I CR 114/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN J. Ignatowicz (sprawozdawca). Sędziowie SN: H. Dąbrowski, Z. Marmaj. SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Heleny D. przeciwko Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "Spółdzielnia M." w W. o przyjęcie w poczet członków spółdzielni, na skutek rewizji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z dnia 26 stycznia 1977 r. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, pozostawiając mu orzeczenie o kosztach procesu za II instancję. Uzasadnienie faktycznePowódka wytoczyła na podstawie art. 26 pr. lok. powództwo o przyjęcie jej do pozwanej Spółdzielni na członka i przydzielenie lokalu, jaki zajmuje jako najemca.Wyrokiem z dnia 26.I.1977 r. Sąd Wojewódzki w Warszawie powództwo oddalił.Sąd Wojewódzki dokonał następujących ustaleń faktycznych:Powódka od r. 1945 zajmuje pokój z kuchnią w lokalu o powierzchni 89 m kw. na podstawie nakazu kwaterunkowego. Powódka zamieszkuje w tym lokalu wraz z dorosłą córką oraz z synem, który po 15-letnim pobycie za granicą powrócił do kraju. Pozostałe dwa pokoje były zajęte przez lokatorkę B. wraz z jej synem, synową i wnukami. W końcu 1975 r. rodzina B. wyprowadziła się, a ona zatrzymała jeden pokój. Drugi pokój, przez który trzeba przechodzić przez pokój zajmowany przez B., stał pusty, ale w marcu 1976 r. prezes pozwanej Spółdzielni pozwolił powódce na to, aby nocował w nim jej syn. W tym też czasie powódka wystąpiła o przyjęcie jej do spółdzielni i przydzielenie całego lokalu. Pozwana Spółdzielnia początkowo wyrażała na to zgodę, ale pod warunkiem wpłacenia jednorazowo całego wkładu w kwocie 440.000 zł. Obecnie i na to się nie godzi, gdyż zwolniony pokój chce obrócić na swoje biuro. Lokatorka B. oświadczyła, że z prawa nabycia spółdzielczego prawa do lokalu na podstawie art. 26 pr. lok. nie zamierza korzystać.Mając powyższe ustalenia faktyczne na uwadze, Sąd Wojewódzki uznał, że chociaż szereg przesłanek, określonych w art. 26 pr. lok., zostało spełnionych, to jednak żądanie powódki nie może być uwzględnione. Jak bowiem wynika z art. 65 ust. 1 pr. lok., przepisy o ulgowych warunkach przyjęcia najemcy do lokalu zachowały swą moc tylko w stosunku do osób, które zostały przyjęte na członków przed wejściem w życie prawa lokalowego. Nowe zaś przepisy nie zostały w tej materii wydane.Wyrok Sądu Wojewódzkiego zaskarżyła powódka.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja trafnie zarzuca, że Sąd Wojewódzki mylnie zastosował w sprawie art. 65 ust. 1 prawa lokalowego. Przepis ten istotnie uchylił (z wyżej podanym wyjątkiem) przepisy określające ulgowe warunki wniesienia wkładów, ale - jak to wynika z jego brzmienia - dyspozycja ta odnosi się tylko do przepisów tej treści wydanych na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 28 maja 1957 r. o wyłączeniu spod publicznej gospodarki lokalami domów jednorodzinnych oraz lokali w domach spółdzielni mieszkaniowych (Dz. U. z 1962 r. Nr 47, poz. 228 i z 1972 r. Nr 27, poz. 193). Dotyczy więc przepisów odnoszących się do domów spółdzielczych odbudowanych ze środków państwowych. Chodzi więc o przepisy zawarte w uchwale nr 311 Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 1965 r. (M.P. Nr 71, poz. 406).Natomiast w sprawie niniejszej chodzi o przepisy o ulgowych warunkach spłaty wkładu wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 9 ust. 3 wymienionej ustawy z dnia 28 maja 1957 r. Te zaś przepisy, ściślej instrukcja z 27 lipca 1959 r. (M.P. Nr 68, poz. 353), pozostały - zgodnie z art. 60 ust. 3 prawa lokalowego - w mocy do czasu wydania w ich miejsce nowych przepisów wykonawczych.Wobec oddalenia powództwa ze względu na powyższą mylną wykładnię Sąd Wojewódzki tylko ubocznie i bez bardziej szczegółowego zbadania uznał, że powódka spełnia warunki uzyskania spornego lokalu z mocy art. 26 pr. lokalowego. Między innymi nawet nie wyjaśnił (ze względu na znaczną wielkość lokalu), ile osób zamieszkuje w nim razem z powódką jako głównym najemcą. Na rozprawie w Sądzie Najwyższym powódka podała, że wspólnie zamieszkała z nią rodzina liczy 5 osób. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą Sądu Wojewódzkiego będzie więc dokładne zbadanie tych warunków.Bliżej też Sąd Wojewódzki powinien wyjaśnić twierdzenie strony pozwanej, że powódka nadużyła zaufania spółdzielni. Wprawdzie Sąd Wojewódzki prawidłowo ustalił, że syn powódki korzystał z noclegu w wolnym pokoju za zgodą prezesa, ale nie wyjaśnił, czy powódka z tego pokoju korzystała tylko w takim zakresie, czy też zaanektowała go w zakresie nie odpowiadającym zgodzie prezesa, czy gotowa była pokój tez zwrócić itp., jeżeli takie żądanie do niej by skierowano itp. Także te okoliczności wymagają bliższego zbadania.Z tych względów zaskarżony wyrok należało z mocy art. 388 k.p.c. uchylić i sprawę przekazać Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.