I CSK 2781/23

WyrokIzba Cywilna2024-12-16

Skład orzekający: Dariusz Zawistowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji wydanego przed datą uchwały Sądu Najwyższego w sprawie składu sądu orzekającego na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19, może zostać przyjęta do rozpoznania z powodu oczywistej zasadności lub istotnego zagadnienia prawnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie przyjmuje skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli wskazane przez skarżącego podstawy, takie jak nieważność postępowania, oczywista zasadność czy istotne zagadnienie prawne, nie zachodzą. Wykładnia prawa dokonana w uchwale Sądu Najwyższego obowiązuje od dnia jej podjęcia, a zatem nie może stanowić podstawy do uwzględnienia skargi kasacyjnej dotyczącej orzeczenia wydanego przed tą datą. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej występuje jedynie w sytuacji, gdy wadliwość orzeczenia jest prima facie oczywista dla przeciętnego prawnika, a nie tylko w przypadku oczywistego naruszenia konkretnego przepisu.
Stan faktyczny
H.H. złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie, domagając się jego przyjęcia do rozpoznania. Jako podstawy wskazał nieważność postępowania, oczywistą zasadność skargi oraz istotne zagadnienie prawne. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania przez rozpoznanie apelacji na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego na podstawie ustawy COVID-19, co miało naruszać prawo do sprawiedliwego rozpoznania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawcy na rzecz Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta K. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

I CSK 2781/23 POSTANOWIENIE 16 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Dariusz Zawistowski na posiedzeniu niejawnym 16 grudnia 2024 r. w Warszawie w sprawie z wniosku H.H. z udziałem H.M., A.P., J.P., J.M., Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta K. i Gminy Miejskiej K. o zasiedzenie, na skutek skargi kasacyjnej H.H. od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z 22 lutego 2023 r., II Ca 1647/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania 2. zasądza od wnioskodawcy na rzecz Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta K. kwotę 2700 zł (dwa tysiące siedemset) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych w przypadku opóźnienia, rozpoczynającego bieg po upływie tygodnia od dnia doręczenia wnioskodawcy odpisu niniejszego postanowienia. UZASADNIENIE Zgodnie z brzmieniem art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w następujących wypadkach: – w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, I CSK 2781/23 2 – istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, – zachodzi nieważność postępowania, – skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa. Skarga kasacyjna wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 22 lutego 2023 r. zawiera wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania z powołaniem się na nieważność postępowania, jej oczywistą zasadność oraz występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego. Analiza wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia prowadzi jednakże do stwierdzenia, że wskazane przez skarżącego podstawy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zachodzą. Skarżący powołał się na naruszenie przez Sąd drugiej instancji przepisów postępowania przez zastosowanie przez Sąd II instancji art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 2095, ze zm.) i rozpoznanie apelacji H.H. przez Sąd II instancji na posiedzeniu niejawnym i w składzie jednego sędziego, co naruszyło konstytucyjne prawo wnioskodawcy do sprawiedliwego rozpoznania jego sprawy, wyrażone w art. 45 ust.1 Konstytucji RP, a skład Sądu orzekającego w drugiej instancji był sprzeczny z przepisami prawa. Skarżący odwołał się do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22, zgodnie z którą rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji I CSK 2781/23 3 kryzysowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.) ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ponieważ nie jest konieczne dla ochrony zdrowia publicznego (art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i prowadzi do nieważności postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.).Sąd Najwyższy stwierdził jednak, że przyjęta w uchwale wykładnia prawa obowiązuje od dnia jej podjęcia. Skargą kasacyjną zaskarżono natomiast postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 22 lutego 2023 r., czyli orzeczenie wydane przed podjęciem powołanej wyżej uchwały. Twierdzenie o istnieniu przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu jej oczywistej zasadności, nie znajduje dostatecznego uzasadnienia w świetle argumentacji przytoczonej w tym zakresie przez skarżącego. W judykaturze utrwalone jest stanowisko, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej ma miejsce jedynie wówczas, gdy bez dokonania głębszej analizy dla przeciętnego prawnika jest oczywiste, że podstawy skargi zasługują na uwzględnienie, a zatem ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej i przesądza to o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi. Dla takiej oceny stanowisko przedstawione przez skarżącego, związane z zarzutem naruszenia art. 7 k.c. oraz art. 234 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., nie daje zaś podstaw. W orzecznictwie podkreśla się także, że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia, nawet oczywistego, określonego przepisu nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, z dnia 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08). Powoływanie się przez skarżącego na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego wymaga odpowiedniego sformułowania tego zagadnienia, wskazania przepisów prawa, na których tle zagadnienie się wyłoniło oraz przedstawienia argumentacji jurydycznej uzasadniającej możliwość rozbieżnych I CSK 2781/23 4 ocen prawnych oraz istotności tego zagadnienia. Rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego o znaczeniu uniwersalnym, musi mieć jednocześnie także znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy, w której zagadnienie powstało. Argumentacja prawna powołana przez skarżącego w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz przedmiot przedstawionych zagadnień, nie pozwala zaś przyjąć, aby zagadnienia te mogły – z punktu widzenia okoliczności rozstrzyganej sprawy – być uznane za istotne zagadnienia prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Zostały one poza tym dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowej judykaturze Sądu Najwyższego. Nie istnieje zaś potrzeba wykładni przepisów prawa ani nie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli Sąd Najwyższy na ten temat wyraził już swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu. Z tych względów w przedmiocie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania orzeczono jak w treści postanowienia (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 520 § 2 w zw. z art. 13 § 2, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. [a.ł] sp

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 15zart. 45 ust.1art. 45 ust. 1art. 2art. 31 ust. 3art. 379 pkt 4 KPCart. 7 KCart. 234 KPCart. 13 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 2 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy