I CSK 2175/23

I CSK 2175/23 POSTANOWIENIE 14 stycznia 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Jacek Grela na posiedzeniu niejawnym 14 stycznia 2025 r. w Warszawie w sprawie z wniosku J. S. i J. S.2 z udziałem M. K., E. Z., W. L., A. F., A. K., F. F., S. G., K. P., K. K., M. Ś., T. C., J. Ś., W. Ś., W. K., J. C., K. C., J. Ś.1, L. K., M. F., P. F., B. Z., M. Z., P. F., D. F., J. F., J. C.1, K. F., K. F.1, B. W., J. P., P. K., K. B., A. G., J. G., W. J., J. K., E. K., C. K., J. K., L. K., M. K., W. L., W. L.1, S. W., W. Ż., R. R., A. Ś., A. H., D. B., H. Ś., E. W., J. W., H. H., S. H., S. H.1, B. H., R. H., K. Ś., M. Ś., Gminy M. i R. K. o ustanowienie służebności drogi koniecznej, na skutek skargi kasacyjnej J. Ś. od postanowienia Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej z 25 września 2020 r., II Ca 117/20, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. ustala, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania kasacyjnego związane ze swoim udziałem w sprawie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 20 września 2019 r. Sąd Rejonowy w Żywcu: ustanowił służebności dróg koniecznych i zasądził tytułem wynagrodzeń za ich ustanowienie: 1) od wnioskodawczyni W. P. na rzecz uczestnika J. Ś. 2 595 zł, na rzecz uczestników: J. Ś. i H. Ś., jako na rzecz wierzycieli solidarnych, 1 022 zł; 2) od wnioskodawców: J. S. i J. S.1, jako od dłużników solidarnych: na rzecz uczestnika I CSK 2175/23 2 J. Ś. 2 595 zł, na rzecz uczestników: J. Ś. i H. Ś., jako na rzecz wierzycieli solidarnych, 1 022 zł. Postanowieniem z 25 września 2020 r. Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej oddalił apelację uczestnika J. Ś. W skardze kasacyjnej uczestnik J. Ś., jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazał na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Zdaniem skarżącego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy. Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego I CSK 2175/23 3 wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości (zob. m.in. postanowienia SN: z 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07). Wywody zawarte w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, sprowadzają się do polemiki z zaskarżonym orzeczeniem, nie zaś wykazania, że przy jego ferowaniu popełniono uchybienia w zakresie stosowania prawa, które miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom. Uzasadnienie wniosku stanowi w istocie próbę zaangażowania Sądu Najwyższego do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez Sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest celem postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 1 w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. [S.J.] [ł.n]