I CR 141/89
WyrokIzba Cywilna1989-04-25
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie majątkowych praw autorskich poprzez bezprawne powielenie dzieła, połączone z wykonaniem tych powielonych egzemplarzy w sposób technicznie niechlujny i odbiegający od zatwierdzonych założeń projektowych, uzasadnia żądanie publicznego przeproszenia twórcy z tytułu naruszenia jego osobistych praw autorskich?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił wyrok w części nakazującej publiczne przeproszenie, uznając, że Sąd Wojewódzki nie ustalił wszystkich istotnych okoliczności faktycznych. Kluczowe dla stwierdzenia naruszenia osobistych praw autorskich było ustalenie, czy sposób wykonania dodatkowych egzemplarzy dzieła (medali) był technicznie niechlujny i odbiegał od zatwierdzonych założeń, co mogło umniejszyć wartość artystyczną dzieła i narazić je w niekorzystnym świetle. Bez takich ustaleń nie można było orzec obowiązku publicznego przeproszenia.Stan faktyczny
Powód dochodził ochrony praw autorskich i zapłaty od Skarbu Państwa. Sąd Wojewódzki nakazał pozwanemu publiczne przeproszenie powoda oraz zasądził kwotę pieniężną. Ustalono, że pozwany naruszył majątkowe prawa autorskie powoda, zlecając wykonanie dodatkowych egzemplarzy medali. Pozwany zaskarżył wyrok w części dotyczącej nakazania przeproszenia, kwestionując naruszenie osobistych praw autorskich.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części nakazującej pozwanemu zamieszczenie ogłoszenia przepraszającego powoda oraz w zakresie orzeczenia o kosztach procesu i przekazał sprawę w tej części do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaPo rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 1989 r. sprawy z powództwa Waldemara C. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydentowi Miasta E. o ochronę praw autorskich i zapłatę na skutek rewizji pozwanego Skarbu Państwa od wyroku Sądu Wojewódzkiego w E. z dnia 19 stycznia 1989 r., sygn. akt I C 121/88 uchyla zaskarżony wyrok w części nakazującej pozwanemu zamieszczenia w czasopiśmie "Wiadomości Elbląskie" ogłoszenia przepraszającego powoda (pkt I) oraz w zakresie orzeczenia o kosztach procesu (pkt III) i przekazuje sprawę w tej części do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w E., pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach procesu. Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki - częściowo uwzględniając powództwo - nakazał pozwanemu zamieszczenie w czasopiśmie "Wiadomości Elbląskie" ogłoszenia przepraszającego powoda, nadto zasądził na jego rzecz kwotę 125 000 zł. Sąd ten ustalił, że powód był twórcą opracowującym i wykonującym 300 sztuk medali okolicznościowych z okazji 750lecia miasta Elbląga. Strona pozwana z naruszeniem jego osobistych i majątkowych praw autorskich zleciła wykonanie dalszych 107 sztuk medali, które następnie rozdysponowała. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, przeproszenie powoda dokonane przez stronę pozwaną w bezpośrednio skierowanym do niego piśmie z dnia 8 kwietnia 1988 r. nie jest wystarczające, gdyż charakter sprawy uzasadnia przeproszenie publiczne. Wyrok powyższy w części uwzględniającej powództwo o nakazanie przeproszenia powoda zaskarżył rewizją pozwany z wnioskiem o jego zmianę i oddalenie w tej części powództwa lub uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Rewizja nie kwestionuje ustaleń faktycznych Sądu Wojewódzkiego co do naruszenia majątkowych praw autorskich przez bezprawne powielanie wymienionych 107 sztuk medali, stąd zasadności zasądzenia kwoty 125 000 zł, podnosi jednak brak naruszenia autorskich praw osobistych, o których mowa w art. 52 Prawa autorskiego. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje. Żądanie publicznego przeproszenia powód uzasadniał tym, że dodatkowo powielone medale wykonane zostały w "sposób technicznie niechlujny, zasadniczo odbiegający od zatwierdzonych założeń projektowych". Twierdzenia te ponowił i rozwinął w odpowiedzi na rewizję. Tych okoliczności strona pozwana nie przyznawała, a z treści rewizji wynika, że im zaprzecza. Nie były też one przedmiotem badań i ustaleń Sądu Wojewódzkiego, mimo ich istotnego znaczenia dla stwierdzenia naruszenia osobistych praw autorskich powoda, a tym samym orzeczenia obowiązku jego przeproszenia. Jeżeli bowiem można podzielić pogląd rewizji, że nie ma naruszenia autorskich dóbr osobistych, jeżeli dodatkowe egzemplarze nie ukazują dzieła w niekorzystnym świetle. to wykonanie tych egzemplarzy takie jak wskazuje powód byłoby tym naruszeniem (art. 52 pkt 6 Prawa autorskiego). Z tych względów i z mocy art. 368 pkt 3 oraz art. 388 § 1 kpc należało orzec, jak w sentencji. Rozpoznając ponownie sprawę i mając na względzie powyższe uwagi ustali Sąd Wojewódzki, czy sposób wykonania samowolnie powielonych przez pozwanego medali łączył się ze zmianami umniejszającymi ich wartość artystyczną w porównaniu z tymi medalami, które, zgodnie z umową jak k. 7 akt, wykonywał powód, a tym samym, czy doszło do naruszenia jego osobistych praw autorskich, uzasadniających żądaną ochronę.
Powiązane orzeczenia
- V CSK 568/07 2008-05-08Czy naruszenie osobistego prawa autorskiego twórcy poprzez rozpowszechnienie jego utworu bez jego zgody uzasadnia żądanie publikacji oświadczenia w prasie o treści wskazanej przez twórcę, biorąc pod uwagę skalę naruszeni…
- II CSK 809/18 2019-11-27Czy naruszenie autorskich praw majątkowych, polegające na nieuprawnionym zwielokrotnianiu i rozpowszechnianiu utworu, uzasadnia zasądzenie odszkodowania w wysokości dwukrotności stosownego wynagrodzenia, które byłoby nal…
- I CR 394/78 1979-08-02Czy naruszenie prawa autorskiego przez reprodukcję i rozpowszechnianie dzieła artystycznego bez zgody autora, skutkujące uzyskaniem przez naruszającego zysku, może być podstawą roszczenia o wydanie tego zysku, a jeśli ta…
- V CSK 238/18 2019-06-05Czy działania pozwanej, polegające na publikowaniu i udostępnianiu dzieł zmarłego artysty, w tym jego notatek i wspomnień, stanowią naruszenie jego autorskich praw osobistych lub majątkowych, pomimo istnienia zapisu wind…
- IV CR 129/76 1976-06-05Czy wydanie dzieła bez zgody autora, stanowiące naruszenie jego autorskich praw majątkowych i osobistych, uzasadnia żądanie wydania przez naruszającego uzyskanych korzyści, a jeśli tak, to w jakim zakresie?
Powołane przepisy
art. 52art. 52 pkt 6art. 368 pkt 3art. 388 § 1 kpc§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026.