I CSK 3063/22
WyrokIzba Cywilna2022-11-15
Skład orzekający: Jacek Grela
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania, w szczególności czy zachodzi oczywiste naruszenie prawa uzasadniające jej uwzględnienie w trybie przedsądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie wykazano istnienia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c., w tym oczywistego naruszenia prawa. Skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym, a jej celem nie jest ponowna merytoryczna ocena sprawy, lecz zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości orzecznictwa. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej nie może stanowić próby kolejnej instancyjnej weryfikacji ustaleń faktycznych i oceny prawnej dokonanej przez sąd drugiej instancji.Stan faktyczny
Powódka dochodziła zapłaty kwoty tytułem zachowku po zmarłym ojcu. Sąd Okręgowy zasądził część dochodzonej kwoty, oddalając powództwo w pozostałej części. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powódki. Powódka wniosła skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania ze względu na przesłankę oczywistego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powódki na rzecz pozwanej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 3063/22 POSTANOWIENIE Dnia 15 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Grela w sprawie z powództwa K. D. przeciwko H. D. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 listopada 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. akt I ACa 557/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powodów na rzecz pozwanej kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE K. D. wniosła o zasądzenie od H. D. kwoty 83 750 zł tytułem zachowku po swoim ojcu F. D. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Wyrokiem z 21 maja 2021 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 23 233,10 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 18 grudnia 2018 r. do dnia zapłaty (pkt I) oraz oddalił powództwo w pozostałej części (pkt II). Wyrokiem z 23 listopada 2021 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie oddalił apelację powódki.
2 W skardze kasacyjnej powódka, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazała na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. W ocenie skarżącej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy. Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości (zob. m.in. postanowienia SN: z 8 marca 2002 r., I PKN 34/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07).
3 W skardze kasacyjnej nie powołano argumentów, które mogłyby świadczyć, że w sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa oraz że w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w sądzie drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe. Uzasadnienie wniosku stanowi w istocie próbę zaangażowania Sądu Najwyższego do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez Sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest celem postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 99 w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. l.n
Powiązane orzeczenia
- I CSK 2753/22 2022-09-15Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania, w szczególności czy zachodzi oczywiste naruszenie prawa lub oczywista wadliwość orzeczenia sądu drugiej instancji?
- I CSK 4200/22 2023-03-23Czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistego uzasadnienia, gdy skarżący nie wykazał kwalifikowanego, oczywistego naruszenia prawa przez sąd drugiej instancji?
- I CSK 1713/22 2022-06-22Czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistej zasadności, gdy jej uzasadnienie stanowi próbę ponownej weryfikacji ustaleń faktycznych i oceny prawnej dokonanej przez sąd drugiej…
- I CSK 2616/22 2022-07-14Czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, gdy jej uzasadnienie opiera się na przesłance oczywistego naruszenia prawa, a przedstawione argumenty stanowią jedynie próbę kolejnej instancyjnej weryfikacji ustale…
- V CSK 225/21 2021-09-29Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy zachodzi nieważność postępowania lub oczywiste naruszenie prawa?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 108 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1 pkt 4§ 1 pkt 1§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy