I CR 139/61
PostanowienieIzba Cywilna1962-02-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd może odrzucić pozew o zapłatę wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, jeśli sprawa została wcześniej odrzucona postanowieniem sądu, które nie stwarza powagi rzeczy osądzonej?Ratio decidendi
Postanowienie o odrzuceniu pozwu nie stwarza powagi rzeczy osądzonej. Powagę rzeczy osądzonej ma tylko wyrok orzekający co do istoty sprawy. Odrzucenie pozwu nie wyłącza ponownego wniesienia go, jeśli zachowane są przesłanki dopuszczalności drogi sądowej, takie jak uchwała zakładowej komisji rozjemczej stwierdzająca nierozstrzygnięcie sprawy.Stan faktyczny
Powód Władysław K. domagał się zapłaty wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Sąd Powiatowy odrzucił pozew, uznając sprawę za prawomocnie osądzoną postanowieniem z innej sprawy. Powód skierował sprawę do zakładowej komisji rozjemczej, która stwierdziła nierozstrzygnięcie sprawy i skierowała ją ponownie do sądu. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Gross. Sędziowie: J. Ignatowicz (sprawozdawca), L. Konic.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Iwana F. przeciwko Przedsiębiorstwu Hydrogeologicznemu w W. o należność za pracę, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 1 października 1960 r.,rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 28 września 1960 r. Sąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy umorzył postępowanie w sprawie co do kwoty 10.412 zł, zasądził na rzecz powoda Iwana F. od Przedsiębiorstwa Geologiczno-Inżynierskiego Budownictwa w W. (obecnie noszącego nazwę Przedsiębiorstwa Hydrogeologicznego w W.) kwotę 420 zł, oddalił zaś powództwo w pozostałej części, tj. co do sumy - wedle bliżej nie uzasadnionego obliczenia powoda - 22.048,70 zł. Powództwo obejmuje żądanie z tytułu bezzasadnego zwolnienia powoda z pracy oraz z tytułu roszczenia o wypłacenie różnych należności za pracę, bezzasadnie - według twierdzenia powoda - zatrzymanych przez stronę pozwaną. Ponieważ strona pozwana uznała w toku procesu, iż natychmiastowe zwolnienie powoda z pracy nie było uzasadnione, wypłaciła mu z tytułu trzymiesięcznego odszkodowania oraz innych należności kwotę 10.412 zł. W związku z tym oraz wobec cofnięcia żądań pozwu w tej części Sąd Wojewódzki postępowanie w sprawie częściowo umorzył. Jeśli zaś chodzi o pozostałe żądania powoda, to Sąd Wojewódzki dokonał następujących ustaleń faktycznych i następującej oceny tych ustaleń:Zasadnicze roszczenie powoda dotyczy różnicy w zarobkach, jakie mu wypłacano, w stosunku do tych, jakie mu się należały w związku z tym, że był kierownikiem budowy. Mianowicie powoda zaliczono do IV grupy przewidzianej w załączniku do układu zbiorowego, chociaż dla kierowników budów przewidziane były grupy od III do I. Strona pozwana uznała wadliwość zaszeregowania powoda i w związku z tym przyznała mu od dnia 1 sierpnia 1956 r. wynagrodzenie według grupy trzeciej w wysokości 1.500 zł plus premia 600 zł, razem 2.100 zł. Do tego czasu wypłacano powodowi wynagrodzenie w kwocie 1.350 zł oraz premie w kwocie 540 zł, razem 1.890 zł w stosunku miesięcznym. Jednakże zgodnie z nowym układem zbiorowym takie podwyższone wynagrodzenie należało się powodowi od dnia 1 czerwca 1956 r. Sąd Wojewódzki uznał więc, że za dwa miesiące: czerwiec i lipiec 1956 r. należy powodowi zasądzić różnicę w kwocie 420 zł.Za nieuzasadnione natomiast uznał Sąd Wojewódzki żądanie powoda zasądzenia mu różnicy między wynagrodzeniem należnym według grupy III a grupą I, albowiem budowa, którą powód prowadził jako kierownik, nie była pracochłonna, "przerób" na tej budowie był znacznie mniejszy aniżeli na pozostałych budowach, wreszcie powód dysponował tylko jedną 5-osobową zmianą pracowników, podczas gdy inni kierownicy budów zarządzali dwiema zmianami w łącznej liczbie po 15 pracowników; poza tym plany finansowe innych budów były znacznie wyższe aniżeli budowy prowadzonej przez powoda, a prócz tego powód był pracownikiem młodym i niedoświadczonym. Pomimo to wielu z pozostałych kierowników miało przyznane wynagrodzenie nie według I, lecz także według III grupy. (…)Wymieniony na wstępie wyrok zaskarżył powód.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Nie jest uzasadniony następny zarzut rewizji. (…) Wbrew temu twierdzeniu powód został zawiadomiony o zaszeregowaniu go do III grupy uposażenia, skoro według tej właśnie grupy wypłacono mu należność. Do wywodów Sądu I instancji, który trafnie wykazał, że zaszeregowanie powoda do III, a nie do wyższej grupy było słuszne, dodać wypada, że ocena tych okoliczności nie należała do Sądu. Skoro bowiem obowiązujący układ zbiorowy przewiduje dla pewnej kategorii pracowników wynagrodzenie według kilku grup (od … do), to ocena, do której grupy określony pracownik powinien być zaszeregowany, należy do zakładu pracy i nie podlega kontroli sądu. Jeżeli więc strona pozwana przyznała powodowi wynagrodzenie według grupy III, to powód mógł to zaszeregowanie kwestionować tylko w dyrekcji swego zakładu pracy lub w jednostce nadrzędnej, przy ewentualnej pomocy organizacji związkowej. Z układu zbiorowego pracy obowiązującego strony nie wynika natomiast, żeby powodowi przysługiwało prawo podmiotowe żądania wyższego zaszeregowania opartego na twierdzeniu, że praca jego jest więcej warta niż wynika to z oceny zakładu pracy. (…)Z zasad powyższych, skoro zarzuty rewizji okazały się chybione, rewizję powoda z mocy art. 383 k.p.c. należało oddalić z zasądzeniem od niego z mocy art. 100 w związku z art. 390 § 1 k.p.c. kosztów procesu za II instancję.
Powiązane orzeczenia
- I PK 333/16 2017-12-05Czy odrzucenie pozwu z powodu powagi rzeczy osądzonej jest dopuszczalne, gdy nie ustalono precyzyjnie okresów i wysokości dochodzonych roszczeń okresowych?
- I PK 210/05 2006-05-16Czy sąd pracy może orzec ponad żądanie pracownika w zakresie wynagrodzenia, jeśli przepis stanowiący podstawę takiego orzeczenia został uchylony w trakcie postępowania?
- III PK 61/08 2009-04-14Czy pracownik może dochodzić od pozwanego odszkodowania i wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych oraz ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, jeśli prawomocnymi wyrokami ustalono, że jego pracodawcą było inne pod…
- I PSK 73/23 2024-07-10Czy wniesienie pozwu o zapłatę wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, w którym powód zastrzega możliwość rozszerzenia powództwa po uzyskaniu opinii biegłego, przerywa bieg przedawnienia co do całej należnej kw…
- C 1850/51 1951-01-30Czy sąd może oddalić powództwo o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, opierając się jedynie na fakcie, że pracownik przychodził na posiłki do domu, bez dokładnego ustalenia zakresu jego obowiązków i konieczności pozosta…
Powołane przepisy
art. 383 KPCart. 100art. 390 § 1 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.