I CSK 184/18

WyrokIzba Cywilna2018-06-14

Skład orzekający: Maria Szulc

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy skarżący powołuje się na naruszenie art. 321 § 1 w zw. ze 193 § 21 i 385 k.p.c. przez oddalenie apelacji mimo orzeczenia przez Sąd pierwszej instancji co do przedmiotu, który nie był objęty skutecznie zmienionym powództwem, a okoliczności te nie uzasadniają oczywistej zasadności skargi?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykaże istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, w tym kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści wynika w sposób jednoznaczny, że wskazane podstawy zasługują na uwzględnienie, bez konieczności pogłębionej analizy prawnej. Samo twierdzenie o nieskuteczności zmiany powództwa wobec nieprzedstawienia jej w piśmie procesowym, nawet przy przyjęciu, że taka zmiana nastąpiła, nie prowadzi do przyjęcia oczywistości skargi kasacyjnej, jeśli nie wykazano innych uchybień o charakterze elementarnym.
Stan faktyczny
Powództwo o zapłatę zostało wniesione przez spółkę „F.” przeciwko Z.P. Sąd pierwszej instancji orzekł co do przedmiotu, który zdaniem pozwanego nie był objęty skutecznie zmienionym powództwem. Pozwany złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, zarzucając naruszenie art. 321 § 1 w zw. ze 193 § 21 i 385 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 184/18 POSTANOWIENIE Dnia 14 czerwca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa ,,F.” sp. z o.o. w R. przeciwko Z.P. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 czerwca 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w R. z dnia 28 września 2017 r., sygn. akt I ACa […]/17, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, którego wymogi określa art. 3984 k.p.c. wskazując na cechy konstrukcyjne skargi i nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia (art. 3984 § 2 k.p.c.). Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, zaś cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. Dla skutecznego powołania w skardze przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Skarga jest oczywiście uzasadniona, jeżeli bez wątpliwości nastąpiły podnoszone w niej uchybienia lub gdy jest pewne, że miały one wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia lub też podniesione zarzuty oczywiście uzasadniają wniesioną skargę. Skarżący powołując się na oczywistą zasadność skargi odwołuje się do naruszenia przez Sąd drugiej instancji art. 321 § 1 w zw. ze 193 § 21 i 385 k.p.c. przez oddalenie apelacji pozwanego mimo orzeczenia przez Sąd pierwszej instancji co do przedmiotu, który nie był objęty skutecznie zmienionym powództwem. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z samej jej treści wynika w sposób jednoznaczny, że wskazane w skardze podstawy zasługują na uwzględnienie. Oznacza to, że z argumentów przedstawionych we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, bez konieczności dokonywania pogłębionej analizy prawnej lub czynności procesowych sądu, wynika jaskrawa sprzeczność wyroku z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni i niepozostawiającymi sądowi swobody oceny albo z podstawowymi zasadami orzekania obowiązującymi w demokratycznym państwie prawa. O ile bowiem do uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawy są usprawiedliwione, o tyle do przyjęcia skargi do rozpoznania niezbędna jest jej oczywista zasadność w wyżej przedstawionym rozumieniu. 3 Twierdzenie pozwanego, że dokonana na rozprawie ustnie przez pełnomocnika powoda przedmiotowa zmiana powództwa była nieskuteczna wobec nie przedstawienia jej w piśmie procesowym zgodnie z art. 193 § 21 k.p.c., nawet przy przyjęciu, że istotnie taka zmiana nastąpiła, nie może prowadzić do przyjęcia oczywistości skargi kasacyjnej z uwagi na naruszenie art. 321 § 1 k.p.c. Rozpoznanie przez sąd nowego roszczenia pomimo nieskutecznej lub sprzecznej z art. 193 k.p.c. zmiany powództwa stanowi uchybienie procesowe, które może prowadzić in casu do nieważności postępowania. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 lutego 2018 r., IV CSK 713/16 (nie publ.) skutek zawisłości sporu, związany z doręczeniem pisma zawierającego zmianę powództwa jest stanem postępowania, który eliminuje dopuszczalność wytoczenia powództwa o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami i nie może być łączony ze związaniem sądu granicami przedmiotu sporu wyznaczonego żądaniem powoda. Jeżeli zatem sąd przystąpił do rozpoznania sprawy, pozwany może powoływać się na pozbawienie możliwości obrony praw, czego skarżący w sprawie niniejszej nie czyni prawdopodobnie z tego względu, że aktywnie uczestniczył w dalszym postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji, także w zakresie postępowania dowodowego dotyczącego zmienionego powództwa. Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji, a przed tym Sądem do nieważności postępowania nie doszło, jak również skarżący nie wskazuje na uchybienie przez Sąd Apelacyjny innym przepisom postępowania lub prawa materialnego, co wobec związania Sądu Najwyższego granicami zaskarżenia i podstawami skargi, uchyla te kwestie spod kontroli kasacyjnej (art. 39813 § 1 k.p.c.). Brak zatem podstaw do przyjęcia, że nastąpiły uchybienia przepisom postępowania o charakterze elementarnym, mającym charakter oczywisty i widoczny prima facie. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). aj 4 ał

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3984 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 321 § 1art. 193 § 21 KPCart. 321 § 1 KPCart. 193 KPCart. 39813 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 2§ 1 pkt 4§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy