I CSK 1626/23

I CSK 1626/23 POSTANOWIENIE 21 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ewa Stefańska na posiedzeniu niejawnym 21 marca 2024 r. w Warszawie w sprawie z wniosku D. R. i M. R. z udziałem E. W. i Z. W. o rozgraniczenie, na skutek skargi kasacyjnej E. W. i Z. W. od postanowienia Sądu Okręgowego w Częstochowie z 29 listopada 2022 r., VI Ca 686/22, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od uczestników na rzecz wnioskodawczyni 360 zł (trzysta sześćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Postanowieniem z 29 listopada 2022 r. Sąd Okręgowy w Częstochowie, po rozpoznaniu sprawy z wniosku D. R. i M. R. z udziałem E. W. i Z. W. o rozgraniczenie, oddalił apelację uczestników postępowania od postanowienia Sądu Rejonowego w Częstochowie z 25 kwietnia 2022 r. i orzekł o kosztach postępowania. Uczestnicy wnieśli skargę kasacyjną, w której zaskarżyli postanowienie Sądu Okręgowego w całości i domagali się uchylenia tego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania. I CSK 1626/23 2 W odpowiedzi wnioskodawczyni M. R. wniosła o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z treścią art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie obejmuje zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uczestnicy wskazali, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne w postaci uznania, że: „podpisanie w roku 2009 protokołu granicznego, jako konsekwencji I CSK 1626/23 3 wszczętego postępowania rozgraniczeniowego z inicjatywy uczestników, toczącego się bez udziału tak wnioskodawców, jak również i ich poprzedników prawnych jako właścicieli nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością uczestników - przy czym postępowanie to zostało wszczęte dla potrzeb wydzielenia w ramach nieruchomości uczestników dodatkowych i odrębnych działek gruntu - powoduje przerwanie biegu zasiedzenia nieruchomości”. Skarżący wskazali także na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 172 k.c. poprzez ustalenie istnienia negatywnej przesłanki stwierdzenia nabycia własności pasa gruntu przez zasiedzenie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05, i z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18). Z kolei przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. postanowienia SN: z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02; z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05; z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06). I CSK 1626/23 4 W analizowanej skardze kasacyjnej nie stwierdzono wskazanych wyżej przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania. Podniesione zarzuty stanowią jedynie polemikę z wykładnią przepisów prawa dokonaną przez sąd w toku instancji. Ponadto w konstrukcji skargi zachodzi logiczna sprzeczność, ponieważ te same argumenty nie mogą jednocześnie dowodzić występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności skargi. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1, art. 39821 i art. 13 § 2 k.p.c., z uwzględnieniem § 5 pkt 2 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). [SOP] (r.g.)