I CSK 222/18
WyrokIzba Cywilna2018-08-28
Skład orzekający: Anna Owczarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niezaspokojone zobowiązania osoby prawnej, która została wykreślona z rejestru po zakończeniu postępowania upadłościowego, wygasają, a jeśli nie, to czy mogą być przedmiotem obrotu, w kontekście hipoteki obciążającej nieruchomość osoby trzeciej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione przez skarżącego zagadnienie prawne, choć generalnie budzące wątpliwości, w konkretnej sprawie dotyczyło szczegółowego aspektu utrzymania wpisu hipoteki na nieruchomości osoby trzeciej po ustaniu bytu prawnego dłużnika. Kwestia ta została już rozstrzygnięta w jednolitej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, w szczególności w wyroku z dnia 10 września 2015 r. (II CSK 745/14), i nie wymaga dalszej wykładni ani nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu.Stan faktyczny
Powód domagał się uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wykreślenie hipoteki przymusowej zwykłej wpisanej na rzecz pozwanego funduszu na nieruchomości powoda. Hipoteka zabezpieczała dług osoby prawnej, która została wykreślona z rejestru po zakończeniu postępowania upadłościowego. Sądy obu instancji oddaliły powództwo. Powód złożył skargę kasacyjną, podnosząc zagadnienie prawne dotyczące wygaśnięcia niezaspokojonych zobowiązań osoby prawnej po jej wykreśleniu z rejestru i możliwości obrotu tymi zobowiązaniami.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powoda do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 222/18 POSTANOWIENIE Dnia 28 sierpnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z powództwa Z. S. przeciwko […] Niestandaryzowanemu Sekurytyzacyjnemu Funduszowi Inwestycyjnemu Zamkniętemu w W. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 sierpnia 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 17 października 2017 r., sygn. akt V Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Powód Z. S. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 17 października 2017 r., którym oddalono apelację od wyroku Sądu Rejonowego w P., oddalającego powództwo przeciwko […] Niestandaryzowanemu Sekurytyzacyjnemu Funduszowi Inwestycyjnemu Zamkniętemu w W. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wykreślenie hipoteki przymusowej zwykłej na kwotę 400 000 zł wpisanej na rzecz pozwanego na nieruchomości powoda. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Musi mieć on charakter uniwersalny, tzn. jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych podobnych spraw. Jednocześnie, chodzi o problem którego wyjaśnienie byłoby konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w związku z podstawami skargi, wiążącym Sąd Najwyższy, i ustalonym przez sąd drugiej instancji stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.) oraz w związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (por. postanowienia: z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13, nie publ. oraz z dnia 3 lutego 2012 r. II UK 271/11, nie publ.). Natomiast przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, z uwagi na potrzebę wykładni przepisów prawa wymaga od skarżącego wskazania, które przepisy mają być poddane wykładni Sądu Najwyższego. Konieczny jest również opis wątpliwości związanych z wykładnią powołanych przepisów, polegający na zarysowaniu możliwych sposobów jej dokonania, wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, a także przedstawieniu własnej propozycji
3 interpretacyjnej. W przypadku powoływania się na rozbieżności w orzecznictwie należy również, choćby przykładowo, wskazać orzeczenia, w których ten sam przepis prawa byłby odmiennie wykładany (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2016 r., I UK 466/15; z dnia 27 listopada 2015 r., IV CSK 330/15 - nie publ.), przy czym nie chodzi tu o rozbieżności stanowisk sądów pierwszej i drugiej instancji, które orzekały w danej sprawie (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2014 r., IV CSK 505/13, nie publ.). Jeżeli jednak Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii wykładni powołanych przepisów i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu, brak jest interesu publicznego w przyjęciu takiej skargi (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2014 r., II UK 515/13; z dnia 16 lipca 2013 r., II UK 142/13 - nie publ.). W sprawie niniejszej skarżący przedstawił zagadnienie prawne: Czy w przypadku wykreślenia osoby prawnej z rejestru po zakończeniu postępowania upadłościowego jej niezaspokojone zobowiązania wygasają, a jeśli nie, to czy mogą być przedmiotem obrotu? Skarżący podniósł również, że powyższa kwestia wywołuje rozbieżności w judykaturze Sądu Najwyższego, na czego dowód przytoczył kilka orzeczeń. Powyższe uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej nie spełnia wymagań stawianych na gruncie art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. z tej przyczyny, że choć wskazany przez skarżącego problem o charakterze generalnym istotnie wzbudza wątpliwości w doktrynie i judykaturze, to sprawa dotyczy szczegółowego jego aspektu - tj. kwestii utrzymania wpisu hipoteki wpisanej na nieruchomości osoby trzeciej po ustaniu bytu osoby prawnej, której dług został tą hipoteką zabezpieczony. Ta indywidualna kwestia wyjaśniona została w jednolitej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, wyrażonej m.in. w wyroku z dnia 10 września 2015 r. (II CSK 745/14, OSNC 2016, nr 7-8, poz. 90) i nie wymaga dalszej wykładni. Brak argumentów przemawiających za odstąpieniem od niej. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
4 jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 3301/23 2024-08-20Czy dokumenty wykazujące brak bytu prawnego, osobowości prawnej, zdolności prawnej lub sądowej podmiotu (spółki prawa handlowego) na datę ponownego wpisania go do księgi wieczystej w charakterze wierzyciela hipotecznego…
- II CSK 81/18 2018-06-14Czy zmiana sposobu zabezpieczenia wierzytelności, polegająca na rezygnacji z hipoteki, powoduje wygaśnięcie wierzytelności hipotecznej w rozumieniu art. 75 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, a w szczególności czy…
- IV CSK 597/15 2016-02-25Czy kwestie podniesione w skardze kasacyjnej dotyczące wykreślenia hipoteki wpisanej po uprawomocnieniu się postanowienia o przysądzeniu własności, ale przed wpisem własności do księgi wieczystej, stanowią istotne zagadn…
- IV CSK 646/15 2016-03-18Czy w sprawie o wpis hipoteki przymusowej łącznej, w której dłużnik ogłosił upadłość po złożeniu wniosku o wpis, występują istotne zagadnienia prawne lub potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności…
- II CSK 475/15 2016-02-10Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na przesłance występowania istotnego zagadnienia prawnego, może zostać uwzględniony, jeśli podniesione zagadnienie dotyczy wpisu hipoteki, który miał miejs…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1§ 1§ 1 pkt 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy