I CSK 120/16

Sygn. akt I CSK 120/16 POSTANOWIENIE Dnia 9 listopada 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa M. T. przeciwko E. spółce z o.o. w W. , E. S.A. w L. i O. S.A. w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 listopada 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 15 października 2015 r., sygn. akt I ACa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej, 2) nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia o charakterze nadzwyczajnym. Ma przede wszystkim na celu - w interesie publicznym - ujednolicenie orzecznictwa sądów powszechnych, rozstrzyganie sporów precedensowych oraz o istotnym znaczeniu dla rozwoju prawa i judykatury sądowej. W związku z tym jednym z koniecznych elementów skargi kasacyjnej jest wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz jego uzasadnienie, w którym skarżący powinien wskazać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. i w związku z tym istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący w odrębnym wywodzie wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Powód A. M. T. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 15 października 2015 r. r., oddalającego jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Gospodarczego w R. oddalającego powództwo o zapłatę w sprawie przeciwko E. Spółce z o.o. w W., E. S.A. w P. oraz O. S.A. w W.. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłankach przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Zdaniem powoda w sprawie zagadnienie prawne sprowadzające się do odpowiedzi na pytanie: czy dokonywana w ramach art. 65 § 2 k.c. wykładnia umowy zawieranej pomiędzy przedsiębiorcami może być dokonana w sposób na tyle dyskrecjonalny, że pomija 3 cel w jakim umowa została zawarta, a także naturę i funkcję zobowiązania, w tym zarobkowy charakter takiej umowy. Skarżący podniósł także, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona ze względu na oczywiste i rażące naruszenie wskazanych przepisów procesowych oraz podobne naruszenie art. 627, 647 k.c. przez nieuwzględnienie faktu nieotrzymania zapłaty za wykonane roboty wskazane w kosztorysach powykonawczych w sytuacji braku jakiejkolwiek reakcji na wezwanie do odbioru prac oraz na przesłane wezwanie do zapłaty a także naruszenie art. 6471 § 5 k.c. przez przyjęcie, że do wyrażenia zgody na powoda jako podwykonawcę konieczne jest przedstawienie umowy inwestorowi i generalnemu wykonawcy umowy zawartej z wykonawcą. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie Sądu Najwyższego stanowiskiem, jeżeli skarżący jako przesłankę uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazuje występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, to powinien zagadnienie to przedstawić z przez jego sformułowanie z przytoczeniem przepisów prawa, na tle których ono powstało, przytoczyć argumenty prawne prowadzące do rozbieżnych ocen prawnych, a także wykazać, że jest to zagadnienie, którego rozwiązanie jest istotne nie tylko dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy, lecz także dla praktyki sądowej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSCN 2002, nr 1, poz. 11; z dnia 3 października 2002 r., II CKN 447/01, niepubl.; z dnia 14 grudnia 2004 r., III CK 585/04, niepubl.; z dnia 4 sierpnia 2006 r., III CZ 47/06, niepubl.; z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, niepubl.; z dnia 26 czerwca 2008 r., I CSK 108/08, niepubl.; z dnia 18 września 2012 r., II CSK 179/12, niepubl.; z dnia 24 kwietnia 2014 r., II CSK 600/13, niepubl.). Tych wymagań nie spełnia skarga kasacyjna powoda. Na sformułowane w niej pytanie odpowiedź jest oczywista i można ją odnaleźć wprost w treści art. 65 § 2 k.c., który nakazuje badać raczej cel umowy, a nie jej dosłowne brzmienie. Pozostałe okoliczności związane z naturą, funkcją zobowiązania, zarobkowym charakterem umowy mieszczą się w okolicznościach, o których mowa w art. 65 § 1 k.c. Poza tym wnoszący skargę kasacyjną nie wskazał, jakie rozbieżne oceny 4 pojawiły się na tle wymienionych przepisów, które wymagałyby zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że powołanie się przez podmiot wnoszący skargę kasacyjną na przesłankę zawartą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. zobowiązuje do przedstawienia odrębnego wywodu prawnego zmierzającego do wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły, czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia, co daje podstawy do uznania skargi za oczywiście uzasadnioną (tak np. Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, niepubl.; z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, niepubl.; z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06, niepubl.; z dnia 5 października 2007 r., III CSK 216/07, niepubl.; z dnia 20 czerwca 2007 r. II CSK 184/07, niepubl.; z dnia 9 stycznia 2008 r., III PK 70/07, niepubl.; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, niepubl.; z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, niepubl.; z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/ 07, niepubl.; z dnia 3 kwietnia 2008 r., II PK 352/07, niepubl.; z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08, niepubl.; z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, niepubl. i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, niepubl.). W judykaturze podkreśla się, iż przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (postanowienia: Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 Nr 13, poz. 230, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, niepubl., z dnia 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, niepubl. i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, niepubl.). Skarżący poza zarzutami oczywistego naruszenia wskazanych przepisów procesowych nie wykazał w odrębnym wywodzie, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona zwłaszcza, iż Sąd drugiej instancji odniósł się do 5 sformułowanych w apelacji zarzutów naruszenia przepisów postępowania, a stanowisko swoje oparł przede wszystkim na braku wykazania zasadności roszczenia także w kontekście konieczności przeprowadzenia opinii biegłego. Nie została również wykazana oczywista zasadność skargi kasacyjnej w związku z zarzutami naruszenia prawa materialnego. Sąd Apelacyjny odniósł się do znaczenia kosztorysu powykonawczego i jednostronnego odbioru robót. Zagadnienie dotyczące dorozumianej zgody na zawarcie przez wykonawcę umowy z podwykonawcą i uzależnienia jej skuteczności od możliwości poznania przez inwestora jej istotnych postanowień decydujących o zakresie jego solidarnej odpowiedzialności było przedmiotem wielokrotnych wypowiedzi Sądu Najwyższego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2015 r., IV CSK 580/14, niepubl. i wskazane w jego uzasadnieniu orzecznictwo). Konkludując trzeba przyjąć, że w sprawie nie zachodzą wskazane przez skarżącego przesłanki opisane w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. ani brana pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uwzględniając trudną sytuację materialną strony przegrywającej Sąd Najwyższy na podstawie art. 102 w zw. z art. 391 § 1, 39821 k.p.c. odstąpił od obciążania powoda kosztami postępowania kasacyjnego. jw