I CR 307/60

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Wytwórni Wyrobów Precyzyjnych w C. przeciwko W. P. o 3.714 zł po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Powiatowego w B. z dnia 6 lipca 1959 r. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneW sprawie przeciwko nieznanej z miejsca pobytu W. P. Sąd Powiatowy w B. wyrokiem z dnia 6 lipca 1959 r. oddalił powództwo Wytwórni Wyrobów Precyzyjnych w C. o 3.714 zł odszkodowania z tytułu spowodowania niedoboru towarowego w sklepie.Sąd Powiatowy wyszedł z założeń następujących.Kierownictwo zakładu nie zawiadomiło prokuratora o spowodowanym niedoborze, a to stanowi również niedopełnienia obowiązków ze strony zakładu pracy. W obecnej chwili bez właściwej obrony pozwanej jej wyjaśnień przy uwzględnieniu nie skierowania sprawy do prokuratora trudno ustalić, czy manko rzeczywiście powstało, czy też powstała jakaś pomyłka, jakie często bywają przy pierwszych obliczeniach. W tym stanie rzeczy należało powództwo oddalić.Powyższy wyrok zaskarżył w dniu 15 kwietnia 1960 r. rewizją nadzwyczajną, wniesioną z urzędu, Minister Sprawiedliwości, zarzucając naruszenie interesu Państwa Ludowego przez uniemożliwienie podmiotowi gospodarki uspołecznionej uzyskania wynagrodzenia szkody oraz obrazę art. 239 k.z. Skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania.Rozpoznając rewizję nadzwyczajną Sąd Najwyższy wziął z urzędu pod rozwagę na podstawie art. 380 § 1 i 388 k.p.c., że zaskarżony wyrok zapadł w postępowaniu dotknięty nieważnością, skoro sprawę z powództwa pracodawcy o roszczenie wynikające z nienależytego wykonania umowy o pracę Sąd Powiatowy wbrew przepisowi art. XIV § 3 przepisów wprowadzających kodeks postępowania cywilnego rozpoznał w składzie jednoosobowym bez udziału ławników, jakkolwiek rozpoznanie sprawy ze stosunku pracy w składzie jednoosobowym jest niedopuszczalne, jak to wyraźnie wynika z uchwały Całej Izby Cywilnej z dnia 24 stycznia 1959 r. 1 CO. 27/58/OSN 1960/I/2/. Wobec tego, że skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa, zachodzi nieważność postępowania stosownie do art. 371 § 2 pkt 4 k.p.c.Zasadnie rewizja nadzwyczajna zarzuca, iż Sąd Powiatowy wbrew przepisowi art. 239 k.z. uzależnił odpowiedzialność cywilną pozwanej od wszczęcia przeciwko niej postępowania karnego, jakkolwiek odpowiedzialność unormowana w art. 239 k.z. posiada byt samoistny, a fakt, czy wszczęto kroki na drogę postępowania karnego jest z tego punktu widzenia zupełnie obojętny. Również zasadnie skarżący zarzuca, że w świetle art. 239 k.z. nie może uzasadniać oddalenia powództwa okoliczność, iż obecnie miejsce pobytu pozwanej jest nieznane, a jest ona reprezentowana przez kuratora.Skoro w takiej sytuacji Sąd Powiatowy miał wątpliwości co do tego, że manko rzeczywiście powstało czy też powstała omyłka przy pierwszym wyliczeniu, powinien był z urzędu na podstawie art. 236 § 1 i 239 § 1 k.p.c. przeprowadzić dowód z opinii biegłego księgowego.Gdy w sprawie niniejszej Sąd Powiatowy nie przeprowadziwszy w ogóle żadnego postępowania dowodowego oddalił powództwo, a to bez jakiejkolwiek uzasadnionej podstawy zaskarżony wyrok narusza interes Państwa Ludowego związany z ochroną własności społecznej przez uniemożliwienie jednostce gospodarki uspołecznionej uzyskania wynagrodzenia uszczerbku powstałego w jej mieniu.Z tych zasad Sąd Najwyższy na podstawie art. 396 § 398 i 384 k.p.c. orzekł jak w sentencji.