I CSK 1165/24
WyrokIzba Cywilna2024-12-04
Skład orzekający: Ewa Stefańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy nie dochodzi do przewozu z powodu niepodstawienia środka transportu przez przewoźnika, znajduje zastosowanie przepis art. 792 k.c. określający roczny termin przedawnienia roszczenia odszkodowawczego, a jeśli tak, to od jakiej daty należy liczyć ten termin?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że wskazane przez skarżącego zagadnienia prawne nie spełniają kryteriów istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Stwierdzono, że przepis art. 792 k.c. stanowi bezwzględnie wiążące uregulowanie szczególne (lex specialis) w stosunku do art. 118 k.c., określając roczny termin przedawnienia dla wszystkich roszczeń z umowy przewozu rzeczy, niezależnie od tego, czy przewóz faktycznie doszedł do skutku z powodu okoliczności leżących po stronie przewoźnika.Stan faktyczny
Powód G. spółka akcyjna wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego w sprawie o zapłatę. Skarżący wskazał jako istotne zagadnienie prawne kwestię zastosowania art. 792 k.c. w sytuacji braku przewozu z powodu niepodstawienia środka transportu przez przewoźnika oraz termin przedawnienia roszczenia odszkodowawczego. Pozwany wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 1165/24 POSTANOWIENIE 4 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ewa Stefańska na posiedzeniu niejawnym 4 grudnia 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa G. spółki akcyjnej w P. przeciwko C. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej G. spółki akcyjnej w P. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 30 listopada 2023 r., I AGa 63/23, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od powoda na rzecz pozwanego 2 700 zł (dwa tysiące siedemset) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Wyrokiem z 30 listopada 2023 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie oddalił apelację powoda G. spółki akcyjnej w P. od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z 28 lutego 2023 r. w sprawie o zapłatę przeciwko C. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S..
I CSK 1165/24 2 Powód wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu drugiej instancji w całości oraz wnosił o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi pozwany wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądzenie od powoda na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z treścią art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie obejmuje zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
I CSK 1165/24 3 Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne sprowadzające się do pytania: „Czy w sytuacji, w której nie dochodzi do przewozu wobec niepodstawienia środka transportu przez przewoźnika znajduje zastosowanie przepis art. 792 k.c., a jeśli tak, to od jakiej daty zgodnie z tym przepisem należałoby liczyć termin przedawnienia roszczenia odszkodowawczego za skutki nie przyjęcia przesyłki do przewozu. Nadto, czy dopuszczalna jest wykładnia oparta na analogii w przypadku, gdy nie istnieje luka w prawna w zakresie terminu przedawnienia albowiem w takim przypadku - braku przepisu szczególnego- zastosowanie winien mieć przepis ogólny tj. art. 118 k.c.”. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05, i z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18). Skarga kasacyjna nie spełnia powyższych kryteriów. W istocie zagadnienia wskazane przez skarżącego są pytaniami o trafność stanowiska Sądu Apelacyjnego wyrażonego w związku z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy i polemiką z tym stanowiskiem, związaną z zastosowaniem konkretnych przepisów prawa. Tymczasem przepis art. 792 k.c. wprowadza bezwzględnie wiążące uregulowanie szczególne (lex specialis) w stosunku do art. 118 k.c., określając roczny termin przedawnienia dla wszystkich roszczeń z umowy przewozu rzeczy, a więc przysługujących obu stronom takiej umowy. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i § 11 k.p.c. w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.,
I CSK 1165/24 4 z uwzględnieniem § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). [SOP] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I CSK 3107/22 2022-07-06Czy skarga kasacyjna, oparta na zagadnieniu prawnym dotyczącym rozróżnienia między umową przewozu a umową spedycji, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- V CSK 238/16 2016-11-30Czy w przypadku, gdy umowa dostawy nie została wykonana, należy stosować dwuletni termin przedawnienia roszczeń z art. 554 k.c. w zw. z art. 612 k.c., czy też ogólne terminy przedawnienia z art. 118 k.c.?
- I CSK 2104/24 2025-01-08Czy do roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, których przedawnienie reguluje przepis art. 4421 § 1 k.c., zastosowanie znajduje modyfikacja terminu przedawnienia roszczeń uregulowana w przepisie a…
- II NSK 80/23 2023-08-29Czy skarga kasacyjna dotycząca odmowy przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, oparta jednocześnie na przesłankach istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności, może zostać przyjęta do rozpoznania?
- IV CSK 267/13 2013-10-24Czy dopuszczalne jest zróżnicowanie terminu przedawnienia roszczenia o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym według kryterium podmiotowego, w szczególności gdy pozwany odpowiada za własny, a nie cudzy c…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 792 KCart. 118 KCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 108 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy