I CSK 2311/22
WyrokIzba Cywilna2022-08-12
Skład orzekający: Maciej Kowalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ugoda zawarta między stronami, która nie stanowi odnowienia długu w rozumieniu art. 506 k.c. i nie prowadzi do przekształcenia wierzytelności, pozwala wierzycielowi dochodzić należności na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że ugoda, która nie stanowi odnowienia długu w rozumieniu art. 506 k.c. i nie prowadzi do przekształcenia wierzytelności, pozwala wierzycielowi dochodzić swoich należności na podstawie posiadanego bankowego tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności. W sytuacji, gdy ugoda nie miała charakteru odnowienia długu, a jedynie określała nowe warunki spłaty, wierzyciel mógł dochodzić swoich praw na podstawie pierwotnego tytułu wykonawczego.Stan faktyczny
Powodowie domagali się pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności, twierdząc, że ugoda zawarta z bankiem doprowadziła do wygaśnięcia ich zobowiązania. Sąd Apelacyjny oddalił powództwo, uznając, że ugoda nie stanowiła odnowienia długu i bank mógł dochodzić należności na podstawie bankowego tytułu wykonawczego. Powodowie wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powodów na rzecz pozwanego banku zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 2311/22 POSTANOWIENIE Dnia 12 sierpnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maciej Kowalski w sprawie z powództwa J. K., K. K. przeciwko […] Bank […] spółce akcyjnej w W. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 sierpnia 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 1 kwietnia 2021 r., sygn. akt I ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od J. K. i K. K. na rzecz […] Banku […]spółki akcyjnej w W. 5400 zł (pięć tysięcy czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; 3. przyznaje adwokatowi D. W. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] 5400 zł (pięć tysięcy czterysta złotych), w tym należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z 1 kwietnia 2021 r. w sprawie z powództwa J. K. i K. K. przeciwko […] Bank […] Spółka Akcyjna w W. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności należy podnieść, co następuje:
2 Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, o przede wszystkim publicznoprawnym celu (postanowienia SN: z 7 października 2020 r., II CSK 670/19; z 24 lutego 2016 r., V CSK 488/15). Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest sądem powszechnym trzeciej instancji, zaś skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie. Rolą skargi kasacyjnej nie jest korygowanie wszelkich orzeczeń sądowych zawierających uchybienia, lecz ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój orzecznictwa i prawa pozytywnego. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący przytoczyli przesłankę z art. 3989 § 1 punkt 4 k.p.c., tj. oczywistą zasadność. Oparcie wniosku na przesłance oczywistej zasadności wymaga wykazania przez skarżącego niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka (prima facie), bez konieczności pogłębionej analizy, sprzeczności wykładni lub zastosowania prawa materialnego lub procesowego z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (m.in. postanowienia SN: z 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07; z 26 lutego 2008 r., II UK 317/07; z 9 maja 2008 r., II PK 11/08; z 21 maja 2008 r., I UK 11/08, z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08). Skarżący powinien zawrzeć w skardze wyodrębniony wywód prawny wskazujący, w czym przejawia się oczywistość naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego (zob. postanowienia SN: z 5 września 2008 roku, I CZ 64/08, z 19 grudnia 2001 roku, IV CZ 200/01, z 9 czerwca 2008 roku, II UK 37/08).
3 Skarżący wskazali na oczywistą zasadność skargi wiążącą się z faktem, że Sąd wydając zaskarżone orzeczenie, popełnił błędy o charakterze kwalifikowanym, które może dostrzec przeciętny prawnik. Według twierdzenia skarżących Sąd Apelacyjny, dokonując wykładni art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. przepis ten wyłożył błędnie i tym samym bezzasadnie przyjął, że po wydaniu tytułu wykonawczego, nie zaistniało zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie powodów wygasło, a nadto doszło do niemożności egzekwowania zobowiązania przez pozwanego względem powodów, pomimo że zdarzenia te wynikają wprost z treści ugody zawartej między stronami 2 sierpnia 2012 r. (§ 1 ust. 1, 3, 6 i 8, a także § 2 ust. 1, § 5 ust. 6 i 1 oraz § 9). Tymczasem w sprawie trudno dopatrzeć się uchybień procesowych widocznych na pierwszy rzut oka. Uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego nie budzi zastrzeżeń ani co do ustaleń faktycznych, ani odnośnie zastosowanych przepisów prawa. Sąd orzekający w sprawie ustalił, że strony w ugodzie z 2 sierpnia 2012 r. postanowiły, że nie stanowiła ona odnowienia długu w rozumieniu art. 506 k.c. i nie doszło do przekształcenia wierzytelności strony pozwanej. Dlatego mogła ona dochodzić swoich należności na podstawie posiadanego bankowego tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności. W świetle tak poczynionych ustaleń nie budziła wątpliwości także wykładnia art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą być więc przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione, a dla spełnienia wymogu z art. 3984 § 2 k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, choć dla obu tych przesłanek argumenty mogą być podobne. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania; nie analizuje zaś podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana i skonstruowana, aby Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać w uzasadnieniu jej podstaw pozostałych elementów konstrukcyjnych, ani tym bardziej się ich domyślać (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 2021 r. II CSK 4/20, z dnia
4 5 sierpnia 2020 r., II PK 53/19). Odwołanie się przez skarżącego w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do podstaw kasacyjnych nie było zatem wystarczające Sąd Apelacyjny wskazał, że przedmiotem drugiej ugody było określenie nowych warunków spłaty zadłużenia z tytułu umowy ( § 1.1). W rezultacie strona pozwana mogła skierować do powodów pismo nazwane wypowiedzenie warunków spłaty umowy, czyli wypowiedzenie tych warunków, które zostały ustalone w drugiej ugodzie. Tym samym za niewiarygodne uznał twierdzenia powodów, że pozostawali w nieświadomości, iż pismo z października 2013 r. dotyczy ugody z 2012 r. z tej przyczyny, że nie znalazło się sformułowanie mówiące o odstąpieniu od ugody. Skoro wypowiedzenie to powodowie otrzymali, nie było przeszkód aby zakwestionowali już w pozwie brak umocowania osób które je podpisały do złożenia oświadczenia woli. Tym samym nie może być mowy o tym, że Sąd Apelacyjny dokonał błędnej wykładni art. 843 § 3 k.p.c. skutkującej oczywistą zasadnością skargi. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. i 99 k.p.c. w związku z art. 108 § 1 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. Zgodnie z § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, a także § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – mając na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23 kwietnia 2020 r., SK 66/19 – Sąd Najwyższy przyznał adwokatowi D. W. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] kwotę 5400 zł, w tym podatek VAT, tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. [as]
5
Powiązane orzeczenia
- I CSK 468/23 2024-05-13Czy umowa restrukturyzacji kredytu, obejmująca uznanie długu przez kredytobiorcę, dezaktualizuje lub umarza obowiązek stwierdzony bankowym tytułem egzekucyjnym (BTE) zaopatrzonym w klauzulę wykonalności, w związku z nada…
- I CSK 1551/23 2024-06-25Czy bankowy tytuł egzekucyjny związany z umową kredytu, który został opatrzony klauzulą wykonalności, wyklucza istnienie interesu prawnego kredytobiorcy w ustaleniu nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z tej umowy…
- IV CSK 114/19 2019-09-20Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną opartą na zarzucie naruszenia art. 6 k.c. w związku z brakiem udowodnienia przez powoda faktu wypowiedzenia umowy kredytowej i poinformowania o tym pozwa…
- II CSK 195/18 2018-08-31Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. w sytuacji, gdy skarżący zarzuca sądowi drugiej instancji błędne przypisanie bankowemu tytułowi egzekucyjnemu mocy dowodowej sprzec…
- V CSK 621/15 2016-04-13Czy uzyskanie przez wierzyciela wyroku sądowego zasądzającego to samo roszczenie, na które wcześniej wierzyciel uzyskał już tytuł egzekucyjny w postaci aktu notarialnego opatrzonego klauzulą wykonalności, jest okolicznoś…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1art. 840 § 1 pkt 2 KPCart. 506 KCart. 3984 § 2 KPCart. 843 § 3 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1 KPCart. 108 § 1 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy