I CSK 2585/23

WyrokIzba Cywilna2024-07-25

Skład orzekający: Jacek Grela

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistego uzasadnienia, jeśli jej uzasadnienie sprowadza się do polemiki z zaskarżonym orzeczeniem i próby kolejnej weryfikacji ustaleń faktycznych i oceny prawnej przez Sąd Najwyższy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy jej uzasadnienie sprowadza się do polemiki z zaskarżonym orzeczeniem i próby kolejnej weryfikacji ustaleń faktycznych i oceny prawnej, zamiast wykazać kwalifikowane naruszenie prawa. Przesłanka oczywistego uzasadnienia (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) wymaga wykazania, że sąd drugiej instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego wykładnia nie budzi wątpliwości, a nie jedynie próby zaangażowania Sądu Najwyższego do kolejnej instancyjnej weryfikacji.
Stan faktyczny
J. T. wniósł skargę o wznowienie postępowania w sprawie o zasiedzenie nieruchomości. Sąd Rejonowy oddalił skargę, a Sąd Okręgowy zmienił postanowienie w części dotyczącej udziału we współwłasności i oddalił apelację w pozostałym zakresie. J. T. wniósł skargę kasacyjną, powołując się na przesłankę oczywistego uzasadnienia. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od J. T. na rzecz B. H. koszty postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

I CSK 2585/23 POSTANOWIENIE 25 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Jacek Grela na posiedzeniu niejawnym 25 lipca 2024 r. w Warszawie w sprawie ze skargi J. T. z udziałem E. B., A. K., A. E., M. W., J. H., H. R., J. W., B. T., B. H. i E. K. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Wadowicach z dnia 26 maja 2004 r., sygn. akt I Ns 948/03, na skutek skargi kasacyjnej J. T. od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z 7 grudnia 2022 r., II Ca 3046/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od J. T. na rzecz B. H. 450 (czterysta pięćdziesiąt ) zł kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE I CSK 2585/23 2 J.T. wniósł skargę o wznowienie postępowania o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości, zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Wadowicach z 26 maja 2004 r., I Ns 948/03 i o oddalenie wniosku o zasiedzenie, zniesienie postępowania i uchylenie objętego skargą postanowienia. Postanowieniem z 9 lutego 2018 r. Sąd Rejonowy w Wadowicach oddalił skargę. Postanowieniem z 7 grudnia 2022 r. Sąd Okręgowy w Krakowie zmienił ww. postanowienie w ten sposób, że: zmienił punkt II postanowienia w ten sposób, że: wskazany tam udział 5/32 części we współwłasności nieruchomości składającej się z działki o numerze […] zastąpił udziałem 19/128 części, a po słowach „z dniem 14 sierpnia 1996 r.” dodał słowa : „i oddalić wniosek o zasiedzenie udziału J. T., jako spadkobiercy B. H., wynoszącego 1/128 część we współwłasności nieruchomości położonej w W. przy ul. […] składającej się z działki o numerze […] o powierzchni 0,02338 ha, objętej zbiorem dokumentów […]; w pozostałym zakresie oddalił skargę J. T. o wznowienie postępowania (pkt 1) oraz oddalił apelację w pozostałym zakresie (pkt 2). W skardze kasacyjnej J. T., jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazał na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Zdaniem skarżącego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. I CSK 2585/23 3 Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy. Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości (zob. m.in. postanowienia SN: z 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07). Wywody, zawarte w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, sprowadzają się do polemiki z zaskarżonym orzeczeniem, nie zaś wykazania, że przy jego ferowaniu popełniono uchybienia w zakresie stosowania prawa, które miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom. Uzasadnienie wniosku stanowi w istocie próbę zaangażowania Sądu Najwyższego do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez Sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest celem postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. [SOP] I CSK 2585/23 4 [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 2 KPCart. 520 § 3art. 108 § 1art. 391 § 1art. 39821art. 13 § 2 KPC§ 1 pkt 4§ 1 pkt 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy