I CSK 207/21

Sygn. akt I CSK 207/21 POSTANOWIENIE Dnia 17 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk w sprawie z wniosku P. A. G. przy uczestnictwie M. A. K. T. o stwierdzenie nabycia spadku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 grudnia 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 4 listopada 2020 r., sygn. akt XXVII Ca (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od uczestniczki M. A. K. T. na rzecz wnioskodawcy P. A. G. kwotę 377 (trzysta siedemdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Określone w art. 3984 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub 2 wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które – zgodnie z art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. - będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W skardze kasacyjnej wniesionej od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 4 listopada 2020 r. uczestniczka postępowania M. K. T. oparła wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłankach określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem, za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. uznaje się zagadnienie nowe i dotychczas niewyjaśnione. Zagadnienie to musi mieć charakter istotny i być zagadnieniem ściśle jurydycznym, tj. dającym się przedstawić w sposób syntetyczny i oderwany od kontrowersji dotyczących ustaleń faktycznych lub oceny dowodów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 2008 r., III CSK 285/08, ICBSN 2009, nr 4, s. 48). Chodzi przy tym o zagadnienie o charakterze abstrakcyjnym, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji, a jego rozstrzygnięcie będzie miało znaczenie nie tylko dla oceny konkretnej, jednostkowej sprawy, ale także dla innych podobnych spraw. Z tej przyczyny przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej z powołaniem się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga wykazania przez skarżącego, że w sprawie występuje zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Powyższych wymogów nie spełniła skarżąca ferując zagadnienie: „czy w sytuacji, gdy schorzenia testora powodujące zaburzenia świadomości wyłącznie wobec określonych członków rodziny mogą powodować wyłączenie zdolności testowania również w przypadku sporządzenia rozrządzenia majtkiem przez spadkodawcę na rzecz innych osób, wobec których urojenia nie występowały”. 3 Z uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej wynika bowiem, że poprzez sformułowane zagadnienie strona skarżąca w swej istocie podejmuje – niedopuszczalną ze względu na brzmienie art. 3983 § 3 k.p.c. – polemikę z ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez Sąd drugiej instancji w kwestii świadomości K.G. w momencie sporządzania testamentu z dnia 19 grudnia 2013 r. Nie doszło więc do przedstawienia – w sposób abstrakcyjny – zagadnienia prawnego, którego wystąpienie w sprawie uzasadniałoby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Odwołując się do treści wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania stwierdzić także należy, że nie zostały przez skarżącą przedstawione wystarczające motywy pozwalające na uznanie, iż skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Podkreślenia bowiem wymaga, że wyróżniona w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zachodzi wtedy, gdy zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej wynika prima facie, bez głębszej analizy prawnej. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji w skardze kasacyjnej, o charakterze elementarnym polegających w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym. Tych wymogów nie spełniła skarżąca. Liczne zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do kwestionowania wiarygodności dowodu z opinii biegłego, jej prawidłowości w zakresie wywiedzionych wniosków oraz jego znaczenia dla orzekania przez Sąd drugiej instancji. Takie ujęcie zarzutów koliduje z wyrażonym w art. 3983 § 3 k.p.c. zakazem podnoszenia w skardze kasacyjnej zarzutów zmierzających do kwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez sąd drugiej instancji. Nie można oczywistej zasadności skargi wiązać z zarzutami skargi kwestionującymi pominięcie przeprowadzenia części dowodów wnioskowanych przez uczestniczkę, skoro decyzje w tym przedmiocie były ściśle powiązane z oceną sądów meriti dowodów, które w sprawie sądy te przeprowadziły i oceniły ich wiarygodność. 4 Należy przy tym pokreślić, że z kolei podstawą oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego są ustalenia faktyczne stanowiące podstawę wydania orzeczenia zaskarżonego skargą kasacyjną, którymi – zgodnie z art. 39813 § 2 k.p.c. - Sąd Najwyższy jest związany. Wskazać należy, że nie zachodzi również nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę – w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego - na stosowany wniosek zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną - orzeczono na podstawie 520 § 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1, 39821 i art. 13 § 2 k.p.c. ustalając ich wysokość na podstawie § 15 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 oraz § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.