I CSK 315/15
WyrokIzba Cywilna2016-02-10
Skład orzekający: Irena Gromska-Szuster
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zezwalająca na sprzedaż lokalu, wydana z naruszeniem prawa, może być uznana za źródło szkody dla byłego właściciela, jeśli źródłem szkody jest wcześniejsza decyzja odmawiająca przyznania prawa do gruntu na podstawie dekretu warszawskiego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że wątpliwości interpretacyjne dotyczące związku przyczynowego między decyzjami o sprzedaży lokali a szkodą wynikającą z dekretu warszawskiego zostały już wyjaśnione w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 3 września 2015 r. III CZP 22/15. Zgodnie z tą uchwałą, jeżeli stwierdzono wydanie z naruszeniem prawa decyzji odmawiającej byłemu właścicielowi przyznania prawa do gruntu na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu, źródłem poniesionej przez niego szkody nie jest decyzja zezwalająca na sprzedaż lokali w budynku położonym na nieruchomości, nawet jeśli została ona wydana z naruszeniem prawa. W takiej sytuacji źródłem szkody jest wcześniejsza decyzja odmawiająca przyznania prawa do gruntu.Stan faktyczny
Powódka domagała się odszkodowania od Skarbu Państwa za utratę prawa do lokalu. Sądy obu instancji oddaliły powództwo, uznając, że źródłem szkody nie była decyzja o sprzedaży lokalu, lecz wcześniejsza decyzja odmawiająca przyznania prawa do gruntu na podstawie dekretu warszawskiego. Powódka wniosła skargę kasacyjną, wskazując na rozbieżności w orzecznictwie dotyczące związku przyczynowego między tymi decyzjami a szkodą.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył powódki kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 315/15 POSTANOWIENIE Dnia 10 lutego 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa Z. B. przeciwko Skarbowi Państwa - Miasta w W. o odszkodowanie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 lutego 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w […], z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) nie obciąża powódki kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 15 października 2014 r. Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację powódki od wyroku Sądu pierwszej instancji oddalającego powództwo przeciwko Skarbowi Państwa - m. w W. o odszkodowanie. Sądy obu instancji uznały, że wskazana przez powódkę, jako źródło szkody, decyzja administracyjna z dnia 28 marca 1978 r. o sprzedaży lokalu nr 11, której wydanie z naruszeniem prawa stwierdzone zostało w dniu 28 sierpnia 2006 r., nie może być uznana za źródło szkody polegającej na utracie prawa do lokalu nr […], gdyż źródłem tej szkody była wydana w dniu 7 września 1968 r. decyzja
2 o odmowie ustanowienia na rzecz dawnych właścicieli użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu, przejętego na własność Skarbu Państwa na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. w W. (Dz. U. Nr 50, poz. 279 - dalej: „dekret”), której wydanie z naruszeniem prawa w odniesieniu do sprzedanego lokalu nr […] stwierdzono w dniu 24 lipca 1998 r. W skardze kasacyjnej powódka, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, powołała przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wskazując, że zachodzi potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości interpretacyjne, wywołujące rozbieżności w orzecznictwie sądowym, dotyczące oceny, na gruncie roszczeń odszkodowawczych dochodzonych na podstawie art. 160 k.p.a., związku przyczynowego pomiędzy szkodą związaną z dekretem warszawskim a decyzjami lokalowymi, których wydanie było możliwe dzięki wcześniejszemu wydaniu negatywnych dla przedwojennych właścicieli decyzji dekretowych. Wskazała orzeczenia, w których sądy przyjmowały istnienie w takiej sytuacji normalnego związku przyczynowego między decyzjami o sprzedaży lokali a szkodą oraz takie, w których w takiej sytuacji sądy przyjmowały brak związku przyczynowego i istnienie takiego związku tylko między pierwotną decyzją dekretową o odmowie przyznania własności czasowej do gruntu a szkodą wynikającą z utraty lokalu w wyniku późniejszej decyzji o jego sprzedaży. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarżącą trafnie zwróciła uwagę na istniejące rozbieżności w orzecznictwie sądowym we wskazanym przez nią, opisanym wyżej zakresie. Jednak wątpliwości te zostały już wyjaśnione w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 3 września 2015 r. III CZP 22/15 (jeszcze nie opublikowanej), w której Sąd Najwyższy przyjął, że jeżeli stwierdzono wydanie z naruszeniem prawa decyzji odmawiającej byłemu właścicielowi przyznania prawa do gruntu na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu, źródłem poniesionej przez niego szkody nie jest decyzja zezwalająca na sprzedaż lokali w budynku położonym na nieruchomości, także w razie stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu uchwały
3 wskazano, że w takiej sytuacji źródłem szkody wynikającej z utraty prawa do lokalu jest wcześniejsza decyzja odmawiająca przyznania byłemu właścicielowi prawa do gruntu. Biorąc to pod uwagę trzeba stwierdzić, że nie zachodzi już potrzeba dokonania przez Sąd Najwyższy wykładni przepisu art. 160 k.p.a. we wskazanym przez skarżącą zakresie, co uzasadniało odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 102 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. biorąc pod uwagę z jednej strony bardzo trudną sytuację materialną i życiową powódki utrzymującej się jedynie z emerytury w wysokości 1270 zł. łącznie z dodatkiem pielęgnacyjnym, zaś z drugiej strony okoliczność, iż w chwili wnoszenia skargi kasacyjnej istniały wskazane w niej wątpliwości interpretacyjne i rozbieżności w orzecznictwa, co w tym czasie mogło uzasadniać wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, a podstawa ta odpadła dopiero po wydaniu wskazanej wyżej uchwały. [l.n]
Powiązane orzeczenia
- I CSK 262/20 2020-12-14Czy decyzja wyrażająca zgodę na sprzedaż lokalu w budynku położonym na nieruchomości, której dotyczyła niezgodna z prawem decyzja administracyjna odmawiająca przyznania byłemu właścicielowi prawa własności czasowej na po…
- I CSK 517/17 2018-07-05Czy decyzje administracyjne zezwalające na sprzedaż lokali, wydane z naruszeniem prawa, mogą stanowić przyczynę sprawczą szkody w postaci utraty prawa własności lokali przez byłego właściciela nieruchomości, na której zn…
- I CSK 302/16 2017-02-02Czy decyzja zezwalająca na sprzedaż lokali mieszkalnych, wydana z naruszeniem prawa, może stanowić źródło szkody dla poprzednich właścicieli nieruchomości, jeśli pierwotna decyzja administracyjna odmawiająca im prawa do…
- I CSK 447/17 2018-06-15Czy wadliwe decyzje o sprzedaży lokali, wydane po stwierdzeniu nieważności decyzji dekretowej odmawiającej ustanowienia prawa własności czasowej, mogą stanowić samoistne źródło odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Pa…
- I CSK 613/13 2014-09-12Czy decyzje zezwalające na sprzedaż lokali mieszkalnych, wydane po stwierdzeniu nieważności decyzji odmawiającej przyznania prawa własności czasowej do gruntu, mogą stanowić samoistne źródło szkody dla poprzedniego właśc…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 160 KPart. 7 ust. 1art. 3989 § 2 KPCart. 102art. 108 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1 pkt 2§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy