I CSK 1340/25
WyrokIzba Cywilna2025-08-20
Skład orzekający: Mariusz Załucki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieważność postępowania z powodu uchybień procesowych sądu, skutkująca niemożnością obrony praw strony, zachodzi, gdy sąd bezpodstawnie oddalił wnioski dowodowe strony, a skutki tych wadliwości nie mogły być usunięte na kolejnych posiedzeniach przed wydaniem wyroku?Ratio decidendi
Przesłanka nieważności postępowania z art. 379 pkt 5 k.p.c. jest wypełniona, gdy z powodu uchybień procesowych sądu strona nie mogła brać i faktycznie nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części, a skutki tych wadliwości nie mogły być usunięte na następnych posiedzeniach przed wydaniem wyroku w danej instancji. Oddalenie wniosków dowodowych, które miały na celu ustalenie okoliczności roszczenia ulegającego przedawnieniu, nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania, jeśli ustalenie tych okoliczności nie miałoby znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku sądu apelacyjnego, zarzucając nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji z powodu bezpodstawnego oddalenia jej wniosków dowodowych. Wnioski te miały wykazać przyczyny opóźnienia w sformułowaniu żądania odszkodowania za konfiskatę pojazdów z okresu II Wojny Światowej oraz legitymację powódki do dochodzenia roszczenia. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powódki na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 5 400 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 1340/25 POSTANOWIENIE 20 sierpnia 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki na posiedzeniu niejawnym 20 sierpnia 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa A. K. przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie […] o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 7 listopada 2024 r., I ACa 84/24, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powódki na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 5 400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia powódce do dnia zapłaty UZASADNIENIE Powódka A. K. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 7 listopada 2024 r., wydanego w sprawie przeciwko Skarbowi Państwa – Wojewodzie […] o zapłatę. W ocenie skarżącej postępowanie przeprowadzone przed Sądem I instancji obarczone było nieważnością, która nie została dostrzeżona, ani naprawiona w toku postepowania apelacyjnego. Powódka wywodzi nieważność z przesłanki niemożności obrony swoich praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.). Podnosi, że bezpodstawnie
I CSK 1340/25 2 oddalono jej wnioski dowodowe, których przedmiotem było wykazanie przyczyn, dla których sformułowała żądanie odszkodowania za konfiskatę pojazdów należących do jej krewnego w czasie działań wojennych II Wojny Światowej dopiero w 2021 r. oraz własnej legitymacji do formułowania powództwa o takiej treści. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Brak możności obrony swoich praw jako przesłanka nieważności postępowania musi być interpretowana ściśle. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że hipoteza art. 379 pkt 5 k.p.c. zostaje wypełniona, gdy z powodu uchybień procesowych sądu strona nie mogła brać i faktycznie nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części, zaś skutki tych wadliwości nie mogły być usunięte na następnych posiedzeniach przed wydaniem wyroku w danej instancji (zob. np. postanowienia SN z 31 stycznia 2025 r., I CSK 4436/23; z 10 grudnia 2024 r., III CZ 136/24; z 28 listopada 2024 r., I CSK 3539/23; z 19 listopada 2024 r., I UZ 11/24; z 14 listopada 2024 III CZ 238/24 oraz z 20 września 2024 r., I CSK 1980/24). W stanie faktycznym niniejszej sprawy sytuacja taka nie mogła mieć miejsca. Wnioski dowodowe składane przez powódkę miały bowiem na celu ustalenie szczegółowych okoliczności roszczenia, które uległo przedawnieniu na zasadach ogólnych, tj. po upływie ustawowego dwudziestoletniego terminu o charakterze zawitym, niezależnego od chwili powzięcia przez powódkę wiedzy o szkodzie. Z tej przyczyny zarówno ustalenie okoliczności wytoczenia powództwa w ponad 80 lat po zaistniałej szkodzie, jak i faktów uzasadniających ewentualną legitymację powódki, nie miałoby znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, co prawidłowo oceniły sądy powszechne ją rozpoznające. Dlatego Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 i art. 99 k.p.c. w zw. § 10 ust. 4 pkt 2 i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie.
I CSK 1340/25 3 Mariusz Załucki [SOP]
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 101/15 2015-06-19Czy pozbawienie uczestniczki postępowania o ubezwłasnowolnienie możności obrony jej praw na skutek wadliwości procesowych sądu stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania?
- IV CSK 545/13 2014-05-22Czy nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji z powodu pozbawienia strony możliwości obrony jej praw, wynikająca z wadliwego doręczenia zawiadomień o terminach rozpraw, uzasadnia uchylenie zaskarżonego postan…
- II CZ 51/20 2020-11-05Czy naruszenie przepisów postępowania, polegające na nieudzieleniu powódce pouczeń, nieprzeprowadzeniu wysłuchania informacyjnego, doręczeniu odpowiedzi na pozew na rozprawie bez jej odroczenia oraz nierównym traktowaniu…
- II UKN 121/00 2000-12-12Czy pominięcie wniosku dowodowego strony przez sąd, bez jego uzasadnienia, może stanowić podstawę do zarzutu nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możliwości obrony swych praw?
- IV CZ 16/20 2020-06-26Czy oddalenie wniosku dowodowego strony, które nie uniemożliwiło jej udziału w postępowaniu lub jego istotnej części, może stanowić podstawę do uchylenia wyroku z powodu nieważności postępowania z uwagi na pozbawienie st…
Powołane przepisy
art. 379 pkt 5 KPCart. 3989 § 1art. 98art. 99 KPC§ 1§ 10 ust. 4§ 2 pkt 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy