I CSK 2327/24

I CSK 2327/24 POSTANOWIENIE 23 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Maciej Kowalski na posiedzeniu niejawnym 23 czerwca 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa V. spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąw W. przeciwko R. R. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej R. R. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 29 grudnia 2023 r., I AGa 225/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od R.R. na rzecz V. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia R.R. do dnia zapłaty. (a.z.) UZASADNIENIE W skardze kasacyjnej wywiedzionej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 29 grudnia 2023 r. pozwana R. R. wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. I CSK 2327/24 2 Zdaniem skarżącej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona ponieważ powódka w pozwie wniosła o zasądzenie od pozwanej 195 512,08 zł wraz z odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych. Powódka nie wniosła ani alternatywnie o zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie, ani na dalszym etapie postępowania nie zmieniła żądania w zakresie odsetek. W tym stanie rzeczy uznać należy, że Sąd Apelacyjny przyznał powódce świadczenie uboczne (odsetki ustawowe za opóźnienie) które nie było objęte żądaniem powódki, co prowadzi do konkluzji, że zaskarżone orzeczenie, w zakresie przyznającym powódce odsetki ustawowe za opóźnienie, jest wadliwe. W tym kontekście pozwana wskazała na art. 321 § 1 k.p.c. Powódka w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Mając powyższe na względzie podkreślić należy, że cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez prawidłowe powołanie i wyczerpujące uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które - zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. - będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Powołanie się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) stawia skarżącemu szczególnie wysokie wymagania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, podzielanym przez doktrynę, oczywista zasadność skargi oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. Sytuacja taka będzie miała miejsce tylko wtedy, gdy bez wątpienia wystąpiły zarzucane uchybienia, jest I CSK 2327/24 3 pewne, że miały one wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia albo podniesione we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania argumenty oczywiście uzasadniają zasadność wniesionego środka prawnego. Oczywiste jest przy tym tylko to, co można dostrzec od razu - bez potrzeby głębszej analizy czy przeprowadzenia wnikliwych badań lub dociekań. Innymi słowy, podnoszone uchybienia muszą mieć kwalifikowany charakter i być dostrzegalne na pierwszy rzut oka - już nawet przy pobieżnej lekturze skargi (zob. m.in. postanowienia SN: z 27 kwietnia 2006 r., I CZ 15/06; z 7 maja 2010 r., V CSK 459/09; z 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18; z 17 grudnia 2019 r., IV CSK 307/19, z 28 stycznia 2022 r., I CSK 584/22; z 7 czerwca 2023 r., I CSK 742/23; z 20 października 2023 r., I CSK 1673/23). Podkreślenia wymaga, że przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. obejmuje jedynie uchybienia przepisom prawa materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji w skardze kasacyjnej, o charakterze elementarnym, które polegają w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym. Należy też wskazać, że zgodnie z powszechnie aprobowanym w orzecznictwie i nauce prawa stanowiskiem, o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania w związku z wystąpieniem przyczyny kasacyjnej z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. nie decyduje per se nawet oczywiste naruszenie konkretnego przepisu, lecz jego skutek polegający na wydaniu oczywiście nieprawidłowego orzeczenia, które nie może się ostać (zob. np. postanowienie SN z 1 grudnia 2023 r., I CSK 5300/22 i przywołane tam orzecznictwo). Skarżąca nie przedstawiła przekonujących od razu, widocznych prima facie, twierdzeń wykazujących racje podważające rozstrzygnięcie poddane krytyce i zaskarżeniu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażono stanowisko, że nie stanowi naruszenia art. 321 § 1 k.p.c. zasądzenie - w miejsce żądanych odsetek I CSK 2327/24 4 ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych, „zwykłych” odsetek ustawowych za opóźnienie. Kluczowy jest tu bowiem przedmiot żądania, którym były odsetki ustawowe i okoliczność, że wysokość zasądzonych odsetek jest niższa niż żądanie pozwu (zob. wyrok SN z 29 stycznia 2025 r., II CSKP 1616/22). Zastosowanie przez sąd orzekający w sprawie wykładni danego przepisu akceptowanej w orzecznictwie Sądu Najwyższego wyłącza możliwość uznania, że sąd ten w sposób oczywisty naruszył ten przepis i tym samym przyjęcie, że skarga kasacyjna pozwanej jest oczywiście uzasadniona. W sprawie nie zachodzi także nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1 k.p.c.). Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z art. 99 w zw. z art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. przy uwzględnieniu § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. [a.ł] Maciej Kowalski