I CR 123/62

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Białostockich Zakładów Przemysłu Wełnianego przeciwko Walerianowi G. i Mieczysławowi M. o 30.964,38 zł, na skutek rewizji pozwanego Waleriana G. od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 4 grudnia 1961 r., uchylił zaskarżony wyrok w stosunku do pozwanego Waleriana G. w części zasądzającej od niego kwotę 27.753,58 zł i w tym zakresie postępowanie w obu instancjach umorzył, poza tym rewizję oddalił.Uzasadnienie faktycznePowód żądał zasądzenia od pozwanych solidarnie 12.537,22 zł, a ponadto od pozwanego G. 18.432,16 zł tytułem odszkodowania. Twierdził, że obaj pozwani dopuścili się nadużyć na jego szkodę, przywłaszczając sobie powyższe kwoty za co zostali skazani wyrokiem Sądu Karnego.Pozwany G. uznał powództwo do wysokości 12.000 złotych, a pozwany M. do wysokości 3.216 zł, poza tym obaj wnieśli o oddalenie powództwa.Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanego G. 27.753,30 zł, a od pozwanego M. 3.216 zł przytaczając w uzasadnieniu wyroku, co następuje:"Prawomocnym wyrokiem karnym z 12.II.1960 r. pozwany Walerian G. został skazany na mocy art. 1 § 1 dekretu z dnia 4.III.1953 r., poz. 68 za to, że w czasie od 1.I. do 31.VIII.1958 r. przywłaszczył sobie 18.432,16 zł na szkodę Białostockich Zakładów Przemysłu Wełnianego w ten sposób, że nadzorując pracę dozorców dopisywał im godziny dozorowania za czas, w którym służby nie pełnili, a pieniądze za te godziny przywłaszczał sobie.Tym samym wyrokiem pozwany Mieczysław M. został skazany z mocy art. 1 § 1 dekretu z 4.III.1963 r. poz. 68 za to, że w czasie od 1.IX. do 15.X.1958 r. działając wspólnie i w porozumieniu z Walerianem G. przywłaszczyli sobie 12.537,22 zł w ten sposób, że G. wpisywał dyżury M. i pobierał za niego wynagrodzenie, mimo że M. w tym czasie nie pracował, a następnie pieniądzmi dzielili się.Przywłaszczone przez pozwanych kwoty zostały w postępowaniu karnym dokładnie ustalone w oparciu o wyliczenia rachunkowe rewidentów i zeznanie świadków, a w szczególności ilość godzin nadpłaconych ustalono na podstawie tabeli obecności po porównaniu z księgą dyżurów.Powyższe ustalenia Sądu Karnego dotyczące konkretnego przedmiotu zagarnięcia (pieniędzy), jak również jego wysokości, należą do istoty przywłaszczenia, obowiązują więc Sąd Cywilny z mocy art. 7 § 1 k.p.c. Z tego też powodu Sąd Wojewódzki odmówił powołania świadka T., który zresztą zeznawał już w postępowaniu karnym.Pozwany G. przyznał, że pozwany M. otrzymał od niego kwotę zł 3.216, którą pozwany M. uznał. Przyznanie się pozwanego G. co do takiego sposobu podziału między pozwanymi przywłaszczonych pieniędzy nie jest sprzeczne z dowodami znajdującymi się w aktach sprawy oraz nie budzi uzasadnionych wątpliwości co do jego zgodności z istotnym stanem rzeczy (art. 238 § 1 k.p.c.). Skoro więc sposób podziału przywłaszczonej kwoty 12.537,22 zł został ustalony, odpada - zdaniem Sądu Wojewódzkiego - solidarna odpowiedzialność pozwanych z tego tytułu z mocy art. 137 § 1 k.z.Pozwany G. w rewizji domaga się uchylenia wyroku w części zasądzającej od niego ponad 12.000 zł albo zmiany wyroku i oddalenia powództwa ponad tę kwotę.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Pozwany G. po wniesieniu rewizji zapłacił powodowi w całości zasądzoną od niego kwotę 27.753,38 zł, wpłacając ją w dniu 14.XII.1962 r. na konto bankowe powoda w związku z podjęciem starań o ułaskawienie. Wynika to z akt sprawy karnej Kp 1748/59 Sądu Powiatowego dla m. Białegostoku, w której pozwany ten skazany został wspólnie z pozwanym M. za przywłaszczenie dochodzonych pozwem kwot.Słuszny jest w tych warunkach zarzut podniesiony na rozprawie rewizyjnej przez pełnomocnika pozwanego G., że wyrok w części zasądzającej od niego wymienioną kwotę podlegał uchyleniu, i że postępowanie w tym zakresie podlegało w obu instancjach umorzeniu (art. 387 k.p.c.).Poza tym rewizja jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu. Dotyczy to odsetek od zasądzonej kwoty 27.753,38 zł za okres od 23.III.1959 r. do dnia zapłaty tej kwoty oraz kosztów procesu w zasądzonej kwocie 1.227 zł.Gdyby nie wymieniona wpłata, o której wyżej mowa, rewizja podlegałaby oddaleniu w całości, albowiem skarżący został prawomocnie skazany za przywłaszczenie ściśle określonych kwot pieniężnych. W takim zaś wypadku, wbrew błędnemu poglądowi rewizji, Sąd Cywilny, zgodnie z ustalonym już orzecznictwem, jest związany z mocy art. 7 k.p.c. ustaleniem Sądu Karnego zarówno co do winy pozwanego, jak i co do wysokości szkody powstałej z przywłaszczenia.W końcu należy zauważyć, ubocznie w związku z rozstrzygnięciem Sądu Wojewódzkiego co do pozwanego M., że o zakresie odpowiedzialności kilku sprawców, szkody wyrządzonej wspólnie decyduje, w myśl art. 137 § 1 k.z., nie wartość korzyści odniesionej przez każdego z nich z wyrządzenia szkody (w danym przypadku sposób podziału zagarniętych pieniędzy), lecz stopień przyczynienia się każdego ze sprawców do wyrządzenia szkody.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 387 i 383 k.p.c.).