I CSK 2661/22
WyrokIzba Cywilna2022-07-14
Skład orzekający: Jacek Grela
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniesienie wkładu niepieniężnego do spółki jawnej stanowi rozporządzenie nieodpłatne w rozumieniu ustawy o księgach wieczystych i hipotece, a jeśli tak, to czy o łatwości dowiedzenia się o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym decyduje posiadanie przez nabywcę statusu przedsiębiorcy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia w sprawie istotnego zagadnienia prawnego. W uzasadnieniu wskazano, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia służącym ochronie interesu publicznego, a nie kolejną instancją sądową. Instytucja przedsądu ma na celu selekcję skarg pod kątem realizacji tego celu, a badanie przesłanek z art. 3989 § 1 k.p.c. nie jest merytoryczną oceną skargi.Stan faktyczny
Powód domagał się uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, a Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda. Powód wniósł skargę kasacyjną, wskazując jako przesłankę przyjęcia jej do rozpoznania istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego charakteru wniesienia wkładu niepieniężnego do spółki jawnej oraz jego wpływu na ocenę zgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 2661/22 POSTANOWIENIE Dnia 14 lipca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Grela w sprawie z powództwa D. M. przeciwko S.i Z. i B.S. Z. […] spółce jawnej w W. o uzgodnienie treści księgi wieczystej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 lipca 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 lipca 2021 r., sygn. akt II Ca […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w K. na rzecz radcy prawnego K. C. kwotę 3750 (trzy tysiące siedemset pięćdziesiąt) złotych, obejmującą należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z 2 lipca 2020 r., wydanym w sprawie z powództwa D. M. przeciwko S. Z. i B.S. Z. […] Spółce jawnej w W. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, oddalił powództwo w całości. Wyrokiem z 29 lipca2021 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację powoda.
2 W skardze kasacyjnej powód, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazał na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. W ocenie skarżącego w sprawie występują istotne zagadnienie prawne, a mianowicie: 1. czy wniesienie wkładu niepieniężnego do spółki jawnej w świetle art. 48-52 k.s.h., ma charakter rozporządzenia nieodpłatnego w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece?; 2. czy wniesienie wkładu niepieniężnego do spółki jawnej w świetle art. 48-52 k.s.h., stanowi rozporządzenie, którego charakter powinien być określany na podstawie okoliczności danego przypadku, w tym zgodnie z wykładnią umowy wedle przesłanek zawartych w art. 65 § 2 k.c.?; 3. czy o łatwości możliwości dowiedzenia się przez nabywcę prawa własności o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, decyduje posiadanie przez nabywcę statusu przedsiębiorcy, zwłaszcza gdy jednocześnie jego reprezentantem (jako wspólnik) jest zbywca prawa własności nieruchomości? Sąd Najwyzszy zważył, co nastepuje: W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18, niepubl.). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej
3 oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (por. niepublikowane postanowienia Sądu Najwyższego: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03, z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, z 26 września 2005 r., II PK 98/05, z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18). Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że powyższa przesłanka nie została wykazana. W uzasadnieniu nie powołano argumentów, które mogłyby świadczyć, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne. Wywód prawny uzasadniający istnienie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, a więc cechującego się nowością i dotychczas niewyjaśnionego w orzecznictwie powinien bowiem wskazywać na wątpliwości kwalifikowane, a nie zwykłe, które mogą być rozstrzygnięte przez sąd powszechny w toku rozpoznawania sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2019 r., I CSK 228/19). Takich wątpliwości skarga kasacyjna nie zawiera. Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu. O kosztach pełnomocnika z urzędu orzeczono na podstawie § 8 pkt 8 w zw. z § 11 pkt 8 w zw. z § 16 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 3 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 68 ze zm.), z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r. (SK 66/19, Dz.U. z 2020 r., poz. 769), a więc przy zastosowaniu § 2 pkt 8 w zw. z § 5 pkt 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w
4 sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). [as]
Powiązane orzeczenia
- V CSK 688/14 2015-06-23Czy w sprawie o zwrot pożyczki, w przypadku stwierdzenia przez sąd bezwzględnej nieważności umowy, sąd powinien zastosować z urzędu przepisy o nienależnym świadczeniu (bezpodstawnym wzbogaceniu), mimo niepowołania ich pr…
- IV CSK 563/15 2016-03-30Czy wniosek o wpis do księgi wieczystej, do którego nie załączono uchwały spółki, może zostać uwzględniony, a jeśli tak, to czy skarga kasacyjna od postanowienia odmawiającego wpisu, oparta na zarzucie naruszenia prawa m…
- I CSK 720/20 2021-04-15Czy w przypadku wykazania wadliwego ustalenia udziałów właścicieli w nieruchomości wspólnej, przed wydaniem wyroku uzgadniającego treść księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, sąd powinien respektować stan wynik…
- I CSK 3530/24 2025-11-19Czy skarga kasacyjna dotycząca przedawnienia roszczenia wspólnika o wypłatę wartości udziału kapitałowego w związku z wystąpieniem ze spółki jawnej spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- I CSK 473/20 2020-12-01Czy w sprawie o rozwiązanie spółki z powodu konfliktu między wspólnikami, powołanie się na istotne zagadnienie prawne lub rozbieżność w orzecznictwie sądów, uzasadnia przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 48art. 6 ust. 1art. 65 § 2 KCart. 6 ust. 2art. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 1§ 2§ 8 pkt 8§ 11 pkt 8
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy