I CSK 194/25
WyrokIzba Cywilna2025-04-15
Skład orzekający: Mariusz Załucki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samo obowiązywanie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi może stanowić podstawę do przyjęcia stanu siły wyższej, skutkującego zawieszeniem biegu zasiedzenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że sama treść ustawy z 1958 r. nie może wywoływać stanu zawieszenia wymiaru sprawiedliwości. Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga, aby sprzeczność orzeczenia z prawem była widoczna na pierwszy rzut oka, bez konieczności głębszej analizy. W niniejszej sprawie sądy powszechne prawidłowo oceniły, że w świetle okoliczności faktycznych, w tym statusu społecznego poprzedników prawnych uczestników i podejmowanych przez nich prób przeciwstawienia się zajęciu majątku, usprawiedliwione było przyjęcie tzw. zawieszenia wymiaru sprawiedliwości, a nie tylko samego obowiązywania ustawy.Stan faktyczny
Wnioskodawca, Skarb Państwa - Lasy Państwowe, złożył skargę kasacyjną od postanowienia oddalającego wniosek o stwierdzenie nabycia nieruchomości przez zasiedzenie. Skarżący argumentował, że sądy błędnie przyjęły stan siły wyższej od 1958 r. do 1980 r. wyłącznie z powodu obowiązywania ustawy z 1958 r. Sąd Najwyższy uznał, że sądy powszechne prawidłowo oceniły okoliczności sprawy, w tym status społeczny poprzedników prawnych uczestników i ich próby przeciwstawienia się zajęciu majątku, co uzasadniało przyjęcie zawieszenia wymiaru sprawiedliwości.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestników postępowania zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 194/25 POSTANOWIENIE 15 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki na posiedzeniu niejawnym 15 kwietnia 2025 r. w Warszawie w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe - Nadleśnictwa P. z udziałem A. G., Z. G., G. W., P. W., B. W., W. S., W. M., W. O., D. O., M. T., E. T. i H. W. o stwierdzenie nabycia nieruchomości przez zasiedzenie, na skutek skargi kasacyjnej Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe - Nadleśnictwa P. od postanowienia Sądu Okręgowego w Słupsku z 20 października 2023 r., IV Ca 762/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki postępowania B. W. kwotę 2 700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia wnioskodawcy do dnia zapłaty; 3. zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestnika postepowania Z. G. kwotę 2 700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia wnioskodawcy do dnia zapłaty; 4. zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestnika postepowania H. W. kwotę 4 050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia wnioskodawcy do dnia zapłaty.
I CSK 194/25 2 UZASADNIENIE Wnioskodawca Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe – Nadleśnictwo P. wywiódł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Słupsku z 20 października 2023 r., którym oddalono wniosek o stwierdzenie nabycia nieruchomości przez zasiedzenie. Skarżący uzasadnił potrzebę przyjęcia skargi do rozpoznania jej oczywistą zasadnością, wynikającą z błędnego przyjęcia, że stan siły wyższej zachodził w okolicznościach sprawy od 5 kwietnia 1958 r. (tj. od momentu wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego) do 1 września 1980 r. i wynikał z samego faktu obowiązywania tej ustawy, co stanowi pominięcie dotychczasowych wypowiedzi Sądu Najwyższego, zgodnie z którymi sama treść ustawy z 1958 r. nie może wywoływać stanu zawieszenia wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) spełniona jest wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni. Skarżący powinien uzasadnić tę oczywistość, wskazując jedynie na argumenty mieszczące się w zakresie kognicji Sądu Najwyższego. Nie może więc powoływać się na wadliwość ustaleń faktycznych, ani opierać na innych faktach niż stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. (zob. np. postanowienia SN z 11 stycznia 2022 r., II USK 384/21; z 22 grudnia 2021 r., II CSK 390/21; z 31 maja 2021 r., III CSK 152/20; z 13 maja 2021, III USK 103/21 oraz z 9 marca 2021 r., IV CSK 412/20). Skarżący pominął ustalone w sprawie okoliczności, takie jak status społeczny poprzedników prawnych uczestników postępowania oraz rzeczywiste
I CSK 194/25 3 próby przeciwstawienia się zajęciu majątku ziemskiego podejmowane po wejściu w życie ustawy z 1958 r. Uwzględniając te fakty oraz biorąc pod uwagę analogiczną sytuację licznych właścicieli ziemskich w powiecie chojnickim i okolicach sądy powszechne oceniły, że w świetle okoliczności tej sprawy usprawiedliwione było przyjęcie tzw. zawieszenia wymiaru sprawiedliwości. Nie sposób zatem przyznać racji skarżącemu, że jedyną przyczyną uwzględnienia zawieszenia biegu zasiedzenia w niniejszej sprawie było obowiązywanie ustawy o sprzedaży nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi. Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia obu skarg do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 5 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 5 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Mariusz Załucki [SOP] [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- II CSK 201/21 2021-11-18Czy Sąd Najwyższy powinien uzupełnić swoje postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego, jeśli przez przeoczenie pominął rozstrzygnięcie o kosztach należnych jednej ze stron?
- I CSK 313/22 2022-08-11Czy Sąd Najwyższy powinien uzupełnić swoje postanowienie o rozstrzygnięcie dotyczące kosztów postępowania kasacyjnego?
- III PK 149/19 2020-09-29Czy Sąd Najwyższy powinien uzupełnić swoje postanowienie o rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz pozwanego, jeśli wniosek o to został złożony po wydaniu postanowienia?
- II CSKP 254/22 2023-10-17Czy Sąd Najwyższy powinien uzupełnić swoje własne orzeczenie o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz pozwanego?
- II CSKP 216/23 2026-02-04Czy wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego powinien zostać uwzględniony?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 1art. 98 KPC§ 1 pkt 4§ 1§ 10 ust. 4§ 5 pkt 1§ 2 pkt 7
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy