustawodawca uznał za pożądane oprzeć rozstrzygnięcie o obciążeniu uczestników kosztami postępowania na rodzaju bądź stopniu ich zainteresowania w jego wyniku, uczynił to w sposób wyraźny. Odnosi się to jedynie do postępowania nieprocesowego, w którym z natury rzeczy instytucja przeciwnika jako strony przeciwnej nie może wchodzić w rachubę, i w związku z tym przepis art. 520 k.p.c. uzależnia w § 2 i 3 rozliczenie z tytułu kosztów postępowania od zainteresowania uczestników postępowania w jego wyniku.Z tych zasad, na mocy art. 393 § 1 w związku z art. 351 oraz art. 98 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.