I CSK 246/13

WyrokIzba Cywilna2013-12-18

Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarezerwowanie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nieruchomości na drogę lokalną, przy jednoczesnym pozostawieniu jej w prywatnej własności, stanowi zmianę sposobu korzystania z nieruchomości uzasadniającą żądanie jej wykupienia na podstawie art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że samo przeznaczenie terenu w planie zagospodarowania przestrzennego na drogę lokalną nie stanowi zmiany sposobu korzystania z nieruchomości, jeśli pozostaje ona w prywatnej własności. Właściciel nadal może uniemożliwić korzystanie z niej osobom trzecim, a ewentualne ograniczenie jego praw może nastąpić dopiero w przyszłości, np. w drodze postępowania wywłaszczeniowego. Wykładnia Sądu Apelacyjnego nie była oczywiście wadliwa, a przedstawione zagadnienia prawne nie budziły wątpliwości uzasadniających przyjęcie skargi do rozpoznania.
Stan faktyczny
Powód domagał się nakazania i zasądzenia od Gminy L. wykupu nieruchomości, która została zarezerwowana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na drogę lokalną. Powód argumentował, że takie przeznaczenie stanowi zmianę sposobu korzystania z nieruchomości. Sąd Apelacyjny oddalił powództwo, uznając, że samo przeznaczenie terenu w planie nie zmienia sposobu jego korzystania, dopóki pozostaje on własnością prywatną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 246/13 POSTANOWIENIE Dnia 18 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa P. […] Spółki z o.o. w W., obecnie "L. […] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością P. […]" Spółki Komandytowo-Akcyjnej z siedzibą w W. przeciwko Gminie L. o nakazanie i zasądzenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 grudnia 2013 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W skardze kasacyjnej jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania podniesiono oczywistą zasadność skargi oraz występujące na jej tle cztery istotne zagadnienia prawne. Oczywista zasadność skargi ma polegać na tym, że zarezerwowanie w miejscowym planie zagospodarowania nieruchomości na drogę lokalną nie stanowi zmiany przeznaczenia i sposobu korzystania z tej działki – wszak od tej pory właściciel może korzystać z działki tylko wraz z innymi osobami (musi znosić korzystanie z niej przez inne osoby). W tej sprawie skarga nie jest oczywiście uzasadniona, trafnie bowiem Sąd Apelacyjny wskazał, że samo przeznaczenie terenu na określone funkcje w planie zagospodarowania terenu nie świadczy o zmianie sposobu korzystania z tego terenu. Dopóki bowiem działka będzie własnością prywatną, dopóty nie może stać się drogą publiczną. Ewentualne przeznaczenie jej na ten cel może jedynie służyć w przyszłości wdrożeniu postępowania wywłaszczeniowego. Skoro zatem dotychczas działka jest wykorzystywana jako droga prywatna, a w planie przeznaczono ją na drogę lokalną, to nic się nie zmieniło i nie ma podstaw do żądania jej wykupienia, a skarga nie jest oczywiście uzasadniona. Można oczywiście bronić odmiennej interpretacji mających zastosowanie w sprawie przepisów, co czyni skarżący w skardze kasacyjnej, jednakże niewątpliwie sposobu wykładni dokonanej przez Sąd Apelacyjny nie można uznać za oczywiście wadliwego, tym bardziej, że znajduje on swoje uzasadnienie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Pierwsze zagadnienie prawne sprowadza się do pytania o skutki zarezerwowania działki w planie miejscowym na drogę publiczną co do prawa własności tej działki. Sąd Apelacyjny trafnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku SA, że jest to bez znaczenia – jeżeli działka pozostaje własnością prywatną, to właściciel może uniemożliwić korzystanie z niej osobom trzecim, choćby plan przeznaczał 3 ją na drogę publiczną. Nie stanowi to również ograniczenia korzystania z tej nieruchomości, skoro dotychczas była wykorzystywana jako droga. Ewentualne ograniczenie mogłoby mieć miejsce dopiero przy realizacji planu, np. wywłaszczeniu. Wreszcie ze sformułowania art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jasno wynika, że dotyczy on również nieruchomości nieobjętych bezpośrednio planem miejscowym, jeśli uchwalenie tego planu jednoznacznie rzutuje na korzystanie z nich. Przedstawione zagadnienie prawne stanowi zatem wyłącznie subiektywną wątpliwość skarżącego. Wykładnia art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie budzi w tym zakresie wątpliwości – przewidziane tam roszczenie przysługuje wyłącznie, gdy plan miejscowy „narusza prawa nabyte”, tzn. ingeruje w sposób korzystania z nieruchomości. Sam plan nie może przy tym zmieniać własności i samo przeznaczenie konkretnej nieruchomości w planie nie ogranicza praw właściciela. Jedyny skutek planu jest taki, że właściciel nie będzie mógł zmienić sposobu korzystania ze swojej nieruchomości na niezgodny z planem, ponieważ np. nie dostanie pozwolenia na budowę. Jednakże takiej sytuacji, tj. wyłączenia prawa do zmiany sposobu korzystania z nieruchomości przez właściciela, art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie normuje. Inaczej bowiem każde uchwalenie planu miejscowego łączyłoby się z potencjalnymi roszczeniami właścicieli nieruchomości objętych planem, co byłoby absurdem. Skoro zatem przedstawione w skardze zagadnienia prawne dadzą się wyjaśnić w drodze typowej wykładni prawa, a poruszone w nich problemy jurydyczne trafnie rozstrzygnął Sąd II instancji, to brak podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. aw db

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 36§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy