I CSK 195/18
WyrokIzba Cywilna2018-05-22
Skład orzekający: Bogumiła Ustjanicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawach o zniesienie współwłasności, w których wartość udziału każdego ze współwłaścicieli jest niższa niż 150 000 zł, skarga kasacyjna jest dopuszczalna, jeśli skarżący określili wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę wyższą?Ratio decidendi
W sprawach o zniesienie współwłasności, wartość przedmiotu zaskarżenia dla celów dopuszczalności skargi kasacyjnej jest ograniczona do wartości udziału skarżącego uczestnika w poddawanym podziałowi majątku. Skoro wartość udziału każdego ze współwłaścicieli w niniejszej sprawie była niższa niż próg 150 000 zł określony w art. 5191 § 4 k.p.c., skarga kasacyjna nie przysługuje, niezależnie od tego, jak skarżący określili wartość przedmiotu zaskarżenia.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestników od postanowienia o zniesieniu współwłasności nieruchomości. Postanowienie to przyznawało poszczególnym współwłaścicielom różne działki i zasądzało dopłaty pieniężne. Uczestnicy zaskarżyli postanowienie Sądu Okręgowego skargą kasacyjną, wskazując jako wartość przedmiotu zaskarżenia wartość całej nieruchomości, która była znacznie wyższa niż wartość ich indywidualnych udziałów. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną uczestników M.L. i M.W. oraz odstąpił od obciążania ich kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 195/18 POSTANOWIENIE Dnia 22 maja 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z wniosku M.L. przy uczestnictwie B.L., M.L., D.W. i M.W. o zniesienie współwłasności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 maja 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestników M.L. i M.W. od postanowienia Sądu Okręgowego w T. z dnia 4 maja 2017 r., sygn. akt I Ca […]/16, 1) odrzuca skargę kasacyjną; 2) nie obciąża uczestników M.L. i M.K. kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE
2 Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w T. oddalił apelację uczestników M.L. i M.W. od postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 21 czerwca 2016 r., którym zostało dokonane zniesienie współwłasności opisanej nieruchomości przez przyznanie wnioskodawcy i uczestniczce D.W. współwłasności działki nr […] i uczestnikom M.L. i M.K. współwłasności działki nr […] oraz zasądzono na rzecz M.L. i M.W. kwoty po 2 750 zł od M.L. i D.W. tytułem dopłat. W skardze kasacyjnej uczestnicy M.L. i M.L. zakwestionowali przyjęty sposób zniesienia współwłasności, wskazując, że wartością przedmiotu zaskarżenia jest kwota 282 400 zł, która ustalona została przez Sąd pierwszej instancji jako wartość nieruchomości będącej przedmiotem zniesienia współwłasności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Bezsporne było, że uczestnicy M.L., D.W., M.L. i M.L. byli współwłaścicielami nieruchomości położonej w S. obręb […], objętej opisaną księgą wieczystą w udziałach po 1/4 każdy z nich. Wartość udziału każdego współwłaściciela w nieruchomości obejmowała kwotę 70 600 zł. W orzecznictwie Sądu Najwyższego został utrwalony pogląd przyjmujący, że w sprawach działowych, do których zaliczane są sprawy o zniesienie współwłasności, dział spadku i podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej, nawet w razie zaskarżenia postanowienia w całości, interesy poszczególnych uczestników ograniczają się, w wymiarze majątkowym, do wysokości udziałów w poddawanym podziałowi majątku. Oznacza to, że wartością przedmiotu zaskarżenia jest wartość udziału skarżącego uczestnika (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2002 r., III CZ 98/02; z dnia 26 lipca 2007 r., V CZ 66/07; z dnia 24 kwietnia 2013 r., IV CZ 36/13; z dnia 23 marca 2018 r., I CZ 33/18, niepublikowane), jeżeli zaskarżenie nie dotyczy wartości konkretnego składnika wchodzącego do dzielonej masy majątkowej.
3 W sprawach tego rodzaju podana przez skarżących wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest wiążąca dla sądu drugiej instancji, ani dla Sądu Najwyższego, ponieważ Sądy te mogą poddać ją kontroli na podstawie akt sprawy, z pominięciem zasad określonych w art. 25 i art. 26 k.p.c. Ma to istotne znaczenie w przypadkach oczywiście nieprawidłowego wskazania tej wartości w skardze kasacyjnej, od której zależy jej dopuszczalność. Zgodnie z art. 5191 § 4 k.p.c. w sprawach dotyczących zniesienia współwłasności skarga kasacyjna nie przysługuje, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł. W niniejszej sprawie uczestnicy wartość przedmiotu zaskarżenia określili niewłaściwie, skoro wartość udziału każdego z nich jest niższa od 150 000 zł. Nie ma znaczenia dla określenia dopuszczalności skargi kasacyjnej łączne jej złożenie, ponieważ każdy uczestnik ma w tym postępowaniu samodzielną pozycję procesową. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 2 i 3 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną. Na podstawie art. 102 w związku z art. 13 § 2 i art. 391 § 1 oraz art. 39821 k.p.c. odstąpił od obciążenia skarżących kosztami postępowania, z uwagi na to, że uczestnicy M.L. i D.W. nie podnieśli w odpowiedzi na skargę kwestii dopuszczalności wniesionego środka zaskarżenia. jw ał
Powiązane orzeczenia
- II CSK 314/17 2017-11-10Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150.000 zł, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna?
- V CZ 42/10 2010-06-18Czy w sprawie o zniesienie współwłasności, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, jeśli uczestnik kwestionuje samą zasadę zniesienia współwłasności?
- III CZ 12/08 2008-04-02Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych, jest dopuszczalna?
- III CSK 431/15 2016-11-15Czy w sprawie o zniesienie współwłasności, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna?
- III CZ 400/22 2023-02-28Czy w sprawie o zniesienie współwłasności, w której wartość przedmiotu zaskarżenia w apelacji wynosiła 100 zł, a wartość całej nieruchomości 170 000 zł, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, jeżeli wartość udziału skarż…
Powołane przepisy
art. 25art. 26 KPCart. 5191 § 4 KPCart. 3986 § 2art. 102art. 13 § 2art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 4§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy