I CR 1189/54

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Wandy R. o przysposobienie małoletniego Stanisława R., po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Powiatowego w Chrzanowie z dnia 10 lutego 1953 r., zaskarżone postanowienie uchylił i sprawę Sądowi Powiatowemu w Chrzanowie do ponownego rozpoznania przekazał.Uzasadnienie faktyczneW rewizji nadzwyczajnej Minister Sprawiedliwości wnosił o uchylenie lub zmianę postanowienia Sądu Powiatowego w Chrzanowie, którym Sąd Powiatowy oddalił wniosek Wandy R. o orzeczenie przysposobienia przez nią małoletniego Stanisława R. Rewizja nadzwyczajna zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 66 Kod. rodz.Rewizję nadzwyczajną należy uznać za uzasadnioną.Jak wynika z materiału sprawy i ustaleń Sądu Powiatowego, małoletni Stanisław R. został w dniu 28 lutego 1947 r. przysposobiony przez męża wnioskodawczyni, Władysława R. przed Sądem Grodzkim jako władzą opiekuńczą. Wnioskodawczyni podała, iż nie mogła jednocześnie z mężem przysposobić małoletniego, gdyż w tym czasie nie osiągnęła jeszcze wieku wymaganego przez wówczas obowiązujące przepisy Prawa rodzinnego, tj. 35 lat. Sąd Powiatowy w zaskarżonym orzeczeniu uznał, że dziecko raz przysposobione nie może być ponownie przez nikogo przysposobione, nawet przez współmałżonka przysposabiającego, gdyż Kodeks rodzinny zna tylko wspólne przysposobienie przez małżonków, tzn. zdziałane jednym i tym samym aktem przysposobienia.Pogląd Sądu Powiatowego jest wysoce formalistyczny i oczywiście błędny.Art. 66 § 1 Kod. rodz. zezwala na wspólne przysposobienie małoletniego przez małżonków. Skoro ani ten przepis, ani żaden inny, nie zawiera wymagań, by przysposobienie przez małżonków było dokonywane łącznie (tj. jednym orzeczeniem władzy opiekuńczej wydanym na skutek jednocześnie zgłoszonego żądania przysposabiających), brak jest podstaw do przyjęcia tego rodzaju wykładni cyt. przepisu. Wykładnia ta ograniczałaby uprawnienia małżonków do wspólnego przysposobienia dziecka i byłaby sprzeczna z celem przepisu, którym jest dopuszczenie do wspólnego przysposobienia małoletniego przez małżonków i stworzenie mu w ten sposób w pełni rodziny zastępczej. W przypadku, gdy - jak w sprawie niniejszej - jeden z małżonków przysposobił już małoletniego, drugi może za zgodą pierwszego na mocy art. 66 Kod. rodz. przysposobić następnie tegoż małoletniego. Trafnie wywodzi rewizja nadzwyczajna, że wspólność, o jakiej mowa w art. 66 Kod. rodz., oznacza wspólność praw i obowiązków wobec dziecka, zgodnie z zasadniczym celem przysposobienia, jakim jest dążność do zapewnienia dziecku pozbawionemu normalnie funkcjonującego środowiska rodzinnego - rodziny zastępczej. Nie oznacza natomiast konieczności łącznego i jednoczesnego przysposobienia.Zaskarżone postanowienie, naruszające art. 66 § 1 Kod. rodz. przez błędną jego wykładnię, narusza zarazem interes Państwa Ludowego, jako sprzeczne z interesem dziecka, którego pozbawiło - niezgodnie z założeniami Kodeksu rodzinnego PRL - dobrodziejstwa posiadania dwojga rodziców przysposabiających.Uzasadnia to uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu jako władzy opiekuńczej do ponownego rozpoznania, celem załatwienia wniosku Wandy R. w przedmiocie przysposobienia małoletniego Stanisława R. zgodnie z obowiązującymi przepisami.