II CSK 824/16
WyrokIzba Cywilna2017-05-30
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd wieczystoksięgowy, rozpatrując wniosek o wpis hipoteki przymusowej na więcej niż jednej nieruchomości, powinien brać pod uwagę brak repartycji zabezpieczenia, mimo że przepis art. 6268 § 2 k.p.c. nakazuje ograniczenie kognicji do badania treści wniosku, dokumentów i księgi wieczystej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzi potrzeba wykładni art. 6268 § 2 k.p.c. w kontekście kognicji sądu wieczystoksięgowego przy wpisie hipotek przymusowych. Orzecznictwo Sądu Najwyższego wielokrotnie wyjaśniało, że sąd ten powinien badać wąsko treść wniosku, dokumentów i księgi wieczystej, ale jednocześnie przeciwdziałać wpisom sprzecznym z prawem. Uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 25 lutego 2016 r., III CZP 86/15, potwierdza, że sąd może uwzględniać okoliczności znane mu urzędowo, stanowiące przeszkodę do wpisu, takie jak brak repartycji zabezpieczenia zgodnie z art. 1111 u.k.w.h.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego oddalającego jego wniosek o wpis hipoteki przymusowej. Skarżący argumentował, że istnieje potrzeba wykładni art. 6268 § 2 k.p.c. w kontekście zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego przy wnioskach o wpis hipotek na wielu nieruchomościach, gdy wykluczone jest łączne obciążenie. Sąd Okręgowy oddalił apelację, wskazując na brak repartycji zabezpieczenia jako przeszkodę do uwzględnienia wniosku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestnika zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 824/16 POSTANOWIENIE Dnia 30 maja 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z wniosku K. Spółki Akcyjnej z siedzibą w T. przy uczestnictwie P. K. o wpis hipoteki przymusowej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 maja 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 31 maja 2016 r., sygn. akt II Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestnika kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania w oparciu o drugą z wymienionych przesłanek.
2 Uzasadnienie potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się jeszcze wykładni bądź jego niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2012 r., II PK 274/11, nie publ.). Skarżącego obciąża obowiązek przedstawienia odrębnej i pogłębionej argumentacji prawnej zawierającej szczegółowe omówienie wątpliwości interpretacyjnych, a w przypadku istnienia rozbieżności w judykaturze, przytoczenia odpowiednich orzeczeń (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 lipca 2009 r., I CSK 111/09, nie publ.; z dnia 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08, nie publ.; z dnia 31 stycznia 2008 r., II UK 246/07, nie publ.; z dnia 13 grudnia 2007 r., I PK 233/07, OSNP 2009, nr 3 - 4, poz. 43; z dnia 19 października 2006 r., IV CSK 246/06; z dnia 30 maja 2005 r., I PK 23/05, nie publ.). Zdaniem skarżącego, w sprawie niniejszej zachodzi potrzeba wykładni art. 6268 § 2 k.p.c. w kontekście zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego w sytuacji, w której składane są wnioski o wpis hipotek przymusowych na więcej niż jednej nieruchomości a wykluczone jest łączne obciążenie tych nieruchomości. Analiza wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, jego uzasadnienia, a także uzasadnień orzeczeń sądów obu instancji, nie daje podstaw do uznania, że rzeczywiście wskazana przez skarżącego przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej rzeczywiście wystąpiła. Problem zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego, określonej w art. 6268 § 2 k.p.c. był podejmowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie; wyjaśniono w nim, że powinna być ona rozumiana wąsko i ograniczać się do badania jedynie treści wniosku, treści i formy dołączonych do wniosku dokumentów oraz treści księgi wieczystej (por. m. in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 9 września 2016 r., V CSK 81/16, nie publ.; z dnia 23 lutego 2017 r., V CSK 382/16, nie publ.; z dnia 30 czerwca 2016 r., I CSK 435/15, OSNC 2017, nr 4, poz. 47; z dnia 16 lutego 2012 r., IV CSK 265/11, nie publ.; z dnia 9 września 2016 r.,
3 V CSK 345/16, nie publ.). Nie ulega jednak wątpliwości, że sąd ten powinien jednocześnie przeciwdziałać dokonywaniu wpisów sprzecznych z prawem. W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2016 r., III CZP 86/15 (OSNC 2016, nr 7 - 8, poz. 81) wyjaśniono, że przepis art. 6268 § 2 k.p.c. nie wyłącza możliwości brania przez sąd pod uwagę przy rozstrzyganiu wniosku o wpis do księgi wieczystej okoliczność znanych mu urzędowo, w świetle których istnieje przeszkoda do dokonania żądanego wpisu (zob. również postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2010 r., II CSK 661/09, OSNC 2011, nr 11, poz. 12). Z uzasadnienie zaskarżonego postanowienia wynika, że do stanowiska tego nawiązał Sąd Okręgowy, oddalając apelację wnioskodawcy. Sąd ten wskazał wyraźnie, że przeszkodą do uwzględnienia wniosku o wpis hipoteki było niedokonanie przez wnioskodawcę - stosownie do art. 1111 u.k.w.h. - repartycji zabezpieczenia. Ocena ta nie była wyrazem błędnej interpretacji art. 6268 § 2 k.p.c., odbiegającej od utrwalonego w orzecznictwie sposobu rozumienia tego przepisu. Nie zachodzi zatem wskazana w skardze kasacyjnej potrzeba dokonywania wykładni tego przepisu. Z tych względów odmówiono przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). aj
Powiązane orzeczenia
- II CSK 832/16 2017-05-30Czy sąd wieczystoksięgowy, rozpatrując wniosek o wpis hipoteki przymusowej na więcej niż jednej nieruchomości, powinien badać kwestię repartycji zabezpieczenia?
- I CSK 513/16 2017-04-04Czy sąd wieczystoksięgowy, rozpoznając wniosek o wpis hipoteki przymusowej, może brać pod uwagę okoliczności znane mu urzędowo, które wskazują na istnienie przeszkody do dokonania wpisu, nawet jeśli nie wynikają one bezp…
- I CSK 514/16 2017-04-04Czy sąd wieczystoksięgowy, rozpoznając wniosek o wpis hipoteki przymusowej, może brać pod uwagę okoliczności znane mu urzędowo, które stanowią przeszkodę do żądanego wpisu, mimo że nie wynikają one bezpośrednio z treści…
- II CSK 276/14 2015-03-11Czy sąd wieczystoksięgowy, rozpoznając wniosek o wpis hipoteki, jest związany zakresem kognicji wynikającym z przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, a w szczególności art. 6268 § 1 i 2 k.p.c., co wyłącza badanie okoli…
- I CKN 152/01 2003-03-19Czy sąd wieczystoksięgowy może odmówić wpisu hipoteki przymusowej na podstawie okoliczności powszechnie znanych lub takich, które doszły do jego wiadomości w inny sposób niż przez badanie treści wniosku, dokumentów i ksi…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 6268 § 2 KPCart. 6268 § 2 KPCart. 1111art. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy