I CSK 103/16
WyrokIzba Cywilna2016-11-07
Skład orzekający: Anna Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zagadnienie prawne dotyczące możliwości odmowy wpisu hipoteki przymusowej, gdy dłużnik z tytułu wykonawczego nie jest ujawniony w księdze wieczystej jako właściciel, a sąd posiada wiedzę urzędową o zgodności danych, stanowi istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 398(9) § 1 pkt 1 KPC?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione zagadnienie prawne jest pozorne i nie przystaje do okoliczności sprawy. Wniosek o wpis hipoteki przymusowej był niezgodny z treścią księgi wieczystej, a sąd wieczystoksięgowy bada jedynie dokumenty dołączone do wniosku i treść księgi wieczystej (art. 626(8) § 2 KPC). Wiedza urzędowa sądu o zgodności danych poza księgą wieczystą jest bez znaczenia dla wpisu prawa.Stan faktyczny
Gmina Miasta R. złożyła wniosek o wpis hipoteki przymusowej, ale dłużnik z tytułu wykonawczego nie był ujawniony w księdze wieczystej jako właściciel nieruchomości. Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, powołując się na istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości odmowy wpisu w sytuacji, gdy sądowi znany jest urzędowo dowód nie wynikający z księgi wieczystej, wniosku i dokumentów, na podstawie którego można stwierdzić zgodność danych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 103/16 POSTANOWIENIE Dnia 7 listopada 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z wniosku Gminy Miasta R. przy uczestnictwie B. spółki z o.o. w R. o wpis hipoteki przymusowej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 listopada 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w R. z dnia 15 września 2015 r., sygn. akt […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Skarżąca Gmina jako przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania powołała występowanie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.): „czy sąd może odmówić dokonania wpisu w księdze wieczystej wówczas gdy istnieje znany mu urzędowo dowód nie wynikający z treści księgi wieczystej, wniosku oraz dołączonych do wniosku dokumentów, w oparciu o który można stwierdzić zgodność danych treści księgi wieczystej z treścią wniosku ?” Analiza treści tego zagadnienia, z uwzględnieniem okoliczności faktycznych sprawy prowadzi do wniosku, że nie jest to zagadnienie prawne w rozumieniu powołanego przepisu, jest ono w istocie pozorne i nie przystaje do okoliczności sprawy. W pierwszej zatem kolejności zaważyć należy, że skarżący domagał się wpisania w księdze wieczystej hipoteki przymusowej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przeciwko dłużnikowi, który nie był ujawniony w tej księdze jako właściciel nieruchomości. Treść wniosku była zatem niezgodna w treścią księgi wieczystej, a tylko te, w zasadzie (art. 6268 § 2 k.p.c.), dokumenty podlegają badania przy wpisie prawa do księgi wieczystej. Wiedza urzędowa sądu co do tego czy dłużnik z tytułu wykonawczego jest tym samym podmiotem co właściciel nieruchomości jest tu bez znaczenia. Ponadto skarżący powołując się w argumentacji prawnej na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 4 września 2015 r. pominął, że wniosek nie dotyczył dopuszczalności dokonania wpisu prawa, ale dopuszczalności odmowy dokonania wpisu wówczas gdy sądowi znana jest urzędowo przeszkoda do dokonania tego wpisu. Udzielając odpowiedzi, Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 25 lutego 2016 r. III CZP 86/15 (OSNC 2016/7-8/81) orzekł, że sąd może oddalić wniosek o wpis do księgi wieczystej, jeżeli istnieje znana mu urzędowo przeszkoda do jego dokonania.
3 Z powyższego nie można wnioskować o dopuszczalności uwzględnienia wniosku o wpis prawa wówczas gdy sądowi z urzędu jest wiadome, że dane w księdze nie są zgodne z rzeczywistym stanem prawnym. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). jw
Powiązane orzeczenia
- II CSK 824/16 2017-05-30Czy sąd wieczystoksięgowy, rozpatrując wniosek o wpis hipoteki przymusowej na więcej niż jednej nieruchomości, powinien brać pod uwagę brak repartycji zabezpieczenia, mimo że przepis art. 6268 § 2 k.p.c. nakazuje ogranic…
- II CSK 122/20 2021-02-24Czy w postępowaniu o wykreślenie wpisu hipoteki przymusowej sąd wieczystoksięgowy może dokonywać ustaleń dotyczących istnienia wierzytelności zabezpieczonej tą hipoteką oraz czy uchylenie decyzji administracyjnej stanowi…
- II CSK 462/20 2021-01-28Czy dla skutecznego ustanowienia hipoteki przymusowej wystarczające jest wskazanie w postanowieniu prokuratora o zabezpieczeniu majątkowym, że obciążenie następuje do oznaczonej kwoty, bez użycia sformułowania „suma hipo…
- I CSK 3/15 2015-10-07Czy dopuszczalne jest dokonanie wpisu hipoteki przymusowej łącznej do pełnej wysokości w dwóch księgach wieczystych, a jeśli tak, czy wymaga to podziału zabezpieczenia między nieruchomości?
- II CSK 602/18 2019-05-31Czy emitent obligacji, nie będąc właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości, ani osobą, na rzecz której wpis ma nastąpić, jest podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o wpis hipoteki do księgi wieczystej?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 6268 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy