I CSK 2537/24

I CSK 2537/24 POSTANOWIENIE 30 stycznia 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Władysław Pawlak na posiedzeniu niejawnym 30 stycznia 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa A. P. przeciwko P. spółce akcyjnej w W. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej A. P. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 27 października 2023 r., V ACa 610/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) zł, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia powodowi niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. I CSK 2537/24 2 UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną powoda A. P. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 27 października 2023 r., sygn. akt V ACa 610/22 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które – zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. - będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, Nr 4, poz. 53). Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznana stanowi jej element samodzielny, wyodrębniony w oddzielnej jednostce normatywnej i nie może być utożsamiany z innymi wymogami formalnymi skargi kasacyjnej, w tym jej podstawami i ich uzasadnieniem (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 19 czerwca 2008 r., II UZ 18/08; z dnia 10 marca 2016 r., II CSK 10/16; z dnia 8 stycznia 2019 r., IV CSK 243/18). Powód oparł wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance określonej przez art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Tytułem jej wykazania I CSK 2537/24 3 przedstawił wywód sprowadzający się do stwierdzenia, że oczywista zasadność jego skargi kasacyjnej, wobec kwalifikowanego naruszenia przez Sąd Apelacyjny przepisów art. 415 k.c. w zw. art. 80 § 2 i art. 49 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1001), polegała na tym, iż notariusz A. P. sporządzając akt notarialny z […], (Rep […]), dokumentujący umowę sprzedaży nieruchomości położonych w J., składających się z działki nr […] oraz związanego z nią udziału w nieruchomości składającej się z działki nr […], nie dochował należytej staranności wynikającej z charakteru jego działalności. Jak wskazał skarżący, notariusz sporządził ten akt na podstawie podrobionej uchwały nr 4 z 5 września 2013 r. D. spółka jawna w K., dotyczącej wyrażenia zgody na zbycie przez spółkę powyższych nieruchomości, wobec nieautentyczności podpisu powoda na tym dokumencie (brak reliefu). Sąd II instancji, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wyjaśnił, że w stanie faktycznym sprawy nie zachodziły przesłanki do przypisania notariuszowi A. P. odpowiedzialności deliktowej (art. 415 k.c. w zw. z art. 80 § 2 i art. 49 ustawy prawo o notariacie), a w konsekwencji ubezpieczycielowi P. S.A. w W. odpowiedzialności odszkodowawczej za notariusza. Ze stanowiskiem tym nie zgodził się powód, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu kwalifikowane naruszenie art. 415 k.c. w zw. z art. 80 § 2 i art. 49 ustawy prawo o notariacie, poprzez przyjęcie, że ostatecznie nie doszło do wykazania, że notariusz (za którego odpowiada pozwany ubezpieczyciel) dopuścił się działania (zaniechania), stanowiącego źródło szkody. Według wiążących w postępowaniu kasacyjnym ustaleń faktycznych (art. 39813 § 2 k.p.c.) fakt mechanicznego skopiowania podpisu powoda pod uchwałą nr 4 z dnia 5 września 2013 r. nie był widoczny dla osoby, która nie posiadała fachowej wiedzy z zakresu badania pisma ręcznego. Nie jest możliwe ustalenie, przy zastosowaniu jakich technik i urządzeń, dokonano kompilacji tego dokumentu. Kompilacja mogła zostać ujawniona jedynie po przeprowadzeniu specjalistycznych badań mikroskopowych warstwy celulozowej. W miejscu styku środka piszącego z papierem może nastąpić odkształcenie papieru, czyli tzw. relief, który występuje najczęściej w przypadku długopisu. Relief może nie wystąpić, gdy środkiem pisarskim będzie cienkopis lub pióro, wtedy grot środka piszącego ślizga się po I CSK 2537/24 4 podłożu. Sama zmiana oświetlenia nie ma wpływu na ocenę autentyczności podpisu. Do ustalenia autentyczności niezbędne są oświetlenie i powiększenie. Mając na względzie zaprezentowaną przez skarżącego argumentację i odnosząc się do powołanej przesłanki oczywistej zasadności skargi (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) należy wskazać, że przesłanka ta zachodzi wtedy, gdy zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej wynika prima facie, bez głębszej analizy prawnej. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji w skardze kasacyjnej, o charakterze elementarnym polegających w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym. Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15). Oceniając, więc, wynikającą z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłankę oczywistej zasadności skargi kasacyjnej należy dostrzec, że ma ona charakter wyjątkowy; powinna, bowiem, dać się stwierdzić bez zbytniego wgłębiania się w sprawę (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 sierpnia 2007 r., III UK 45/07). Wskazanych wymogów skarżący nie spełnił. Zaprezentowana przez niego argumentacja stanowi w istocie próbę zaangażowania Sądu Najwyższego do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez Sąd II instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest celem postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu, przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Nadto trzeba też wskazać, że uzasadnienie wniosku skarżącego o przyjęcie jego skargi do rozpoznania pozbawione jest pogłębionej argumentacji prawnej, która miałaby przekonać, że istotnie doszło do oczywistego naruszenie konkretnych przepisów prawa, co, w efekcie, uniemożliwia bliższe, szczegółowe odniesienie się do twierdzenia skarżącego o tym, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Sam, I CSK 2537/24 5 zaś, fakt niepodzielania zapatrywania sądu drugiej instancji w zakresie analizy prawnej przedstawionych w sprawie kwestii prawnych nie może stanowić o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c. i art. 398²¹ k.p.c., w zakresie zaś odsetek, opierając się na art. 98 § 11 k.p.c. w zw. z art. 19 ust. 1 i art. 31 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 614) oraz przy uwzględnieniu § 2a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności (jedn. tekst: Dz. U. z 2021 r., poz. 2324). Zasądzone koszty obejmują wynagrodzenie za zastępstwo procesowe ustalone według stawki minimalnej (§ 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych - jedn. tekst: Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.). [P.G.] [a.ł]