I CSK 2991/22
WyrokIzba Cywilna2022-05-24
Skład orzekający: Mariusz Załucki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu w przedmiocie uznania osoby za stwarzającą zagrożenie, ostateczna opinia co do rodzaju i stopnia zaburzeń psychicznych oraz prawdopodobieństwa popełnienia czynu zabronionego powinna być wydana przez biegłych, którzy przeprowadzili obserwację, czy przez biegłych, którzy jedynie wnioskowali o jej przeprowadzenie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zagadnienie prawne podniesione przez skarżącego nie spełnia wymogów stawianych istotnemu zagadnieniu prawnemu. Sąd podkreślił, że zadaniem sądu jest kompleksowe rozpatrzenie sprawy przy wykorzystaniu całokształtu dostępnego materiału dowodowego, a zawężanie zakresu zastosowania przepisów do opinii wydanej na jednym etapie postępowania jest sprzeczne z ratio legis. Ocena przeprowadzonych dowodów nie może stanowić zarzutu skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Prokurator wniósł skargę kasacyjną od postanowienia sądu apelacyjnego, który częściowo odrzucił, a częściowo oddalił apelację prokuratora od postanowienia sądu okręgowego. Sąd okręgowy uznał K. F. za osobę stwarzającą zagrożenie i orzekł o zastosowaniu wobec niego nadzoru prewencyjnego. Skarżący zarzucił, że istotne zagadnienie prawne dotyczy tego, kto powinien wydać ostateczną opinię w sprawie zaburzeń psychicznych i prawdopodobieństwa popełnienia czynu zabronionego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 2991/22 POSTANOWIENIE Dnia 24 maja 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mariusz Załucki w sprawie z wniosku Dyrektora Zakładu Karnego w S. z udziałem K. F. i Prokuratora Prokuratury Regionalnej w […] o uznanie za osobę stwarzającą zagrożenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 maja 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania Prokuratora Prokuratury Regionalnej w […] od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] I Wydział Cywilny z dnia 29 listopada 2021 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Prokurator Prokuratury Regionalnej w Ł. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 29 listopada 2021 r., którym częściowo odrzucono, częściowo zaś oddalono apelację prokuratora od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 4 sierpnia 2021 r., mocą którego uznano uczestnika postępowania K. F. za osobę stwarzającą zagrożenie i orzeczono o zastosowaniu wobec niego nadzoru prewencyjnego. Sąd Najwyższy zważył: Skarżący oparł skargę na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., podnosząc, że w sprawie występuje istotne zagadnienia prawne, czy w postępowaniu sądowym prowadzonym w trybie ustawy z dnia 22 listopada
2 2013 roku o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób, ostateczną opinię co do rodzaju i stopnia zaburzeń psychicznych oraz prawdopodobieństwa popełnienia przez uczestnika postępowania, który został poddany obserwacji w zakładzie psychiatrycznym, czynu zabronionego z użyciem przemocy lub groźbą jej użycia przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności seksualnej, zagrożonego karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 10 lat, powinni wydać powołani w sprawie jako biegli lekarze psychiatrzy i psychologowie przeprowadzający bezpośrednio badanie połączone z tą obserwacją, czy też biegli, którzy wnioskowali o przeprowadzenie takiej obserwacji, ale nie uczestniczyli w jej przeprowadzeniu ? Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) powinno spełniać wymagania stawiane zagadnieniu prawnemu przedstawianemu Sądowi Najwyższemu przez sąd drugiej instancji w razie powstania poważnych wątpliwości (art. 390 § 1 k.p.c. – zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2014 r., I UK 361/13, z dnia 14 września 2012 r., I UK 218/12 - nie publ.), których nie można rozwiązać za pomocą powszechnie przyjętych reguł wykładni prawa (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2015 r., III CZP 16/15, z dnia 24 października 2012 r., I PK 129/12 - niepubl.). Kolejnym niezbędnym elementem uzasadnienia tej przesłanki jest wskazanie przepisu prawa, który wzbudził poważne wątpliwości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2014 r., II PK 257/13, niepubl.), a także różnych możliwych sposobów jego interpretacji, wynikających z judykatury lub piśmiennictwa, w tym również zajęcia przez samego skarżącego stanowiska co do rozstrzygnięcia sprawy oraz przyczyn wadliwości zaskarżonego orzeczenia (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2013 r., III SK 54/12, niepubl.). Wymagania tego nie można zastąpić postawieniem samych pytań do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2011 r., I PK 52/11, niepubl.). Zagadnienie prawne sformułowane przez stronę skarżącą nie może stać się przyczyną przyjęcia skargi do rozpoznania. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy
3 o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi, stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób sąd dokonując oceny, czy jest konieczne zastosowanie wobec osoby stwarzającej zagrożenie nadzoru prewencyjnego albo umieszczenie jej w Ośrodku, bierze pod uwagę całokształt okoliczności ustalonych w sprawie, a w szczególności uzyskane opinie biegłych, a także wyniki prowadzonego dotychczas postępowania terapeutycznego oraz możliwość efektywnego poddania się przez tę osobę postępowaniu terapeutycznemu na wolności. Już prima facie dostrzec można, że zadaniem sądu jest kompleksowe rozpatrzenie sprawy przy wykorzystaniu wszelkiego dostępnego mu materiału dowodowego. Zawężania zatem zakresu zastosowania tego przepisu do opinii wydanej przez lekarzy psychiatrów mających kontakt z pacjentem na jedynie jednym, wyodrębnionym etapie nie można pogodzić z ratio legis tego przepisu. W szczególności istotą zagadnienia przedstawionego przez skarżącego jest dążenie do apriorycznego rozstrzygnięcia, któremu z środków dowodowych sąd powinien dawać większą wiarę. Ocena przeprowadzonych dowodów nie może zaś stanowić zarzutu skargi kasacyjnej w myśl art. 3983 § 3 k.p.c. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie odpowiada stawianym wymaganiom z jeszcze jednej przyczyny. Zagadnienie zostało bowiem sformułowane jedynie w oparciu o stan faktyczny oraz materiał zebrany w jednej, konkretnej sprawie. Poważny problem prawny, którego rozwiązaniem zająć się powinien Sąd Najwyższy musi natomiast mieć charakter ogólny i odnosić się do wielu podobnych sytuacji. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
Powiązane orzeczenia
- I CSK 142/15 2017-01-26Czy sąd drugiej instancji, oddalając apelację uczestnika postępowania, prawidłowo ocenił dowody i zastosował przepisy ustawy o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzającymi zagrożenie?
- I CSK 522/18 2018-10-11Czy skarga kasacyjna w sprawie o uznanie za osobę stwarzającą zagrożenie może być uznana za oczywiście uzasadnioną, jeśli opiera się na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów?
- II CSK 402/21 2021-10-29Czy skarga kasacyjna złożona w postępowaniu o uznanie osoby za stwarzającą zagrożenie na podstawie ustawy z dnia 22 listopada 2013 r. o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzającymi zagrożenie życia,…
- I CSK 4707/22 2023-01-25Czy skarga kasacyjna Prokuratora Okręgowego w Szczecinie od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie w sprawie o uznanie za osobę stwarzającą zagrożenie na podstawie ustawy z dnia 22 listopada 2013 r. o postępowaniu…
- I CSK 3798/25 2026-03-31Czy oświadczenia osoby odbywającej karę pozbawienia wolności o zmianie sposobu postępowania i chęci powrotu do funkcjonowania w społeczeństwie na wolności, niepoparte zmianą zachowań, mogą stanowić podstawę do uznania je…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 390 § 1 KPCart. 14 ust. 1art. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 1§ 1 pkt 1§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy