I CSK 1023/24
WyrokIzba Cywilna2024-06-27
Skład orzekający: Marcin Łochowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 k.c., która nie obejmuje wszystkich składników majątkowych spółdzielni, skutkuje następstwem prawnym nabywcy po spółdzielni w zakresie praw do nieruchomości, które nie zostały ujęte w umowie sprzedaży, a do których prawo można uzyskać po stwierdzeniu zasiedzenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że sformułowane przez skarżącego zagadnienia prawne nie spełniają wymogów istotności i uniwersalności. Pierwsze zagadnienie było zbyt szczegółowe i silnie powiązane z konkretnym stanem faktycznym, a drugie dotyczyło kwestii, w których Sąd Najwyższy już się wypowiadał, wskazując, że sprzedaż przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 k.c. obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, zgodnie z domniemaniem z art. 552 k.c., chyba że strony postanowiły inaczej.Stan faktyczny
Wnioskodawca „E.” sp. z o.o. złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w sprawie o zasiedzenie. Skarżący powołał się na dwa istotne zagadnienia prawne dotyczące sprzedaży przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 k.c. i następstwa prawnego nabywcy w zakresie nieruchomości. Uczestnik postępowania wnosił o odmowę przyjęcia skargi. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącego na rzecz uczestnika koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 1023/24 POSTANOWIENIE 27 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Łochowski na posiedzeniu niejawnym 27 czerwca 2024 r. w Warszawie w sprawie z wniosku "E." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. z udziałem Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w Warszawie o zasiedzenie, na skutek skargi kasacyjnej "E." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. od postanowienia Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z 28 września 2023 r., V Ca 262/23, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od "E." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na rzecz Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w Warszawie 1350 złotych kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia "E." spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. do dnia zapłaty. UZASADNIENIE
I CSK 1023/24 2 Wnioskodawca „E.” sp. z o.o. w Ł. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z 28 września 2023 r., zaskarżając to postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał się na występujące w sprawie istotne zagadnienia prawne: 1) Czy uzasadnione jest przyjęcie, iż w przypadku sprzedaży, której przedmiotem były nieruchomości, ruchomości, firma, towary składowane przez Spółdzielnię, baza kontrahentów spółdzielni, po zawarciu której to umowy nie pozostały żadne składniki majątkowe, które wcześniej przysługiwały spółdzielni – mamy do czynienia ze sprzedażą przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 k.c., pomimo niewskazania w nazwie umowy, iż dotyczy ona sprzedaży przedsiębiorstwa, a tym samym z następstwem prawnym wnioskodawcy po Spółdzielni „G.”? 2) Czy w przypadku nabycia przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 k.c. na nabywcę przechodzą roszczenia i prawa do tych części nieruchomości, które nie zostały ujęte wprost w umowie sprzedaży, a do których prawo zostaje uzyskane po stwierdzeniu zasiedzenia prawa własności przedmiotowych nieruchomości? W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik wnosił o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, względnie o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno, przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (postanowienie SN z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia SN: z 15 października 2002 r.,
I CSK 1023/24 3 III CZP 66/02; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02; z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08). Sformułowane przez skarżącego zagadnienia prawne nie czynią zadość tym wymaganiom. Pierwsze zagadnienie prawne nie ma charakteru uniwersalnego, o czym przekonuje jego szczegółowość i silne powiązanie z konkretnym stanem faktycznym oraz uzasadnieniem zaskarżonego orzeczenia, co oznacza, że znaczenie tego zagadnienia nie wykracza poza niniejszą sprawę. Skarżący dąży bowiem nie do uzyskania abstrakcyjnej (uniwersalnej) odpowiedzi dotyczącej wykładni określonych przepisów, ale oceny trafności wydanego rozstrzygnięcia na płaszczyźnie subsumpcji. Odnośnie do drugiego zagadnienia prawnego, to Sąd Najwyższy wypowiadał się już w przedmiocie tego, jakie składniki majątku przechodzą na nabywcę w przypadku nabycia przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 k.c. W wyroku z 13 czerwca 2019 r., V CSK 646/17, który zresztą skarżący przywołuje w treści uzasadnienia skargi, wskazano, że jeżeli przedmiotem czynności prawnej jest przedsiębiorstwo w znaczeniu przedmiotowym (art. 551 k.c.), to norma z art. 552 k.c. zawiera domniemanie, zgodnie z którym czynność ta obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa. Konsekwencją tego jest brak konieczności wskazywania w czynności prawnej poszczególnych składników przedsiębiorstwa. Zatem czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo, obejmuje składniki wymienione w art. 551 k.c., chyba że co innego wynika z przepisu szczególnego lub z woli stron (zob. wyrok SN z 1 kwietnia 2003 r., IV CKN 366/01). Ponadto skarżący nie sporządził w sposób prawidłowy uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi w zakresie przesłanek kasacyjnych, na które się powołuje. Pomimo sformułowania dwóch zagadnień prawnych, skarżący sporządził jedno uzasadnienie, które dodatkowo zostało połączone z uzasadnieniem podstaw kasacyjnych. Nie jest natomiast rolą Sądu Najwyższego poszukiwanie argumentów uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w treści uzasadnienia skargi, a zwłaszcza podstaw kasacyjnych, jeżeli skarżący nie powoła ich we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania (postanowienia SN: z 5 kwietnia 2017 r., II CSK 688/16; z 4 lipca 2017 r., III CSK 64/17; z 10 maja 2018 r., I CSK 800/17).
I CSK 1023/24 4 Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania a stosownie do art. 520 § 2 w zw. z art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 5 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych obciążył skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego. [SOP] [ał]
Powiązane orzeczenia
- I CSK 2300/23 2023-12-19Czy sprzedaż przedsiębiorstwa w postępowaniu upadłościowym, w skład którego wchodzi nieruchomość objęta ustawowym prawem pierwokupu, wyłącza możliwość skorzystania z tego prawa przez gminę, a w konsekwencji czy umowa spr…
- I CSK 6266/22 2023-02-01Czy sam fakt zawarcia przedwstępnej umowy sprzedaży nieruchomości, a przez to objęcie nieruchomości w posiadanie przez przyszłego nabywcę, powoduje, iż przyszły nabywca nieruchomości staje się posiadaczem zależnym do cza…
- I CSK 238/17 2017-10-18Czy zawarcie umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością wymaga uchwały zgromadzenia wspólników, a jeśli tak, jakie są skutki jej braku?
- IV CSK 151/13 2013-10-23Czy skarga kasacyjna powodów, oparta na zarzutach naruszenia prawa materialnego (art. 554 k.c., art. 118 k.c., art. 431 k.c., art. 551 k.c., art. 2 i 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej) oraz przepisów postępo…
- II CSK 621/15 2016-03-23Czy wydanie przedmiotu sprzedaży, o którym mowa w art. 548 k.c., jest już zapewnieniem kupującemu możliwości jego odbioru, czy dopiero rzeczywiste przejęcie rzeczy do dyspozycji kupującego, a jeśli tak, to czy w konkretn…
Powołane przepisy
art. 551 KCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 552 KCart. 3989 § 1 pkt 3 KPCart. 3989 § 1art. 13 § 2 KPCart. 520 § 2art. 98 § 1art. 99 KPC§ 1 pkt 1§ 1 pkt 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy