I CSK 129/22

WyrokIzba Cywilna2022-01-21

Skład orzekający: Roman Trzaskowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. w sytuacji, gdy zarzuty dotyczą naruszenia przepisów o ocenie dowodów i ustalenia wysokości zadośćuczynienia, a skarżący nie wykazał rażącego odstąpienia od praktyki sądowej lub pominięcia istotnych kryteriów?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni, a w wyniku tego naruszenia zapadło orzeczenie oczywiście wadliwe. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 233 w zw. z art. 278 k.p.c. zmierzające do podważenia ustaleń faktycznych są niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Kwestionowanie wysokości zadośćuczynienia wymaga wykazania rażącego odstąpienia od praktyki sądowej lub pominięcia istotnych kryteriów, a nie jedynie stwierdzenia, że kwota nie jest odpowiednia.
Stan faktyczny
Powódka dochodziła zapłaty zadośćuczynienia za krzywdę. Sąd Okręgowy zasądził kwotę 76.000 zł. Sąd Apelacyjny obniżył tę kwotę do 14.000 zł, częściowo z uwagi na nieprawidłowe zachowanie powódki (niezapięcie pasów bezpieczeństwa). Powódka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów o ocenie dowodów oraz art. 445 § 1 k.c. w zakresie wysokości zadośćuczynienia. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył powódki kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 129/22 POSTANOWIENIE Dnia 21 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Trzaskowski w sprawie z powództwa M. G. przeciwko […] Towarzystwu Ubezpieczeń […] spółce akcyjnej w S. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 stycznia 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) nie obciąża powódki kosztami postępowania kasacyjnego na rzecz pozwanego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 30 listopada 2020 r. Sąd Apelacyjny w (…) na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 7 lutego 2019 r. zmienił częściowo zaskarżony wyrok w ten sposób, że obniżył zasądzoną w punkcie I kwotę 76.000 zł do kwoty 14.000 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 25 kwietnia 2015 r. do dnia zapłaty i oddalił powództwo w pozostałej części; w punkcie II w ten sposób, że nie obciążył powódki kosztami procesu poniesionymi przez pozwanego oraz obniżył nakazaną do pobrania od pozwanego w punkcie III kwotę 3.447 zł do kwoty 954,65 zł (punkt I); zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 3.102 zł z tytułu zwrotu części kosztów 2 postępowania apelacyjnego (punkt II) oraz przejął na rachunek Skarbu Państwa nieuiszczone koszty sądowe (punkt III). W skardze kasacyjnej, we wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, skarżąca wskazała przyczynę kasacyjną określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Jej zdaniem, skarga jest oczywiście uzasadniona ze względu na naruszenie charakteru ocennego kryteriów wysokości zadośćuczynienia pieniężnego przyznawanego na podstawie art. 445 § 1 k.c. Sąd Apelacyjny bowiem niesłusznie obniżył zasądzone na jej rzecz świadczenia z tej przyczyny, że zgodnie z jego oceną zachowanie powódki było nieprawidłowe, gdyż nie zapięła pasów bezpieczeństwa, podczas gdy na podstawie prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego Sąd pierwszej instancji ocenił, iż powódka podróżowała zapięta pasem bezpieczeństwa, a zatem nie przyczyniła się swoim zachowaniem do zwiększenia rozmiarów szkody. Wskazała również, że zasądzona na jej rzecz na podstawie art. 445 § 1 k.p.c. kwota z tytułu zadośćuczynienia nie jest odpowiednia w stosunku do rozmiaru krzywd i cierpienia, jakich doznała w wyniku zdarzenia z dnia 14 sierpnia 2011 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z art. 3981 § 1 k.p.c. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje co do zasady od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, a więc orzeczeń wieńczących dwuinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sądy obu instancji dysponują pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. Jednakże zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W zamyśle ustawodawcy skarga kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa. Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi 3 kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z uzasadnieniem (art. 3984 § 2 k.p.c.). Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., jeżeli zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16, nie publ.) i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2015 r., III CSK 198/15, nie publ., z dnia 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15, nie publ., z dnia 2 czerwca 2016 r., III CSK 113/16, nie publ., z dnia 27 października 2016 r., III CSK 217/16, nie publ., z dnia 29 września 2017 r., V CSK 162/17, nie publ., z dnia 7 marca 2018 r., I CSK 664/17, nie publ., z dnia 18 kwietnia 2018 r., II CSK 726/17, nie publ., z dnia 5 października 2018 r., V CSK 168/18, nie publ.). Skarżąca nie wykazała tego rodzaju nieprawidłowości. Postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 233 w związku z art. 278 k.p.c. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz błędną ocenę materiału dowodowego zmierza do podważenia poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych (w szczególności co do jazdy bez zapiętych pasów bezpieczeństwa), którymi – stosownie do regulacji art. 39813 § 2 k.p.c - Sąd Najwyższy jest związany, i jako taki jest niedopuszczalny w świetle regulacji art. 3983 § 3 k.p.c. Sformułowanie zaś niedopuszczalnego zarzutu nie może uzasadniać oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Powódka nie wykazała również oczywistej zasadności postawionego w skardze zarzutu naruszenia art. 445 § 1 k.p.c., gdyż uzasadnienie wniosku w tym zakresie zostało ograniczone do stwierdzenia, że kwota zasądzona z tytułu zadośćuczynienia nie jest odpowiednia w stosunku do rozmiaru krzywd i cierpienia, jakich doznała powódka w wyniku zdarzenia z dnia 14 sierpnia 2011 r. Tymczasem wymaganie określone w art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c. nie jest tożsame z określonym w art. 3984 § 2 k.p.c., co oznacza, że skarżąca powinna odrębnie przytoczyć podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie i odrębnie uzasadnić wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, nawet jeżeli argumentacja prawna może się w pewnym zakresie pokrywać (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156, z dnia 5 czerwca 2001 r. IV CZ 45/01, OSNC 2001, nr 10, poz. 157, z dnia 10 stycznia 2003 r. V CZ 189/02, nie publ., z dnia 13 lipca 2007 r. III CSK 180/07, nie publ., z dnia 5 kwietnia 2017 r., II CSK 688/16, niepubl., z dnia 11 kwietnia 2018 r., V CSK 547/17, nie publ., z dnia 26 kwietnia 2018 r., IV CSK 567/17, nie publ.). Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia powyższego wymagania. Zarazem należy wspomnieć, że zakwestionowanie przez Sąd Najwyższy kwoty przyznanej z tytułu zadośćuczynienia za krzywdę mogłoby nastąpić tylko w razie rażącego odstąpienia przez sąd drugiej instancji od ukształtowanej praktyki sądowej albo pominięcia istotnych kryteriów ustalania wysokości zadośćuczynienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2018 r., I CSK 634/17, niepubl.), tudzież nieuwzględnienia wszystkich aspektów sprawy, ze skutkiem w postaci rażąco niewspółmiernego określenia jego wysokości (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 1970 r., III PRN 39/70, OSNCP 1971, Nr 3, poz. 53 i z dnia 9 września 1999 r., II CKN 477/99, nie publ.; postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 2011 r., I CSK 54/11, nie publ. oraz z dnia 27 marca 2018 r., V CSK 515/17, nie publ.). Natomiast pozwana nie wykazała zaistnienia tego rodzaju przesłanek, a w szczególności nie wskazała, jakie istotne kryteria ustalania wysokości zadośćuczynienia (co do nich por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 lipca 2014 r., IV CSK 631/13, niepubl.) albo istotne aspekty sprawy zostały pominięte ani nie dowiodła, że wysokość ta została określona z rażącym naruszeniem praktyki sądowej. Z motywów zaskarżonego orzeczenia wynika, że Sąd Apelacyjny ustalając wysokość zadośćuczynienia uwzględnił zarówno rozmiar doznanego przez powódkę uszczerbku, sposób i długotrwałość leczenia, któremu powódka musiała zostać poddana, rozmiar doznanych cierpień, jak również - wykazane w toku postępowania - skutki doznanego uszczerbku. We wniosku skarżąca nie zakwestionowała powyższej oceny w żadnym konkretnym aspekcie i podniosła jedynie, że kwota zasądzona z tytułu zadośćuczynienia nie jest odpowiednia w stosunku do rozmiaru krzywd i cierpienia, jakich doznała. Tego rodzaju argumentacja nie jest wystarczająca, by uznać, że skarga kasacyjna jest z tego względu oczywiście uzasadniona. 5 Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 445 § 1 KCart. 445 § 1 KPCart. 3981 § 1 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 233art. 278 KPCart. 39813 § 2 KPcart. 3983 § 3 KPCart. 3984 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 2 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy