I CSK 2336/22
WyrokIzba Cywilna2022-08-09
Skład orzekający: Mariusz Załucki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna oparta na zarzutach dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych, w tym opinii biegłego, może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistej zasadności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zarzuty skarżącej dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych, w tym polemika z opinią biegłego, nie spełniają przesłanki oczywistej zasadności określonej w art. 398(9) § 1 pkt 4 k.p.c. Skarga kasacyjna nie może być oparta na kwestionowaniu oceny dowodów i stanu faktycznego, a jedynie na kwalifikowanym naruszeniu prawa widocznym od razu.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od postanowienia sądu okręgowego, które oddaliło jej apelację od postanowienia sądu rejonowego o stwierdzeniu nabycia spadku. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.c. w zakresie ustalenia spadkobiercy z urzędu oraz uwzględnienia opinii biegłego, kwestionując stan świadomości testatora w chwili sporządzania testamentu. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącej na rzecz wnioskodawczyni zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 2336/22 POSTANOWIENIE Dnia 9 sierpnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mariusz Załucki w sprawie z wniosku K. W. z udziałem P. W. i S. D. o stwierdzenie nabycia spadku po J. W., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 sierpnia 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki S. D. od postanowienia Sądu Okręgowego w R. z dnia 21 września 2021 r., sygn. akt V Ca […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od uczestniczki S. D. na rzecz wnioskodawczyni K.W. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE S. D.– uczestniczka postępowania z wniosku K. W. o stwierdzenie nabycia spadku po J. W. wywiodła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w R. z 21 września 2021 r., którym oddalono jej apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w R. z 9 listopada 2017 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W niniejszej skardze oparto się na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Skarżąca podniosła, że oczywista zasadność skargi wynika z naruszenia art. 670 w zw. z art. 278 § 1 w zw. z art. 233 § 1 w zw. z art. 286 w zw. z art. 289
2 w zw. z art. 272 w zw. z art. 290 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., a przejawia się w zaniechaniu ustalenia osoby spadkobiercy przez sąd z urzędu oraz uwzględnieniu podczas wydawania orzeczenia wniosków opinii biegłego sądowego, które w ocenie skarżącej nie były jednoznaczne. Według skarżącej bowiem w chwili sporządzania testamentu holograficznego mogło dojść do remisji choroby testatora. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, dla skutecznego powołania w skardze przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. skarżący powinien w wyodrębnionym wywodzie prawnym wykazać, że w sprawie doszło do kwalifikowanego, a zatem oczywistego naruszenia przepisu prawa podlegającego jednoznacznej wykładni. Naruszenie powinno być widoczne od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy, a zadaniem skarżącego jest wykazanie, że w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe, niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa. (zob. np. postanowienia z 23 grudnia 2021, I CSK 142/21; z 22 grudnia 2021, II CSK 390/21; z 9 grudnia 2021, IV CSK 365/21 oraz z 26 listopada 2021, III CSK 119/21). Skarżąca nie sprostała temu wymaganiu. Podstawowym motywem przedstawionej przez nią argumentacji jest bowiem polemika z wnioskami wynikającymi z opinii biegłej co do stanu świadomości i swobody złożenia oświadczenia woli w chwili testowania. Do wyjaśnienia wątpliwości związanych z opinią wydaną przez biegłego sądowego służą natomiast takie środki procesowe jak pytania do biegłego, ewentualnie wniosek o wystąpienie przez sąd o opinię uzupełniającą. Skarga kasacyjna z kolei nie może zostać oparta na zarzutach dotyczących oceny dowodów i ustalania stanu faktycznego sprawy (art. 3983 § 3 k.p.c.). Wywód przedstawiony przez skarżącą stanowi zaś jej własną wersję stanu faktycznego sprawy. Na marginesie należy dodać, że sama skarżąca dostrzega jedynie możliwość, ewentualność zaistnienia innego stanu mentalnego testatora niż ustalony przez sąd rozpoznający sprawę. Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej odnosi się zaś jedynie do sytuacji jednoznacznych, oczywistych prima facie, nie wzbudzających żadnych wątpliwości.
3 Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 2 in fine rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych. [as]
Powiązane orzeczenia
- V CSK 255/20 2020-12-14Czy skarga kasacyjna, której podstawą jest zarzut oczywistej zasadności oparty na krytyce oceny dowodów z opinii biegłych, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- III CSK 331/15 2015-12-15Czy skarga kasacyjna, której oczywista zasadność opiera się na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów, spełnia wymogi przyjęte w orzecznictwie Sądu Najwyższego dla wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej…
- II CSK 813/16 2017-05-30Czy skarga kasacyjna od postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku może być oparta na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów?
- IV CSK 305/19 2019-12-18Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, oparta na zarzutach dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie przesłanek istotnego…
- I CSK 1837/23 2024-09-12Czy skarga kasacyjna, oparta na przesłance oczywistej zasadności, może być przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący kwestionuje ocenę dowodów i ustalenia faktyczne dokonane przez sądy niższych instancji?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 670art. 278 § 1art. 233 § 1art. 286art. 289art. 272art. 290art. 13 § 2 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 1art. 98 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy