I CR 291/77

SentencjaPo rozpoznaniu w dniu 21 września 1977 r. sprawy z powództwa Witolda D. przeciwko Państwowemu Wydawnictwu R. i L. o zapłatę 16 000 zł na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z dnia 11 maja 1977 r., sygn. akt I C 1008/76 uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie wniosków stron o zwrot kosztów postępowania rewizyjnego. Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki oddalił powództwo Witolda D. o zasądzenie 16 000 zł jako reszty honorarium autorskiego w oparciu o następujące ustalenia faktyczne. Na podstawie umowy z dnia 15 kwietnia 1975 r. zawartej w Państwowym Wydawnictwie R. i L. w Warszawie powód zobowiązał się przetłumaczyć z języka niemieckiego na język polski część działa pt. “Lehrbuch der Züchtung landwirtschaftlicher Kulturpflanzen", opracowanego przez autorów W. Hoffmanna, A. Mudra i W. Plarre - o objętości dziesięciu arkuszy wydawniczych. W umówionym terminie powód złożył tłumaczenie w jednym egzemplarzu, zastrzegając, że w pierwszej wersji tłumaczenia mogą wystąpić usterki i przeoczenia oraz że może zachodzić potrzeba dokonania niezbędnych zmian, które zobowiązuje się usunąć po otrzymaniu od wydawcy odpowiednich sugestii i zaleceń. Wobec negatywnej oceny redaktora prowadzącego oraz dwóch opinii wydawniczych strona pozwana nie zwróciła pracy tłumaczowi w celu dokonania poprawek, ale w umówionym terminie odmówiła przyjęcia tłumaczenia z uzasadnieniem, że przedstawiony tekst nie tylko nie nadaje się do opublikowania, ale nawet do opracowania redakcyjnego. Na podstawie opinii Instytutu Hodowli Roślin i Nasiennictwa Akademii Rolniczej w K. Sąd Wojewódzki przyjął, iż tłumaczenie dokonane przez powoda zawiera dużo błędów merytorycznych oraz usterek stylistycznych i przynajmniej pod względem językowym nie odpowiada warunkom określonym w umowie. Autor bowiem, dążąc do ścisłego przekładu tekstu niemieckiego, często używa strony biernej, posługuje się wieloma germanizmami i typowo niemiecką składnią, co utrudnia percepcję dzieła. Tłumaczenie zatem w takim brzmieniu, w jakim zostało złożone, nie nadaje się do druku. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd Wojewódzki uznał, iż żądanie powoda nie jest uzasadnione.Powyższy wyrok zaskarżył powód z wnioskiem o zmianę lub uchylenie tego orzeczenia, zarzucając sprzeczność istotnych ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Okoliczność, że według twierdzeń powoda, złożył on tylko pierwszą wersję tłumaczenia, nie uzasadniała sama przez się odmowy przyjęcia dzieła, a miała tylko to znaczenie, że praca mogła być potraktowana jako dzieło w wykończonej formie. Tak zresztą musiała ocenić tę kwestię redakcja, skoro skierowała pracę do recenzji. Problem zatem sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego istniały podstawy do wysunięcia tezy, iż praca nie odpowiadała wymaganiom określonym w umowie, a tym samym zawierała braki uzasadniające jej nie przyjęcie. Rewizja trafnie zarzuca wadliwą ocenę opinii złożonej przez Instytut Hodowli Roślin i Nasiennictwa Akademii Rolniczej w K. Wbrew jej treści Sąd Wojewódzki przyjął, iż tłumacz nie posługiwał się nomenklaturą ustaloną w literaturze przedmiotu oraz że praca jest słaba pod względem stylistycznym. Skarżący słusznie podnosi, iż w nazewnictwie polskim brak określeń dla pewnych zwrotów niemieckich i dlatego z przyjęcia określenia według subiektywnej oceny tłumacza nie można czynić zarzutu wadliwości przekładu. Trafny jest również zarzut, iż według treści opinii strona stylistyczna przekładu jest “słabsza", a nie - jak przyjął Sąd Wojewódzki - “słaba". Podczas bowiem, gdy druga ocena ma charakter dyskwalifikujący, pierwsza może być rozumiana w ten sposób, że pod względem merytorycznym dzieło odpowiada określonym umową wymaganiom, a tylko strona stylistyczna jest na niższym poziomie. Nie przywiązał zaś Sąd Wojewódzki wagi do konkluzji opinii, według której przekład po usunięciu usterek nadaje się do druku. Materiał dowodowy może rzeczywiście nasuwać wątpliwości w tej podstawowej kwestii z uwagi na negatywne opinie wydawnicze, ale nakładało to na Sąd Wojewódzki obowiązek pełnego wyjaśnienia treści złożonej w sprawie opinii, zwłaszcza że poszukiwania dalszych dowodów z opinii biegłych z uwagi na wąskie grono specjalistów trafiły na nie do przezwyciężenia przeszkody. Należy zatem przy ponownym rozpoznawaniu sprawy przesłuchać biegłego R. co do treści opracowanej pod jego kierownictwem opinii oraz zlecić mu ustosunkowanie się do opinii wydawniczych. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji (art. 388 § 1 kpc).