I CSK 1370/26
PostanowienieIzba Cywilna2026-07-29
Skład orzekający: Roman Trzaskowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o zasiedzenie może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy skarżący zarzuca naruszenie art. 382 k.p.c. poprzez pominięcie dowodu z opinii biegłego oraz naruszenie art. 172 § 1 i 2 w zw. z art. 336 k.c., a jednocześnie opiera się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych sądu drugiej instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykaże istnienia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c., takich jak istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista uzasadniona skarga. Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona jedynie w sytuacji, gdy orzeczenie sądu drugiej instancji jest w sposób niewątpliwy i widoczny na pierwszy rzut oka sprzeczne z przepisami prawa, które nie podlegają różnej wykładni. Zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych lub oceny dowodów, w tym pominięcia dowodu z opinii biegłego, nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej, chyba że wykaże się, iż sąd drugiej instancji bezpodstawnie pominął część zebranego materiału dowodowego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy stwierdził nabycie własności nieruchomości przez wnioskodawców z dniem 1 stycznia 2006 r. na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej. Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestnika M.W. od tego postanowienia. M.W. złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym art. 382 k.p.c. i art. 172 § 1 i 2 w zw. z art. 336 k.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącego na rzecz wnioskodawcy zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 1370/26
POSTANOWIENIE
29 lipca 2026 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Roman Trzaskowski
na posiedzeniu niejawnym 29 lipca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku T.M.
z udziałem M.W., R.B., W.K., E.M., M.W.-1 (i jako następcy prawnego Z.W.) i I.B.
o zasiedzenie,
na skutek skargi kasacyjnej M.W.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Siedlcach
z 27 marca 2024 r., V Ca 739/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od skarżącego na rzecz wnioskodawcy, tytułem
zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, kwotę 450 (czterysta
pięćdziesiąt) zł z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za
opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po
upływie tygodnia od dnia doręczenia skarżącemu niniejszego
orzeczenia do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 27 marca 2024 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach oddalił
apelację uczestnika M.W. od postanowienia Sądu Rejonowego w Węgrowie z 13
czerwca 2023 r., którym Sąd ten stwierdził, że M.M. oraz H.M. nabyli na zasadach
wspólności ustawowej małżeńskiej z dniem 1 stycznia 2006 r. własność oznaczonej
w sentencji nieruchomości.
I CSK 1370/26 2
W skardze kasacyjnej, w uzasadnieniu wniosku o jej przyjęcie do
rozpoznania, uczestnik M.W. wskazał przyczynę kasacyjną określoną w art. 3989 §
1 pkt 4 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Z art. 3981 § 1 k.p.c. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje co do zasady
od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, a więc orzeczeń wieńczących
dwuinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sądy obu instancji dysponują
pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. Jednakże zgodnie z art. 3989 § 1
k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy
w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni
przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W zamyśle ustawodawcy skarga
kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie
przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości,
wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w
interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i
stosowania prawa. Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z
uzasadnieniem (art. 3984 § 2 k.p.c.).
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, skarga kasacyjna
jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., jeżeli zachodzi
niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy,
sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni
(zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16,
niepubl.) i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji
orzeczenie oczywiście wadliwe. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie
decyduje samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub
procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której
naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob.
np. postanowienia Sądu Najwyższego z 15 października 2015 r., III CSK 198/15,
I CSK 1370/26 3
niepubl.; z 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15, niepubl.; z 2 czerwca 2016 r.,
III CSK 113/16, niepubl.; z 27 października 2016 r., III CSK 217/16, niepubl.;
z 29 września 2017 r., V CSK 162/17, niepubl.; z 7 marca 2018 r., I CSK 664/17,
niepubl.; z 18 kwietnia 2018 r., II CSK 726/17, niepubl.; z 5 października 2018 r.,
V CSK 168/18, niepubl.).
Skarżący nie wykazał, by zaskarżone orzeczenie było dotknięte tego rodzaju
nieprawidłowościami.
Stosownie do art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być
zarzuty dotyczące ustalenia faktów bądź oceny dowodów, co oznacza, że
argumentacja wniosku dotycząca niewłaściwie przeprowadzonej przez Sąd
Okręgowy oceny dowodu z opinii biegłego nie może uzasadniać tezy o oczywistej
zasadności zarzutu naruszenia art. 382 k.p.c. Ponadto, za oczywistą zasadnością
tego zarzutu nie może przemawiać zarzucane przez skarżącego pominięcie przez
Sąd Okręgowy dowodu z opinii innego biegłego. W orzecznictwie Sądu
Najwyższego wyjaśniono, że art. 382 k.p.c. może stanowić usprawiedliwioną
podstawę skargi kasacyjnej, jeżeli skarżący wykaże, że sąd drugiej instancji
bezpodstawnie pominął część zebranego w sprawie materiału. Strona powołująca
się na naruszenie tego przepisu powinna w konsekwencji wskazać materiał
dowodowy, który został przez sąd drugiej instancji pominięty przy wydaniu wyroku, i
wykazać, że popełnione uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazuje
się przy tym, że z art. 382 k.p.c. nie wynika, aby sąd apelacyjny obowiązany był
przeprowadzać dalsze dowody, bez względu na stan wyjaśnienia sprawy, bądź aby
ciążył na nim obowiązek uwzględnienia każdego wniosku dowodowego
zgłoszonego w postępowaniu apelacyjnym (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z 19
lutego 2015 r., III CSK 180/14, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z 29
września 2022 r., I CSK 2106/22, niepubl.; wyrok Sądu Najwyższego z 5 lipca 2024
r., II CSKP 900/22, niepubl.). Skarżący nie wskazał materiału dowodowego, który
został zebrany w sprawie, a pominięty przez Sąd Okręgowy. O oczywistej
zasadności naruszenia tego przepisu nie przekonuje natomiast wskazywane przez
skarżącego pominięcie przez Sąd Okręgowy wniosków dowodowych zgłoszonych
w apelacji. Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia bowiem wynika, że Sąd
Okręgowy pominął te wnioski jako spóźnione, gdyż nie wykazano, by uczestnik nie
I CSK 1370/26 4
mógł ich powołać w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji ani że potrzeba
powołania się na nie wynikła później, a ponadto - w odniesieniu do wniosku o
dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego - jako nieprzydatny do wykazania
istotnych w sprawie okoliczności, a dotyczący „przesunięcia” granic nieruchomości i
okoliczności, czy „wystarczy” lasu dla wszystkich osób wywodzących swe prawa z
aktów własności ziemi, które to okoliczności Sąd ocenił jako pozbawione
decydującego znaczenia dla wyniku rozpoznawanej sprawy.
Skarżący nie wykazał również oczywistego charakteru w odniesieniu do
kasacyjnego zarzutu naruszenia art. 172 § 1 i 2 w zw. z art. 336 k.c. Przedstawiona
we wniosku argumentacja, oparta - wbrew regulacji art. art. 3983 § 3 k.p.c. - na
podważaniu poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, nie uzasadnia bowiem
tezy o oczywistej wadliwości dokonanej przez Sąd Okręgowy oceny charakteru
władania przez poprzedników wnioskodawcy sporną nieruchomością jako
posiadania samoistnego.
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł,
jak w sentencji.
(K.L.)
[r.g.]
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 726/19 2020-05-08Czy skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący opiera ją na zarzutach naruszenia przepisów prawa procesowego dotycząc…
- IV CSK 62/21 2021-06-30Czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, gdy jej podstawą są zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów, a nie istotne zagadnienie prawne lub potrzeba wykładni przepisów?
- I CSK 3476/23 2023-12-19Czy skarga kasacyjna wnioskodawczyni, oparta na zarzucie oczywistej zasadności, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c.?
- I CSK 4482/23 2025-05-30Czy skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego apelację wnioskodawczyni od postanowienia oddalającego wniosek o zasiedzenie powinna zostać przyjęta do rozpoznania, gdy wnioskodawczyni zarzuca n…
- I CSK 3046/23 2024-09-24Czy skarga kasacyjna może być oparta na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych lub oceny dowodów, a jeśli tak, to w jakich okolicznościach?
Powołane przepisy
art. 3989 §
1 pkt 4 KPCart. 3981 § 1 KPCart. 3989 § 1
KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 382 KPCart. 172 § 1art. 336 KCart. 3989 § 2 KPC§
1 pkt 4§ 1
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 30.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy