I CSK 108/16

WyrokIzba Cywilna2016-03-30

Skład orzekający: Dariusz Zawistowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak ustanowienia pełnomocnika z urzędu dla uczestniczki postępowania w sprawie o przyjęcie do szpitala psychiatrycznego bez jej zgody, mimo rozpoznania u niej zaburzeń urojeniowych, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania i przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że brak ustanowienia pełnomocnika z urzędu dla uczestniczki postępowania, mimo jej stanu zdrowia psychicznego, nie stanowił podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania. Zgodnie z art. 48 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, nie istnieje ustawowy obowiązek ustanowienia takiego pełnomocnika, a zgromadzone dowody nie wskazywały na potrzebę zapewnienia uczestniczce pomocy prawnej z urzędu w celu obrony jej praw.
Stan faktyczny
Dyrektor szpitala psychiatrycznego złożył zawiadomienie o przyjęciu uczestniczki postępowania do szpitala bez jej zgody. Sąd pierwszej instancji dopuścił dowód z opinii biegłego psychiatry oraz przesłuchania uczestniczki. Uczestniczka wniosła skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z powodu nieważności postępowania, wskazując na brak ustanowienia dla niej pełnomocnika z urzędu. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy postanowienie sądu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznał adwokatowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej uczestniczce w postępowaniu kasacyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 108/16 POSTANOWIENIE Dnia 30 marca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z zawiadomienia Dyrektora Samodzielnego Wojewódzkiego Zespołu Publicznych Zakładów Psychiatrycznej Opieki Zdrowotnej w […] przy uczestnictwie W. D. o przyjęcie uczestniczki postępowania do szpitala psychiatrycznego bez jej zgody, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 marca 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 1 października 2015 r., sygn. akt VI Ca […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania 2. przyznaje adwokat A. W. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w W. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia), powiększoną o stawkę podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej uczestniczce postępowania w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Zgodnie z brzmieniem art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w następujących wypadkach: - w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne 2 - istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów - zachodzi nieważność postępowania - skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa. Skarga kasacyjna uczestniczki postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 1 października 2015 r. zawiera wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania z powołaniem się na nieważność postępowania. Analiza wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia prowadzi jednakże do stwierdzenia, że wskazana przez skarżącą podstawa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zachodzi. Brak jest bowiem podstaw by przyjąć, że w sprawie miała miejsce nieważność postępowania, z przyczyn wskazanych przez skarżącą. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania trafnie stwierdzono, że z art. 48 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego nie wynika aby istniał ustawowy obowiązek ustanowienia dla uczestniczki postępowania pełnomocnika z urzędu. Sąd pierwszej instancji dopuścił dowód z opinii biegłego psychiatry oraz dowód z przesłuchania uczestniczki postępowania. Dowody te nie wskazują aby istniała potrzeba ustanowienia dla uczestniczki postępowania pełnomocnika z urzędu aby zapewnić jej możliwość obrony praw przed sądem, z uwagi na stan zdrowia uczestniczki postępowania. Rozpoznanie u niej zaburzeń urojeniowych i przyjęcie przez biegłego, że istniała podstaw do przyjęcia uczestniczki postępowania do szpitala w określonej dacie mimo braku jej zgody, nie stanowiły zaś wystarczającej podstawy do uznania, że w postępowaniu sądowym uczestniczka postępowania powinna korzystać z pomocy pełnomocnika z urzędu. Nie można zatem przyjąć, że w wyniku nieustanowienia pełnomocnika z urzędu uczestniczka postępowania została pozbawiona możliwości obrony praw i spowodowało to nieważność postępowania. 3 Z tych względów w przedmiocie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania orzeczono jak w treści postanowienia (art. 3989 § 2 k.p.c.). db [l.n]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 48art. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy