I CSK 227/16
WyrokIzba Cywilna2016-12-05
Skład orzekający: Maria Szulc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kurator niepaństwowej szkoły wyższej powołany na podstawie art. 42 k.c. może być jednocześnie jej likwidatorem na podstawie art. 42 § 2 k.c., stanowi istotne zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie kwestionuje braku interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieważności umowy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy skarżący nie wykazał istnienia przesłanek publicznoprawnych uzasadniających jej przyjęcie. W szczególności, jeśli skarżący nie kwestionuje materialnoprawnej przesłanki braku interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieważności umowy, to sformułowane zagadnienie prawne dotyczące wykładni art. 42 k.c. staje się irrelewantne dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ Sąd Najwyższy jest związany granicami zaskarżenia i podstawami skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Powód J. D. wniósł powództwo o ustalenie. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając, że powód nie wykazał interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieważności umowy. Powód złożył skargę kasacyjną, powołując się na istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości bycia kuratorem i likwidatorem niepaństwowej szkoły wyższej na podstawie art. 42 k.c., jednak nie podniósł zarzutu naruszenia art. 189 k.p.c. dotyczącego interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od powoda na rzecz pozwanej G.K. kwotę 10.800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, a także przyznaje radcy prawnemu wynagrodzenie od Skarbu Państwa.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 227/16 POSTANOWIENIE Dnia 5 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa J. D. przeciwko G. K. , M. G. K. i W. J. K. o ustalenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 grudnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 20 maja 2015 r., sygn. akt I ACa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza na rzecz pozwanej G.K. od powoda kwotę 10.800,- (dziesięć tysięcy osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; 3) przyznaje od Skarbu Państwa Sądu Apelacyjnego w (…) radcy prawnemu B.S. wynagrodzenie w kwocie 5400,- (pięć tysięcy czterysta) złotych podwyższonej o stawkę podatku VAT tytułem udzielenia powodowi nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE
2 Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, którego wymogi określa art. 3984 § 1 i 2 k.p.c. wskazując na jej cechy konstrukcyjne i nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, zaś cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. W wypadku powołania we wniosku przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. należy sformułować zagadnienie prawne oraz przedstawić odrębną, pogłębioną argumentację prawną wskazującą na zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi do rozpoznania (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 23 listopada 2010 r., II CSK 344/10, nie publ.). Powołanie we wniosku przesłanki określonej w punkcie drugim wymaga wskazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni, bądź niejednolita jego wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, nie publ.). Zarówno sformułowane zagadnienie prawne dotyczące problemu, czy kurator niepaństwowej szkoły wyższej powołany na podstawie art. 42 k.c. może być jednocześnie jej likwidatorem na podstawie art. 42 § 2 k.c., jak i argumentacja powoda powołana w uzasadnieniu wniosku nie prowadzi do stwierdzenia, że wystąpiła omawiana przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej określona w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Na etapie badania przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania Sąd Najwyższy nie analizuje zasadności podstaw skargi kasacyjnej, nie mniej jednak rozważa, czy pozostają one w związku z zasadniczymi przyczynami rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji oraz przytoczonymi przez skarżącego przesłankami przyjęcia skargi kasacyjnej do
3 rozpoznania. Nie stanowi bowiem istotnego zagadnienia prawnego taki problem prawny, którego rozstrzygnięcie nie miałoby żadnego znaczenia dla wyniku sprawy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05, OSNP, nr 15 - 16, poz. 243). Zasadniczą przyczyną oddalenia apelacji było uznanie przez Sąd drugiej instancji, że powód nie wykazał materialnoprawnej przesłanki zastosowania art. 189 k.p.c. w postaci interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieważności umowy. Skarga kasacyjna nie zawiera zarzutu naruszenia art. 189 k.p.c., co usuwa problem prawidłowości jego zastosowania spod kontroli Sądu Najwyższego i pozostawia jako niekwestionowaną podstawę rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego. W takiej sytuacji odniesienie się do przedstawionego zagadnienia pozostaje irrelewantne dla rozstrzygnięcia. Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu sprawy w postępowaniu kasacyjnym nie może bowiem wyjść poza granice zaskarżenia i podstawy skargi kasacyjnej (art. 39813 § 1 k.p.c.). Z tej też przyczyny nie zachodzi potrzeba wykładni art. 42 k.c. w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr. 65, poz. 385 z późn. zm.). Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.) O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie § 4 ust. 1 i 3, § 8 pkt 7 i § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805) oraz § 2 pkt 7, § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015 r., poz. 1800). jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 179/22 2022-01-31Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, w szczególności w kontekście istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadności skargi?
- III CSK 108/19 2020-01-14Czy kurator społeczny, w ramach wykonywania swoich zadań, jest uprawniony do przekazywania szczegółowych informacji ujawniających przedmiot postępowania w trakcie rozmowy z pedagogiem szkolnym?
- III CSK 325/16 2017-03-13Czy sposób wykonywania przez kuratora sądowego czynności służbowych, w tym przekazywanie informacji pedagogowi szkolnemu, może stanowić istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. uzasadniające prz…
- I CSK 2246/24 2025-06-04Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni przepisów prawa cywilnego i prawa o szkolnictwie wyższym w kontekście wypowiedzenia umowy o świadczenie usług edukacyjnych spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd…
- I CSK 406/17 2017-11-21Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na przesłance występowania istotnego zagadnienia prawnego, może być uznany za spełniający wymogi formalne, jeśli zagadnienie to zostało już rozstrzygnięte…
Powołane przepisy
art. 3984 § 1art. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 42 KCart. 42 § 2 KCart. 189 KPCart. 39813 § 1 KPCart. 18 ust. 2art. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy