I CSK 2515/22
WyrokIzba Cywilna2022-11-29
Skład orzekający: Roman Trzaskowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność nabywcy wierzytelności wpływa na przerwanie biegu przedawnienia, a jeśli tak, to czy przerwanie biegu przedawnienia przez pierwotnego wierzyciela odnosi skutek również wobec nabywcy wierzytelności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności przez pierwotnego wierzyciela, jak i wszczęcie postępowania egzekucyjnego, przerywa bieg przedawnienia na podstawie art. 123 § 1 pkt 1 k.c. Ponadto, w przypadku przelewu wierzytelności, skutek przerwy przedawnienia uzyskany przez zbywcę odnosi się także do cesjonariusza. Sąd podkreślił, że nabywca wierzytelności może samodzielnie przerwać bieg przedawnienia poprzez złożenie własnego wniosku o nadanie klauzuli wykonalności.Stan faktyczny
Powód domagał się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego. Sąd Apelacyjny oddalił jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił powództwo. Powód wniósł skargę kasacyjną, zarzucając potrzebę wykładni przepisów dotyczących wpływu czynności nabywcy wierzytelności na przerwanie biegu przedawnienia oraz przerwania biegu przedawnienia w stosunku do nabywcy w przypadku wszczęcia egzekucji przez pierwotnego wierzyciela. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 2515/22 POSTANOWIENIE Dnia 29 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Trzaskowski w sprawie z powództwa M. H. przeciwko […] Niestandaryzowanemu Sekurytyzacyjnemu Funduszowi Inwestycyjnemu Zamkniętemu w W. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 listopada 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 30 marca 2021 r., sygn. akt I ACa 523/20, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 30 marca 2021 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił apelację powoda M. H. od wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku z 17 czerwca 2020 r. oddalającego jego powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty z 2 listopada 2015 r. wydanego przez Sąd Rejonowy w Lublinie w sprawie o sygn. akt VI Nc-e 2026077/15 na rzecz Bank Spółki Akcyjnej w W. (dalej – „Bank”) będącego poprzednim wierzycielem, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z 12 lutego 2018 r. na rzecz pozwanego – […] Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. („Fundusz”), który nabył wierzytelność stwierdzoną wskazanym nakazem.
2 W skardze kasacyjnej, w uzasadnieniu wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, skarżący wskazał przyczynę kasacyjną określoną w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Jego zdaniem w sprawie zachodzi potrzeba wykładni art. 123 § pkt 1 oraz art. 124 k.c. w kontekście wpływu czynności nabywcy wierzytelności na przerwanie biegu przedawnienia oraz przerwania biegu przedawnienia również w stosunku do nabywcy wierzytelności w przypadku wszczęcia egzekucji przez pierwotnego wierzyciela. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z art. 3981 § 1 k.p.c. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje co do zasady od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, a więc orzeczeń wieńczących dwuinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sądy obu instancji dysponują pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. Jednakże zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W zamyśle ustawodawcy skarga kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa. Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z uzasadnieniem (art. 3984 § 2 k.p.c.). Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, powołanie się na przyczynę kasacyjną przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania przez stronę skarżącą, że chodzi o wykładnię przepisów prawa, których treść i znaczenie nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie lub, że istnieje potrzeba zmiany ich dotychczasowej wykładni, podania, w drodze stosownego jurydycznego wywodu, na czym owe wątpliwości polegają, a także że mają one poważny oraz rzeczywisty charakter i ich rozstrzygnięcie wiąże się
3 z rozpatrywaną sprawą i jest istotne z punktu widzenia wyniku postępowania oraz publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu (por.m.in. postanowienia z 15 października 2002 r., II CZ 102/02, niepubl.; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, niepubl.; z 8 lipca 2008 r. I CSK 111/08, niepubl.; z 20 listopada 2015 r., III CSK 269/15, niepubl.; z 20 maja 2016 r., V CSK 692/15, niepubl.; z 3 sierpnia 2017 r., IV CSK 85/17, niepubl.; z 7 grudnia 2017 r., I CSK 499/17, niepubl.; z 26 kwietnia 2018 r., IV CSK 571/17, niepubl.). Wątpliwości prawne dostrzeżone przez skarżącego nie czynią zadość wskazanym wymaganiom. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego co do zasady zarówno złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu, jak i wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie takiego tytułu wykonawczego przerywa na podstawie art. 123 § 1 pkt 1 k.c. bieg przedawnienia jako czynność przedsięwzięta bezpośrednio w celu egzekwowania roszczeń (zob. np. uchwała Sądu Najwyższego z 16 stycznia 2004 r., III CZP 101/03, OSNC 2005, Nr 22, poz. 58; wyroki Sądu Najwyższego z 23 listopada 2011 r., IV CSK 156/11, OSNC - ZD 2013, Nr 1, poz. 7 i z 12 lutego 2015 r., IV CSK 272/14, niepubl.). Z orzecznictwa wynika również, że w przypadku przelewu wierzytelności nabywca wierzytelności uzyskuje ją w takim samym kształcie, w jakim przysługiwała zbywcy, co oznacza, iż co do zasady skutek w postaci przerwy przedawnienia uzyskany przez zbywcę odnosi się także do cesjonariusza (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2018 r., V CSK 533/17, OSNC 2019, nr 9, poz. 96). Z wiążących ustaleń faktycznych wynika, że w dniu 2 listopada 2015 r. wydany został nakaz zapłaty przez Sąd Rejonowy w Lublinie w sprawie z powództwa Banku przeciwko M. H., zasądzający kwotę 165.034,37 zł z bliżej
4 oznaczonymi odsetkami umownymi i ustawowymi („Tytuł egzekucyjny”), a w dniu 25 stycznia 2016 r. Sąd ten nadał Tytułowi klauzulę wykonalności. W dniu czerwca 2016 r. Bank zawarł z Funduszem umowę przelewu (m.in.) wierzytelności z ww. nakazu zapłaty, a w dniu 28 października 2016 r. zostało umorzone - na podstawie art. 825 pkt 1 k.p.c., na wniosek Banku uzasadniony dokonaniem cesji na rzecz Funduszu - postępowanie egzekucyjne wszczęte 21 marca 2016 r. W dniu 27 listopada 2017 r. Fundusz złożył wniosek o nadanie na jego rzecz klauzuli wykonalności Tytułowi egzekucyjnemu. Postanowieniem z 1 lutego 2018 r. nakazowi została nadana klauzula wykonalności na rzecz powanego, a 12 lutego 2018 r. tytuł wykonawczy został wydany pozwanemu. W dniu 17 czerwca 2019 r. powód został zawiadomiony o wszczęciu egzekucji na wniosek Funduszu. W tak ustalonych okolicznościach faktycznych Sąd Apelacyjny przyjął, że w następstwie złożenia wniosku o nadanie klauzuli wykonalności przez Bank nastąpiło skuteczne przerwanie terminu przedawnienia, co z kolei odniosło także skutek wobec nabywcy wierzytelności, czyli Funduszu. Ponadto pozwany, jako nowy wierzyciel, już w dniu 27 listopada 2017 r. złożył własny wniosek o nadanie klauzuli wykonalności w trybie art. 788 k.p.c., a tym samym przerwał sześcioletni termin przedawnienia wynikający z art. 125 k.c. oraz termin 3 lat co do egzekucji należności odsetkowych. Zważywszy zatem, że w ocenie Sądu Fundusz samodzielnie przerwał bieg przedawnienia, sformułowane we wniosku wątpliwości co do tego, czy egzekucja wszczęta przez pierwotnego wierzyciela przerywa bieg przedawnienia również w stosunku do nabywcy wierzytelności, nie mają rozstrzygającego znaczenia dla wyniku postępowania. Skarżący nie wyjaśnił natomiast w żaden sposób, na czym polegać mają ujawnione jego zdaniem na tle regulacji art. 123 § pkt 1 oraz art. 124 k.c. wątpliwości dotyczące „wpływu czynności nabywcy wierzytelności na przerwanie biegu przedawnienia” ani nie wskazał, które z przyjętych przez Sąd Apelacyjny własnych czynności pozwanego nie powinny skutkować przerwaniem biegu przedawnienia. Tym samym nie wykazał występowania w sprawie przyczyny uzasadniającej przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
5 Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. l.n ał
Powiązane orzeczenia
- III CZP 60/16 2016-10-26Czy przerwanie biegu przedawnienia roszczenia, w wyniku złożenia przez wierzyciela wniosku o wszczęcie egzekucji na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego, odnosi skutek wobec nabywcy wierzytelności, który nie jest ban…
- V CSK 493/16 2017-04-25Czy nabywca wierzytelności, który nie jest bankiem, może powoływać się na przerwę biegu przedawnienia spowodowaną wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w klauzulę…
- I CSK 6/17 2017-07-21Czy nabywca wierzytelności, niebędący bankiem, może powoływać się na przerwę biegu przedawnienia spowodowaną wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w klauzulę wyko…
- III CSK 37/20 2020-07-22Czy nabywca wierzytelności niebędący bankiem może powoływać się na przerwę biegu przedawnienia spowodowaną wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w klauzulę wykona…
- III CZP 84/17 2017-12-21Czy nabywca wierzytelności niebędący bankiem może powoływać się na przerwę biegu przedawnienia spowodowaną złożeniem wniosku o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 123art. 124 KCart. 3981 § 1 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 123 § 1 pkt 1 KCart. 825 pkt 1 KPCart. 788 KPCart. 125 KCart. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy