I CSK 2085/22

WyrokIzba Cywilna2022-12-08

Skład orzekający: Grzegorz Misiurek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy niespełnienie przez wierzyciela postanowień umowy poręczenia, a w szczególności § 5 tej umowy, modyfikuje wymagalność zobowiązania wobec poręczyciela, powodując jego wygaśnięcie lub niemożność egzekwowania, a także czy rodzi po stronie wierzyciela obowiązek odszkodowawczy względem poręczyciela, który rzutuje na wymagalność wobec poręczyciela?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione przez skarżących kwestie dotyczące wykładni terminu "zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane" z art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. nie stanowią istotnego zagadnienia prawnego. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi nie zawierało argumentacji jurydycznej wskazującej na występowanie odmiennych ocen problemu ani na niejednolity pogląd orzecznictwa. Ponadto, skarżący nie wykazali oczywistej zasadności skargi, która wymagałaby przedstawienia kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, widocznej prima facie.
Stan faktyczny
Powodowie M. L. i A. L. wnieśli pozew o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. Skarga kasacyjna została oparta na zarzutach dotyczących wykładni art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. w kontekście niespełnienia przez wierzyciela postanowień umowy poręczenia. Skarżący domagali się przyjęcia skargi do rozpoznania z uwagi na istotne zagadnienie prawne oraz oczywistą zasadność skargi.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznał adwokatowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej, nie obciążając powodów kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 2085/22 POSTANOWIENIE Dnia 8 grudnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z powództwa M. L. i A. L. przeciwko Bankowi w W. spółce akcyjnej z siedzibą w W. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 grudnia 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. akt VI ACa 555/19, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznaje adwokat A. C. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Warszawie kwotę 1.800,00 (tysiąc osiemset) zł, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodom w postępowaniu kasacyjnym; 3. nie obciąża powodów kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub 2 wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżący oparli wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na pierwszej i czwartej spośród wymienionych przesłanek. Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.) i także w związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13 oraz z 3 lutego 2012 r. I UK 271/11, nie publ.). Konieczne jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07 oraz z 9 lutego 2011 r., III SK 41/10, nie publ.). Skarżący wskazali, że w sprawie zachodzi potrzeba dokonania wykładni terminu "zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane" z art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. oraz przedstawili pytania: „Czy niespełnienie postanowień umowy poręczenia przez wierzyciela, czy niewykonanie tego obowiązku modyfikuje wymagalność wobec poręczyciela, czy zobowiązanie wygasło i nie może być egzekwowane i dodatkowo czy rodzi po stronie wierzyciela obowiązek odszkodowawczy względem poręczyciela. Czy ten obowiązek z przepisu określonego w art. 880 k.c. i § 5 Umowy poręczenia rzutuje na 3 wymagalność wobec poręczyciela bowiem ta czynność niejako „przygotowuje” poręczyciela, że obowiązek spełnienia świadczenia zostaje przerzucony na niego.”. Przedstawione przez skarżących kwestie nie stanowią istotnego zagadnienia prawnego. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zawiera argumentacji jurydycznej wskazującej na występowanie odmiennych ocen przedstawionego problemu oraz na to, że przepisy dotyczące tej kwestii nie doczekały się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych. Nie jest rolą Sądu Najwyższego domyślanie się lub poszukiwanie okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 9 czerwca 2008 r., sygn. akt II UK 38/08, nie publ. i z 14 grudnia 2004 r., sygn. akt II CZ 142/04 - nie publ.). Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, odwołanie się do przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia, w czym wyraża się "oczywista zasadność" skargi oraz argumentacji wykazującej, że istotnie skarga jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Celem sformułowania powyższej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest wykazanie oczywistego naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacji, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12, nie publ.). Zdaniem skarżących skarga jest oczywiście zasadna „wobec wyraźnego i widocznego prima facie niewywiązania się przez wierzyciela (Banku) z postanowień Umowy poręczenia, tj. § 5 Umowy poręczenia z dnia 4 czerwca 2004 r. będącego zabezpieczeniem spłaty wierzytelności przysługujących Bankowi z tytułu kredytu”. Treść uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przekonuje o jej oczywistej zasadności. Okoliczności wskazane przez 4 skarżących nie usprawiedliwiają takiej oceny zaskarżonego orzeczenia. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się rażącego naruszenia powołanych przepisów, widocznego prima facie. Brak jest jakichkolwiek podstaw, aby twierdzić, że w niniejszej sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa. Wobec powyższego nie można uznać, że przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zostały w sposób właściwy wykazane. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). [as ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 840 § 1 pkt 2 KPCart. 880 KCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2§ 1 pkt 2§ 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy