I CSK 1700/23

WyrokIzba Cywilna2024-05-23

Skład orzekający: Jacek Grela

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uprawnień z art. 357[1] k.c. w zakresie oznaczenia wysokości świadczeń w sprawach gospodarczych można dochodzić w ramach zarzutu procesowego, czy też wyłącznie w drodze odrębnego powództwa?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że żądanie wynikające z art. 357[1] k.c. powinno być zawarte w pozwie lub pozwie wzajemnym. Jeżeli zarzut mógłby stanowić podstawę do ukształtowania przez sąd stosunku zobowiązaniowego stron poprzez oznaczenie sposobu wykonania zobowiązania lub określenie wysokości dochodzonego świadczenia, to bez odpowiednio umotywowanego żądania sąd nie mógłby rozwiązać umowy i orzec o wynikających z tego rozliczeniach między stronami.
Stan faktyczny
Powódka dochodziła zapłaty od pozwanej spółki. Sąd Okręgowy częściowo uwzględnił powództwo, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanej. Pozwana wniosła skargę kasacyjną, wskazując jako przesłankę przyjęcia skargi istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości dochodzenia uprawnień z art. 357[1] k.c. w ramach zarzutu procesowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz powódki koszty postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

I CSK 1700/23 POSTANOWIENIE 23 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Jacek Grela na posiedzeniu niejawnym 23 maja 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. przeciwko M. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. w likwidacji o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. w likwidacji od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 24 października 2022 r., I AGa 79/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanej na rzecz powódki 2700 (dwa tysiące siedemset) zł kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Wyrokiem z 10 lutego 2022 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku w sprawie z powództwa M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. przeciwko M. spółce I CSK 1700/23 2 z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł.: zasądził od pozwanej na rzecz powódki 191 674,84 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych od kwot szczegółowo wskazanych w sentencji; umorzył postępowanie w zakresie cofniętego powództwa oraz oddalił powództwo w pozostałym zakresie. Wyrokiem z 24 października 2022 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił apelację pozwanej. W skardze kasacyjnej pozwana, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazała na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Zdaniem skarżącej w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne sprowadzające się do odpowiedzi na pytanie czy uprawnień z art. 3571 k.c. w zakresie oznaczenia wysokości świadczeń w sprawach gospodarczych można dochodzić w ramach zarzutu procesowego, czy też wyłącznie w drodze odrębnego powództwa. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej I CSK 1700/23 3 oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05; z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18). Zgodnie z poglądem ukształtowanym w orzecznictwie Sądu Najwyższego, żądanie wynikające z art. 3571 k.c. powinno być zawarte w pozwie lub pozwie wzajemnym, jeżeli bowiem można uznać, że zarzut mógłby stanowić podstawę ukształtowania przez sąd stosunku zobowiązaniowego stron przez oznaczenie sposobu wykonania zobowiązania lub określenie wysokości dochodzonego świadczenia, to bez zgłoszenia odpowiednio umotywowanego żądania sąd nie mógłby rozwiązać umowy i orzec o wynikających z takiego rozstrzygnięcia rozliczeniach między stronami (zob. uchwałę SN z 27 marca 2001 r., III CZP 54/00, oraz wyroki SN: z 21 czerwca 2001 r., IV CKN 385/00; z 13 stycznia 2000 r., II CKN 644/98 i z 2 grudnia 1998 r., I CKN 972/97). Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i art. 99 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. [SOP] [ms] I CSK 1700/23 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3571 KCart. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 99art. 108 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1 pkt 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy