I CSK 1727/22

WyrokIzba Cywilna2022-10-05

Skład orzekający: Władysław Pawlak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnikowi z urzędu ustanowionemu dla przedstawiciela ustawowego małoletniego pozwanego, którego reprezentował następnie kurator, przysługują koszty nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym, jeśli jego skarga kasacyjna okazała się nieskuteczna?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uzupełnił postanowienie, oddalając wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Uzasadniono to tym, że pełnomocnik został ustanowiony dla przedstawiciela ustawowego, a nie bezpośrednio dla małoletniego, który ostatecznie był reprezentowany przez kuratora. Ponadto, skarga kasacyjna wniesiona przez pełnomocnika okazała się nieskuteczna, a jej treść była tożsama ze skargą wniesioną przez matkę małoletniego, za którą pełnomocnikowi już przyznano wynagrodzenie.
Stan faktyczny
Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Skarbowego w Dąbrowie Górniczej wniósł powództwo o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną. W postępowaniu kasacyjnym ustanowiono pełnomocnika z urzędu dla przedstawiciela ustawowego małoletniego pozwanego. Następnie, z uwagi na sytuację procesową, dla małoletniego pozwanego ustanowiono kuratora, który wniósł skuteczną skargę kasacyjną. Pełnomocnik z urzędu złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uzupełnił postanowienie, oddalając wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 1727/22 POSTANOWIENIE Dnia 5 października 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Władysław Pawlak w sprawie z powództwa Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w Dąbrowie Górniczej przeciwko Z. M., U. M., małoletniemu G. G., J. G. i S. Z. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 października 2022 r., na skutek wniosku pełnomocnika z urzędu przedstawiciela ustawowego małoletniego G. G. o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2022 r., sygn. akt I CSK 1727/22, uzupełnia postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2022 r., sygn. akt I CSK 1727/22 w ten sposób, że oddala wniosek pełnomocnika z urzędu przedstawiciela ustawowego małoletniego pozwanego G. G. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE W świetle art. 86 k.p.c. w zw. z art. 66 k.p.c. pełnomocnik z urzędu został w istocie rzeczy ustanowiony dla przedstawiciela ustawowego małoletniego pozwanego G. G., a nie bezpośrednio dla małoletniego, który przecież może podejmować czynności procesowe przez swego przedstawiciela ustawowego. Tak się złożyło, że ten sam pełnomocnik z urzędu został ustanowiony także dla tego 2 przedstawiciela ustawowego - matki małoletniego, występującej również jako strona pozwana (k. 1861, 1886, 1895). Ostatecznie jednak ustanowiony pełnomocnik z urzędu nie mógł reprezentować także przedstawicielki ustawowej małoletniego pozwanego, ponieważ sąd opiekuńczy uznał, że w zaistniałej sytuacji procesowej zachodzi konieczność ustanowienia dla małoletniego pozwanego kuratora. Ustanowiony dla małoletniego kurator reprezentował go w postępowaniu kasacyjnym (k. 1947) i wniósł skargę kasacyjną (k. 1951). W związku z czym wniesiona wcześniej przez pełnomocnika z urzędu przedstawiciela ustawowego małoletniego pozwanego skarga kasacyjna okazała się nieskuteczna. Oczywiście pełnomocnik z urzędu przedstawiciela ustawowego małoletniego pozwanego zasadniczo nie może ponosić ujemnych skutków z tego względu, że Sąd drugiej instancji nie dostrzegł potrzeby zwrócenia się do sądu opiekuńczego o ustanowienie kuratora dla małoletniego pozwanego, aczkolwiek sam jest prawnikiem i również powinien zauważyć ten problem. Zważywszy jednak na okoliczność, że treść skargi kasacyjnej, sporządzonej imieniem przedstawiciela ustawowego małoletniego, w zakresie zakresu zaskarżenia, zarzutów i ich uzasadnienia oraz wniosków kasacyjnych, jest tożsama ze skargą kasacyjną wniesioną imieniem matki małoletniego (por. k. 1902-1913 oraz k. 1916-1927) i z tego tytułu pełnomocnikowi z urzędu zostało już przyznane wynagrodzenie (pkt 2 postanowienia Sądu Najwyższego z 20 maja 2022 r.), brak było uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej również z tytułu reprezentacji przedstawiciela ustawowego małoletniego pozwanego, która niezależnie od tego okazała się też bezskuteczna. [as]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 86 KPCart. 66 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy