I CR 597/67

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Kuryłowicz. Sędziowie: H. Dąbrowski (sprawozdawca), E. Mielcarek.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Mariana W. przeciwko Robotniczej Wytwórni Urządzeń Elektrotechnicznych Spółdzielni Pracy w G. o zapłatę, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 7 sierpnia 1967 r.,zaskarżony wyrok uchylił i pozew odrzucił.Uzasadnienie faktycznePowód Marian W. żądał zasądzenia na swoją rzecz od pozwanej Spółdzielni kwoty 250.250 zł z odsetkami. W uzasadnieniu pozwu podał, że na przełomie lat 1952/1953 opracował wspólnie z Mieczysławem B. projekt nowej armatury oświetleniowej z surowców zastępczych. W wyniku dokonanego zgłoszenia Urząd Patentowy PRL uznał powyższy projekt wynalazczy za pracowniczy wzór użytkowy pod nazwą "Kaolinowa wodoszczelna armatura, koalinowa dla żarówek do 100 V" i wydał twórcom świadectwo autorskie nr 9766. Zdaniem powoda, powyższy projekt wynalazczy jest wynalazkiem, a nie wzorem użytkowym. Pozwana przez zastosowanie tego wynalazku w okresie pierwszych 5 lat produkcji uzyskała oszczędności, które wynoszą przeszło 29 milionów zł. Z tego względu wynagrodzenie za wskazany pracowniczy wynalazek powinno wynosić 500.000 zł. Powód i współtwórca B. otrzymali wynagrodzenie w łącznej kwocie 115.000 zł, podzieloną między nich w ten sposób, że udział powoda wyniósł 65%, a M.B. - 35%. Współtwórcy powinni zatem otrzymać tytułem wynagrodzenia dodatkowo kwotę 385.000 zł, z czego zgodnie z przytoczonym podziałem procentowym powodowi należy się 65% (tj. dochodzona pozwem kwota 250.250 zł).Pozwana wniosła o oddalenie powództwa.Sąd Wojewódzki zaskarżonym wyrokiem powództwo oddalił. W uzasadnieniu wyroku Sąd ustalił i wskazał, że Urząd Patentowy uznał powyższy projekt wynalazczy nie za wynalazek, lecz za wzór użytkowy i wydał świadectwo ochronne na wzór "na kaolinową wodoszczelną armaturę oświetleniową, kaolinową do żarówek do 100 V". Kwestia, czy wskazany projekt wynalazczy jest wynalazkiem czy też wzorem użytkowym, została już zatem rozstrzygnięta decyzją Urzędu Patentowego. Powód za opracowanie powyższego projektu wynalazczego otrzymał od pozwanej kwotę, która przewyższa maksymalną wysokość wynagrodzenia, jakie może otrzymać twórca wzoru użytkowego. Dlatego też powództwo, jako z wyższych przyczyn nieuzasadnione, Sąd Wojewódzki oddalił.Uzasadnienie prawneRozpoznając sprawę z rewizji powoda, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Wojewódzki prawidłowo ustalił (jest to zresztą niesporne w sprawie), że wskazany w pozwie projekt wynalazczy został przez Urząd Patentowy PRL uznany za wzór użytkowy. Wywody zatem powoda, że powyższy projekt wynalazczy jest wynalazkiem, a nie wzorem użytkowym, nie mogą odnieść skutku, jako zmierzające do niedopuszczalnego w postępowaniu sądowym podważenia decyzji wydanej przez wymieniony organ administracji państwowej w zakresie jego kompetencji (art. 2 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 31 maja 1962 r. o Urzędzie Patentowym PRL - Dz. U. Nr 33, poz. 156).W związku z powyższymi wywodami należy zaznaczyć, że prawo wynalazcze, co Sąd Najwyższy na podstawie art. 381 § 1 k.p.c. wziął z urzędu pod rozwagę, jednolicie normuje tryb przyznawania wynagrodzenia za pracownicze projekty wynalazcze bez względu na to, czy projekt wynalazczy jest wynalazkiem, czy też wzorem użytkowym. Według art. 112 prawa wynalazczego wynagrodzenie za pracowniczy projekt wynalazczy ustala jednostka gospodarki uspołecznionej, w której projekt przyjęto do zastosowania. Jeżeli twórca projektu nie godzi się z ustaleniem wynagrodzenia, przysługuje mu prawo wystąpienia do jednostki nadrzędnej o ustalenie wynagrodzenia, a od decyzji tej jednostki przysługuje mu odwołanie do organu nadrzędnego (art. 113 ust. 1 i 2). Według art. 113 ust. 3 prawa wynalazczego twórca, niezadowolony z decyzji organu nadrzędnego, może się zwrócić do Komisji Rozjemczej przy Urzędzie Patentowym (art. 123) o ustalenie wynagrodzenia.Przytoczone wskazania prowadzą do wniosku, że sądy powszechne nie są powołane do rozstrzygania sporów o wynagrodzenie przysługujące twórcy pracowniczego wynalazku lub wzoru użytkowego (art. 2 § 3 k.p.c.).Skoro więc zachodzi niedopuszczalność drogi sądowej, to należy z mocy art. 388 § 3 k.p.c. zaskarżony wyrok uchylić i pozew odrzucić.