I CR 150/88

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN T. Bukowski.Sędziowie SN: W. Patulski (spraw.), J. Suchecki.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 1988 r. sprawy z powództwa M. K. przeciwko B. K. o ochronę praw autorskich na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. dnia 25 marca 1988 r., sygn. akt (...):oddala rewizję.Uzasadnienie faktyczneW pozwie z dnia 10 września 1986 r. powód wniósł nakazanie pozwanej zachowania bez naruszeń substancji kompozycji funkcjonalno-przestrzennej i ukształtowania jej części składowych w postaci utworu artystycznego w postaci modelowej realizacji projektowej mieszkania przy ul. P. w W. jako dzieła sztuki użytkowej oraz o nakazanie powódce jak równie jej prawa reprezentującym, udostępnienia tego mieszkania powodowi dla jego niezbędnej ekspozycji jako przedmiotu jego praw autorskich.Pozwana wniosła o oddalenie powództwa.Zaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki w W. oddalił powództwo, ustalając i podnosząc w uzasadnieniu m.in. co następuje:W czasie trwania małżeństwa z pozwaną powód dokonał adaptacji oraz zaprojektował i urządził wymieniony wyżej lokal o powierzchni 46 m2, w którym mieszkał z pozwaną i synem, przy czym urządzenie tego mieszkania zostało przedstawione w 1969 r. w czasopiśmie "T." wraz ze zdjęciami i planem lokalu. Po rozwodzie stron w 1983 r. przedmiotowe mieszkanie zostało przyznane pozwanej, a powód opuścił go i został z niego wymeldowany. W lokalu tym aktualnie poza powódką i synem mieszka także synowa stron, a w związku z tym pozwana dokonała całego szeregu drobnych zmian (wniesienie kanapy, krzeseł, obrazów doniczek itp.). Pozwana nie zgadza się na demonstrowanie przez powoda tego mieszkania osobom trzecim, gdyż traktuje go jako własne, a zmiany w nim będzie dokonywać w miarę uzasadnionych potrzeb.Przedmiotem praw autorskich architektury wnętrza mieszkalnego, jest zdaniem Sądu pierwszej instancji - projekt tego wnętrza, utrwalony w jakikolwiek sposób, ale nie może być samo mieszkanie, podlegające wszak z różnych przyczyn odpowiednim zmianom. Zasady niezmienności wnętrza mieszkalnego mogłyby być stosowane w muzeach, a nie w lokalu zamieszkałym, a zobowiązania mieszkańców lokalu, aby wpuszczali do niego przez nieokreślony czas osoby obce, równałoby się z dezorganizacją ich życia i stanowiłoby naruszenie ich praw osobistych. Natomiast pozwana nie naruszyła żadnych praw powoda, a w tym praw autorskich do projektu przedmiotowego mieszkania, gdyż nie zaprzecza jego autorstwu, nie twierdzi, że wnętrze mieszkania jest zgodne z tym projektem, nie pobierała i nie pobiera żadnego wynagrodzenia z tego tytułu itp. Ponadto sam powód wyraził zgodę na korzystanie z przedmiotowego mieszkania ze strony pozwanej i jej rodziny przez sam fakt zamieszkania w nim uprzednio z rodziną, a aktualnie o przydzieleniu tego mieszkania pozwanej zadecydował Sąd w postępowaniu o podział majątku wspólnego.Od powyższego wyroku powód wniósł rewizję opartą na podstawach z art. 369 pkt 1, 3, 4 i 5 k.p.c., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi Wojewódzkiemu w W. do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nie jest uzasadniona. Wbrew bowiem zarzutom rewidenta Sąd pierwszej instancji poprawnie ustalił stan faktyczny sprawy, opierając się zwłaszcza na opinii biegłych sądowych A. B. i A. B. oraz trafnie wykazał wnioski streszczające się w tym, że w przypadku architektury wnętrza mieszkaniowego, przedmiotem ochrony prawa autorskiego jest projekt wnętrza, utrwalony w jakikolwiek sposób (np. przy pomocy zdjęć fotograficznych, rysunków, makiet, publikacji, filmów). Bezspornym przy tym jest, że tak określone prawo autorskie powoda (art. 15 i 52, 53 i 56 prawa autorskiego) nie zostało naruszone przez pozwaną, gdyż:- po pierwsze - nie zostały naruszone autorskie prawa do tego projektu,- po drugie - nie została naruszona wyłączność rozpowszechniania tego utworu i- po trzecie - nie zostało naruszone prawo powoda do wynagrodzenia za wykorzystanie tego utworu.Gdyby jednak (idąc po linii rozumowania rewidenta) przyjęto, iż w sprawie chodzi nie o ochronę prawa autorskiego projektu wnętrza przedmiotowego mieszkania, ale prawa autorskie samego mieszkania jako swoistego prototypu dzieła powoda, to i tak powództwo nie może być uwzględniane z następujących względów. Pozwana jest wszak (z mocy przyznania jej w postępowaniu sądowym), dysponentem przedmiotowego mieszkania i jej (oraz jej domownikom) służą wszelkie uprawnienia związane z tzw. mirem domowym (art. 23 i 24 k.c.), co wyklucza jakąkolwiek ingerencję powoda w sferę tych uprawnień. A skoro pozwana nie naruszyła (jak już wcześniej podkreślono) praw autorskich powoda do opracowanego przez niego projektu wnętrza spornego mieszkania, ani też nie rości sobie z tego tytułu jakichkolwiek praw, to rozstrzygnięcie Sądu Wojewódzkiego, w świetle cyt. wyżej przepisów ustawowych, odpowiada prawu.Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 387 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku.