I CSK 1396/23
WyrokIzba Cywilna2024-06-24
Skład orzekający: Mariusz Załucki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku ubezpieczeń dobrowolnych, postanowienie ogólnych warunków ubezpieczenia wyłączające odpowiedzialność ubezpieczyciela za szkody wynikające z nieodpowiadania konstrukcji budynku normom budowlanym, może być stosowane bez badania stopnia winy ubezpieczonego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że sąd odwoławczy orzekł zgodnie z wykładnią wypracowaną przez Sąd Najwyższy. Wskazano, że do zastosowania sankcji w postaci wyłączenia odpowiedzialności ubezpieczyciela w razie niedopełnienia obowiązków prewencyjnych wystarcza ustalenie, że niedopełnienie to zwiększało ryzyko wypadku ubezpieczeniowego. Sąd odwoławczy prawidłowo zastosował art. 827 § 1 k.c. w kontekście ubezpieczeń dobrowolnych, uwzględniając ustalenia faktyczne dotyczące zaniedbań ubezpieczonego.Stan faktyczny
Powód E. K. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jego powództwo o zapłatę przeciwko I. S.A. Skarżący zarzucił naruszenie art. 827 § 1 k.c., twierdząc, że ubezpieczyciel nie może wyłączyć odpowiedzialności za szkody wynikające z nieodpowiadania konstrukcji budynku normom budowlanym bez badania stopnia winy ubezpieczonego. Ustalenia faktyczne wskazywały na zaniedbania ubezpieczonego w zakresie przestrzegania norm budowlanych i prewencyjnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej E. K. do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 1396/23 POSTANOWIENIE 24 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki na posiedzeniu niejawnym 24 czerwca 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa E. K. przeciwko I. spółce akcyjnej w W. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej E. K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 22 listopada 2022 r., I ACa 910/21, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Powód E. K. wywiódł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 22 listopada 2022 r., wydanego w sprawie przeciwko I. S.A. z siedzibą w W. o zapłatę. Powód uzasadnił wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania jej oczywistą zasadnością, wynikającą z niezastosowania w sprawie art. 827 § 1 k.c. zdaniem skarżącego ponieważ w ubezpieczeniach dobrowolnych ubezpieczyciel może uwolnić się od odpowiedzialności za szkodę wyłącznie w sytuacji, gdy ubezpieczony wyrządzi ją umyślnie albo w razie rażącego niedbalstwa, dlatego postanowienie ogólnych warunków ubezpieczenia, wedle którego ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności za szkody wynikające z faktu, że konstrukcja budynku
I CSK 1396/23 2 nie odpowiada normom obowiązującym w budownictwie, nie powinno być stosowane bez badania stopnia winy ubezpieczonego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest bowiem oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., jeżeli zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Skarżący zaś powinien uzasadnić tę przesłankę, wskazując jedynie na argumenty mieszczące się w zakresie kognicji Sądu Najwyższego. Nie może więc powoływać się na wadliwość ustaleń faktycznych, ani opierać na innych faktach niż stanowiące podstawę rozstrzygnięcia (zob. np. postanowienia SN z 7 grudnia 2023 r., I CSK 5630/22; z 8 listopada 2023 r., I CSK 3494/23; z 20 października 2023 r., I CSK 1631/23 oraz z 25 września 2023 r., I CSK 903/23). Z ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie, a które nie mogą być ponownie badane na etapie postępowania przed Sądem Najwyższym na mocy art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c., wynika, że między poszczególnymi instalacjami znajdującymi się w budynku nie zachowano wymaganych odstępów, nie przeprowadzano kontroli okresowych, nie przestrzegano ich zaleceń. Tego rodzaju działania i zaniechania mogą być poczytane za nieprzestrzeganie obowiązków prewencyjnych, czyli konieczności podejmowania działań zapobiegających ryzykom ubezpieczeniowym. Sąd Najwyższy wypowiadał się już o tym, że do zastosowania sankcji w postaci wyłączenia odpowiedzialności ubezpieczyciela w razie niedopełnienia omawianej powinności wystarcza ustalenie, że niedopełnienie jej zwiększało ryzyko wypadku ubezpieczeniowego (zob. wyrok SN z 7 maja 2009 r., IV CSK 16/09). Również w wyroku z 12 września 2000, II CKN 1120/98 SN wskazał, że ubezpieczyciel może odmówić wypłaty części lub całości odszkodowania za szkodę powstałą na skutek pożaru, jeżeli stwierdzone
I CSK 1396/23 3 uchybienie przez ubezpieczającego przepisu o ochronie przeciwpożarowej miałoby wpływ na powstanie lub zwiększenie rozmiarów szkody. Sąd odwoławczy orzekł zatem zgodnie z wykładnią wypracowaną przez Sąd Najwyższy, a w konsekwencji nie nastąpiło rażące naruszenie przepisu prawa wskazanego przez skarżącego. Dlatego Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego nie orzekał zas wobec braku wniosku o ich zasądzenie w przypadku wydania postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi do rozpoznania. [SOP] (r.g.)
Powiązane orzeczenia
- II CSK 246/17 2018-02-28Czy postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia, wyłączające odpowiedzialność ubezpieczyciela za nienależyte wykonanie zobowiązania wynikającego z umowy o roboty budowlane, są skuteczne, jeśli cel i funkcja umowy ubezp…
- I CSK 550/15 2016-05-12Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania, gdy powód zarzuca błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 65 k.c. w zw. z art. 12 ust. 4 ustawy o działalności ubezpieczeniowej oraz narusz…
- I CSK 2469/22 2022-04-15Czy szczególna podatność budynku na szkody, wynikająca z nieprawidłowego jego posadowienia, wyklucza stwierdzenie adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy zawinionym prowadzeniem przez pozwanych nielegalnych prac odwod…
- I CSK 3153/23 2024-12-20Czy w sprawie o ukształtowanie stosunku prawnego poprzez ustalenie górnej granicy odpowiedzialności ubezpieczyciela do wysokości sumy gwarancyjnej, sąd powinien dokonać oceny interesu prawnego strony powodowej w kontekśc…
- II CSK 681/18 2019-06-25Czy postanowienia dobrowolnej umowy ubezpieczenia, które uzależniają udzielenie ochrony ubezpieczeniowej lub jej zakres od spełnienia określonych obowiązków przez ubezpieczonego, niezależnie od zachowania przez niego nal…
Powołane przepisy
art. 827 § 1 KCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 1§ 1§ 1 pkt 4§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy