I CSK 2809/24
WyrokIzba Cywilna2025-10-29
Skład orzekający: Jacek Grela
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy więź rodzinna obejmująca prawo do utrzymywania kontaktów ojca z małoletnim dzieckiem stanowi dobro osobiste w rozumieniu art. 23 k.c. w kontekście przesłanki przedsądu skargi kasacyjnej z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przesłanka przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. nie została wykazana. Wskazał, że wątpliwości interpretacyjne, na które powołał się skarżący, zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w szczególności w wyroku z 10 maja 2021 r. (II CSKP 11/21), który stwierdza, że więź rodzinna obejmująca prawo do utrzymywania kontaktów ojca z małoletnim dzieckiem nie stanowi dobra osobistego w rozumieniu art. 23 k.c.Stan faktyczny
Powód dochodził ochrony dóbr osobistych. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację. Powód wniósł skargę kasacyjną, powołując się na przesłankę przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., wskazując na potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy odmówił dopuszczenia prokuratora do udziału w postępowaniu i odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanej koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 2809/24 POSTANOWIENIE 29 października 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Jacek Grela na posiedzeniu niejawnym 29 października 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa G.D. przeciwko B.K. o ochronę dóbr osobistych, na skutek skargi kasacyjnej G.D. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 27 lutego 2024 r., I ACa 929/22, 1. odmawia dopuszczenia prokuratora do udziału w postępowaniu kasacyjnym; 2. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 3. zasądza od powoda na rzecz pozwanej 2160 (dwa tysiące sto sześćdziesiąt) zł kosztów postępowania kasacyjnego. [S.J.] UZASADNIENIE G.D. wniósł pozew przeciwko B.K. o ochronę dóbr osobistych. Sąd Okręgowy w Tarnowie wyrokiem z 28 kwietnia 2022 r. oddalił powództwo Wyrokiem z 27 lutego 2024 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację.
I CSK 2809/24 2 W skardze kasacyjnej powód, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazał na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Zdaniem skarżącego w sprawie występuje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W zakresie odmowy dopuszczenia prokuratora do udziału w postępowaniu kasacyjnym zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 29 października 2025 r., I CSK 2579/24. W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości, określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy, a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących
I CSK 2809/24 3 w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu (zob. m.in. postanowienia SN: z 15 października 2002 r. II CZ 102/02; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07; z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07 i z 8 lipca 2008 r., I CSK 111/08). Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że powyższa przesłanka nie została wykazana. Wątpliwości, na które powołuje się skarżący zostały już rozstrzygnięte w wyroku z 10 maja 2021 r. (II CSKP 11/21), w którym Sąd Najwyższy zajął stanowisko, iż więź rodzinna obejmująca sferę prawa do utrzymywania osobistych, bezpośrednich lub pośrednich, kontaktów ojca z małoletnim dzieckiem, nie stanowi dobra osobistego w rozumieniu art. 23 k.c. Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 99 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. Jacek Grela [S.J.] [SOP]
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 259/21 2021-09-22Czy więź rodzinna w postaci niezakłóconej możliwości kontaktu z dzieckiem stanowi dobro osobiste podlegające ochronie z art. 24 k.c. w sposób, który uzasadniałby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu oczywi…
- I CSK 620/16 2017-03-28Czy więź rodzinna stanowi dobro osobiste podlegające ochronie na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 23 k.c., nawet jeśli zdarzenie skutkujące jej ustaniem nastąpiło przed wejściem w życie art. 446 § 4 k.c.?
- I CSK 1604/22 2022-11-23Czy skarga kasacyjna dotycząca naruszenia dobra osobistego w postaci więzi rodzinnej, w sytuacji gdy stan poszkodowanego nie uniemożliwia mu funkcjonowania w charakterze członka rodziny, a także kwestia retroaktywnego st…
- II CSKP 2419/22 2024-06-25Czy więź uczuciowa członka rodziny dziecka stanowi dobro osobiste podlegające ochronie na podstawie art. 24 § 1 w zw. z art. 23 k.c. w kontekście przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczących kontaktów z dzieck…
- IV CSK 178/21 2021-07-28Czy naruszenie dobra osobistego w postaci prawa do niezakłóconego życia prywatnego i rodzinnego, rozumianego jako odrębne od więzi rodzinnej, uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia na podstawie art. 24 § 1 w zw. z art. 44…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 23 KCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 108 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1 pkt 2§ 1 pkt 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy