I CSK 124/20

Sygn. akt I CSK 124/20 POSTANOWIENIE Dnia 21 listopada 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie z wniosku J.W. przy uczestnictwie M.B.N., B.S., A.Ż. i Miasta W. o stwierdzenie nabycia spadku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 listopada 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 17 października 2018 r., sygn. akt V Ca […], 1) odrzuca skargę kasacyjną, 2) oddala wniosek r.pr. M.K. o przyznanie ze Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną wnioskodawczyni J. W. od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 17 października 2018 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 2 Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 945 § 1 pkt 1 k.c., odnosząc ten zarzut do ustaleń faktycznych dotyczących stanu wyłączającego swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, podnosząc, że spadkodawczyni była całkowicie świadoma i nie było podstaw do uznania braku swobody testowania; art. 382 k.p.c., kwestionując brak poczynienia własnych ustaleń faktycznych i automatyczne przyjęcie ustaleń Sądu pierwszej instancji jako swoje, w sytuacji, w której podstawy do uznania testamentu notarialnego za nieważny były skonstruowane na zasadzie dedukcji, a nie na podstawie dowodów, z których rzekomy brak swobody testowania miałby wynikać i w konsekwencji uznanie przez Sąd tej przesłanki za wykazaną; art. 278 § 1 k.p.c. przez oddalenie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu psychiatrii na okoliczność ustalenia zdolności do testowania spadkodawczyni, podczas gdy przy ustaleniu świadomości i swobody testowania konieczne jest przeprowadzenie takiego dowodu; art. 233 § 1 k.p.c. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów (na etapie wnioskowania) polegające na nieuprawnionym uznaniu jakoby spadkodawczyni nie działała swobodnie w momencie sporządzania testamentu, gdy żaden dowód na to nie wskazywał jak również żaden dowód nie wskazywał na to, aby wnioskodawczyni miała działać w sposób nieuprawniony w kierunku wywołania skutku w postaci sporządzenia na jej rzecz testamentu. Wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty stanowią polemikę z poczynionymi w niniejszej sprawie ustaleniami faktycznymi, na podstawie których orzekające w sprawie Sądy oceniły stan psychiczny i swobodę testowania spadkodawczyni i sformułowały wniosek o zaistnieniu stanu wyłączającego swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to również zarzutu naruszenia prawa materialnego, ponieważ, mimo że zarzut ten został sformułowany ze wskazaniem na błędną wykładnię art. 945 § 1 pkt 1 k.c., to w rzeczywistości kwestionowane jest ustalenie występowania w stanie faktycznym określonej w tym przepisie przesłanki rzutującej na nieważność testamentu. Ustawodawca wyraźnie uregulował w art. 39813 § 2 k.p.c., iż w postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne powołanie nowych faktów i dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, zaś podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną. Odnosząc się do żądania zasądzenia na rzecz pełnomocnika wnioskodawczyni kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i mając na uwadze powyższe argumenty, należy 3 podzielić utrwalony pogląd, że czynności pełnomocnika zawodowego ustanowionego przez sąd prowadzące do odrzucenia skargi kasacyjnej nie uzasadniają przyznania mu ze środków publicznych kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (zob. postanowienie SN z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II CSK 699/10, OSNC Zbiór Dodatkowy nr C/2011, poz. 72, Biuletyn SN 2011, nr 5, s. 15, por. także postanowienia SN z dnia 12 listopada 2014 r., sygn. akt II PZ 17/14, www.sn.pl, z dnia 3 sierpnia 2012 r., sygn. akt I CSK 106/12, www.sn.pl, z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. akt IV CSK 332/10, nie publ., z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt II CZ 69/07, OSNC 2008, nr 3, poz. 41, Biuletyn SN 2007, nr 12, s. 13). jw