I CSK 246/15
WyrokIzba Cywilna2016-01-08
Skład orzekający: Karol Weitz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną dotyczącą możliwości ustanowienia rozdzielności majątkowej z mocą wsteczną, gdy stan faktycznej separacji małżonków miał charakter długotrwały?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli podniesione w niej zagadnienie prawne nie spełnia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. W niniejszej sprawie problem prawny dotyczący możliwości ustanowienia rozdzielności majątkowej z mocą wsteczną, mimo długotrwałej separacji faktycznej, został sformułowany kazuistycznie i nie stanowił istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, które miałyby znaczenie uniwersalne.Stan faktyczny
Powódka domagała się ustanowienia rozdzielności majątkowej między małżonkami. Skarga kasacyjna dotyczyła kwestii możliwości ustanowienia rozdzielności majątkowej z datą wcześniejszą niż dzień wytoczenia powództwa, w sytuacji gdy małżonkowie pozostawali w długotrwałej separacji faktycznej. Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 246/15 POSTANOWIENIE Dnia 8 stycznia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Karol Weitz w sprawie z powództwa P. Ż. przeciwko A. Ż. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w W. o ustanowienie rozdzielności majątkowej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 stycznia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt IV Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 24 września 2014 r. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzebę wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Obie te przesłanki zostały powiązane z tym samym problemem - pytaniem o możliwość ustanowienia rozdzielności majątkowej z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa (art. 52 § 2 k.r.o.) w sytuacji, w której stan separacji faktycznej małżonków miał charakter długotrwały. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej (por. postanowienia z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151).
3 W podobny sposób rozumieć należy także przesłankę ujętą w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. - z tą jednak różnicą, że obowiązkiem skarżącego pozostaje w tym wypadku wykazanie istnienia rozbieżnych wypowiedzi czy orzeczeń odnoszących się do ogólnej kwestii z zakresu wykładni prawa (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 2015 r., II CSK 592/14, nie publ.). Problem wskazany w skardze kasacyjnej nie odpowiada jednak żadnej z tych przesłanek. Został on sformułowany w sposób kazuistyczny, z odniesieniem do konkretnych okoliczności faktycznych sprawy, określonych w wąski i specyficzny sposób. Tymczasem krąg przesłanek uzasadniających ustanowienie rozdzielności majątkowej z mocą wsteczną został celowo określony przez ustawodawcę w ogólny sposób, z pozostawieniem szerokiego marginesu oceny sądom orzekającym na gruncie konkretnych spraw. W konsekwencji, wyjaśnienie wskazanego problemu przez Sąd Najwyższy w ramach rozpoznania skargi kasacyjnej mogłoby przyczynić się wyłącznie do rozpoznania konkretnej sprawy - trudno natomiast przyjąć, by mogło doprowadzić do sformułowania uniwersalnego i ogólnego poglądu, który miałby istotny wpływ na rozwój prawa mogąc stanowić punkt odniesienia także przy rozstrzyganiu innych spraw. W konsekwencji, nie można stwierdzić, by w odniesieniu do problemu, na który powołał się skarżący, mogły zostać spełnione publiczne cele skargi kasacyjnej, niezbędne dla niej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). aw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 3236/24 2025-12-02Czy w przypadku separacji faktycznej małżonków, sąd ma obowiązek ustanowić rozdzielność majątkową z datą wcześniejszą niż wytoczenie powództwa, a jeśli tak, to czy skarga kasacyjna od wyroku oddalającego apelację w tej s…
- I CSK 238/20 2021-02-11Czy skarga kasacyjna dotycząca ustanowienia rozdzielności majątkowej małżeńskiej z datą wsteczną, oparta na potrzebie wykładni art. 52 § 1 i 2 k.r.o. w zw. z art. 5 k.c., może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Naj…
- I CSK 4322/22 2022-12-21Czy długotrwała separacja faktyczna, trudności w porozumieniu co do zarządu majątkiem wspólnym, a także toczące się postępowanie rozwodowe stanowią wystarczającą przesłankę do ustanowienia rozdzielności majątkowej, gdy b…
- II CSK 476/18 2019-03-13Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, dotyczący wykładni art. 52 § 1 i 2 k.r.o. w kontekście ustanowienia rozdzielności majątkowej, spełnia wymogi formalne i merytoryczne określone w art. 3989 § 1 k.p…
- II CSK 332/15 2015-12-17Czy w sprawie o ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami, skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy powódka powołuje się na potrzebę wykładni art. 52 § 2 zdanie drugie k.r.o. oraz oczywistą…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 52 § 2 KROart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy