I CSK 119/20
WyrokIzba Cywilna2020-08-10
Skład orzekający: Maria Szulc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o zasiedzenie nieruchomości może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na oczywistą zasadność opartą na błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, która nie stanowiła podstawy rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Wskazano, że oczywista zasadność skargi wymaga wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającej charakter oczywisty i widoczny prima facie. Błędna wykładnia przepisu prawa materialnego, która nie stanowiła podstawy rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji, nie może uzasadniać przyjęcia skargi do rozpoznania.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego oddalającego wniosek o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Skarżący zarzucił Sądowi drugiej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności błędną wykładnię przepisów dotyczących biegu zasiedzenia i wpływu siły wyższej. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 119/20 POSTANOWIENIE Dnia 10 sierpnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo C. przy uczestnictwie E. Ć., D. Ś., S. S. i A. G. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 sierpnia 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 5 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, którego wymogi określa art. 3984 k.p.c. wskazując na cechy konstrukcyjne skargi i nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia (art. 3984 § 2 k.p.c.). Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, zaś cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez
2 skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. Dla skutecznego powołania w skardze przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Skarga jest oczywiście uzasadniona, jeżeli bez wątpliwości nastąpiły podnoszone w niej uchybienia lub gdy jest pewne, że miały one wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia lub też podniesione zarzuty oczywiście uzasadniają wniesioną skargę. Skarżący powołując się na oczywistą zasadność skargi odwołuje się przede wszystkim do naruszenia przez Sąd drugiej instancji art. 121 pkt 4 k.c. w zw. z 175 k.c. i art. 172 § 1 i 2 k.c. i przedstawia obszerny wywód na uzasadnienie zarzucanych uchybień. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z samej jej treści wynika w sposób jednoznaczny, że wskazane w skardze podstawy zasługują na uwzględnienie. Oznacza to, że z argumentów przedstawionych we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, bez konieczności dokonywania pogłębionej analizy prawnej lub czynności procesowych sądu, wynika jaskrawa sprzeczność wyroku z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni i niepozostawiającymi sądowi swobody oceny albo z podstawowymi zasadami orzekania obowiązującymi w demokratycznym państwie prawa. O ile bowiem do uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawy są usprawiedliwione, o tyle do przyjęcia skargi do rozpoznania niezbędna jest jej oczywista zasadność w wyżej przedstawionym rozumieniu. Skarżący kwestionuje przyjęcie przez Sąd drugiej instancji, że stan siły wyższej zachodził od momentu objęcia nieruchomości w posiadanie do dnia 3 czerwca 1989 r. W świetle motywów rozstrzygnięcia nie ma podstaw do przyjęcia, że argumenty wnioskodawcy skutecznie przeczą prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Sąd Okręgowy wskazał na obiektywne okoliczności i przyczyny braku aktywności uczestników oraz podjęte przez nich działania. Wbrew poglądowi pozwanych oczywistej zasadności skargi nie może uzasadniać twierdzenie o dokonaniu przez sąd błędnej wykładni przepisu prawa
3 materialnego, o ile stanowi ona podstawę rozstrzygnięcia i jest zgodna z jednym z obowiązujących poglądów prawnych, oraz nie wykracza poza przyznane sądowi granice swobody orzeczniczej wybierając jeden ze sposobów rozumienia przepisu w państwie prawa. Skarżący nie przedstawił argumentów, które w świetle motywów Sądu drugiej instancji wskazywałyby na niewątpliwą, widoczną na pierwszy rzut oka, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność wyroku z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni i niepozostawiającymi sądowi swobody oceny. Ma rację wnioskodawca, że w sprawie o zasiedzenie nieruchomości wyłączona jest możliwość zastosowania art. 5 k.c. z tej przyczyny, że zasiedzenie prawa własności następuje ex lege, a nie w wyniku realizacji prawa kształtującego (uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2007 r., III CZP 30/07, OSNC 2008 r., nr 5, poz. 43, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2016 r., I CSK 750/15, nie publ.). Art. 5 k.c. nie stanowił jednak podstawy rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji i podstawy uzasadniającej przyjęcie biegu zasiedzenia, bo tę podstawę przyjęto w oparciu o okoliczności faktyczne, które zaszły w zakresie wymiaru sprawiedliwości w latach 1950 – 1989, a zatem nie jest to kwestia wpływająca na zaistnienie wskazanej przesłanki. Brak więc podstaw do przyjęcia, że nastąpiły uchybienia przepisom prawa o charakterze elementarnym, mającym charakter oczywisty i widoczny prima facie. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). aj
Powiązane orzeczenia
- I CSK 254/26 2026-04-09Czy skarga kasacyjna w sprawie o zasiedzenie nieruchomości powinna zostać przyjęta do rozpoznania, gdy skarżący opiera wniosek na przesłance oczywistej zasadności?
- I CSK 1011/14 2015-08-18Czy skarga kasacyjna w sprawie o zasiedzenie nieruchomości może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli wnioskodawca nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości l…
- II CSK 540/19 2020-07-21Czy skarga kasacyjna w sprawie o zasiedzenie, oparta na zarzucie oczywistej zasadności, powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli naruszenia prawa materialnego i procesowego nie prowadzą do wydania oczywiście niepraw…
- IV CSK 729/15 2016-05-11Czy skarga kasacyjna, której uzasadnienie opiera się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych sądu drugiej instancji, może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistego naruszenia prawa?
- I CSK 3451/24 2024-10-31Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy zarzuty dotyczą naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, a ich zasadność…
Powołane przepisy
art. 3984 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 121 pkt 4 KCart. 172 § 1art. 5 KCart. 3989 § 2 KPC§ 2§ 1 pkt 4§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy